20 november 2026 · 13:21
TSMC & Samsung stoppen AI-chips voor China na exportregels
TSMC en Samsung stoppen hun leveringen van geavanceerde chips aan Chinese klanten, nadat nieuwe Amerikaanse exportregels AI-chips aan de modernste productie, verpakking en geheugen binden. In deze aflevering van The State of Tech leggen we uit wat die exportregels voor AI-chips in China betekenen en waarom ook Europese bedrijven daarvan last krijgen. Daarnaast bespreken we de overname van AI-start-up Applied Compute door Palo Alto Networks.
Beluister deze aflevering:
Transcript
Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 20 november 2026. Ik ben Linda Duursma.
Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: tee-es-em-see en Samsung stoppen met geavanceerde chips voor Chinese AI-ontwerpers, Palo Alto Networks betaalt vier en een half miljard voor een anderhalf jaar oude AI-start-up, de oprichter van Muslim Girl klaagt xAI aan om nepbeelden van Grok, en de cyberchef van het Witte Huis stapt op na een golf storingen. Plus twee dingen om vandaag mee aan de slag te gaan: de gratis website Downdetector, die laat zien of een storing bij jou of bij hen zit, en een check van tien minuten van je bankvoorwaarden, nu Citibank klanten aansprakelijk maakt voor hun AI-assistenten. We beginnen met de chipstop van tee-es-em-see en Samsung.
Tee-es-em-see en Samsung stoppen met geavanceerde chips voor Chinese AI-ontwerpers na nieuwe Amerikaanse regels.
Linda: De Taiwanese chipmaker Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, beter bekend als tee-es-em-see, en Samsung Electronics hebben hun leveringen van geavanceerde chips aan Chinese klanten stopgezet. De grens ligt bij zestien nanometer en kleiner. Dat getal zegt hoe fijn een chip is gemaakt: hoe kleiner, hoe krachtiger en zuiniger. Aanleiding is een aanpassing van de Amerikaanse exportregels door het ministerie van Handel. Die dicht mazen waar Chinese chipontwerpers zonder eigen fabriek gebruik van maakten. Zulke bedrijven tekenen de chip zelf, maar laten hem bouwen door fabrikanten als tee-es-em-see en Samsung.
Erik: Voor Chinese makers van AI-chips betekent dat een stap terug naar oudere productietechniek van achtentwintig en veertig nanometer, tenzij Washington uitdrukkelijk een exportvergunning geeft. En het gaat verder dan de chips zelf. De regels blokkeren ook geavanceerde verpakkingstechniek, waarmee je meerdere chips bundelt tot één krachtig geheel, en supersnel geheugen dat direct naast een AI-processor wordt gestapeld. Volgens het bericht remt dat Beijing flink af in zijn poging eigen concurrenten te bouwen voor de beste AI-processors van Nvidia.
Linda: Tegelijk kwamen er in Washington deze week heel andere cijfers op tafel. Brian Mast, voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken van het Huis van Afgevaardigden, maakte vertrouwelijke vergunningsgegevens van het ministerie van Handel openbaar. Daaruit blijkt dat toezichthouders tussen december 2025 en mei 2026 de export van bijna negenhonderdduizend geavanceerde AI-chips van Nvidia en ee-em-die richting China hebben goedgekeurd. Het Amerikaanse beleid bestaat dus niet alleen uit verboden, maar ook uit een flinke stroom vergunningen.
Erik: In China zie je ondertussen de reactie op al die onzekerheid. Alibaba heeft bij zijn kwartaalcijfers aangekondigd dat het vanaf 2027 voor het overgrote deel van zijn nieuwe AI vertrouwt op chips die het zelf ontwikkelt. Topman Eddie Wu wees daarbij op de Amerikaanse exportbeperkingen, die volgens hem grote onzekerheid veroorzaken in de wereldwijde toeleveringsketen. Naast die eigen chips koopt Alibaba ook andere chips uit eigen land. Hoe strenger Washington wordt, hoe harder Chinese bedrijven inzetten op eigen hardware.
Linda: Voor Europa is dit geen ver-van-mijn-bedshow. Ook Europese bedrijven laten hun chips grotendeels maken bij een handvol fabrikanten in Azië. Dit verhaal laat zien hoe snel leveringen kunnen omslaan door een besluit in Washington, zonder dat klanten daar iets over te zeggen hebben. En als China steeds meer eigen AI-chips gaat gebruiken, groeien de Amerikaanse en de Chinese chipwereld verder uit elkaar. Europese bedrijven zitten daar dan tussenin.
Palo Alto Networks betaalt vier en een half miljard dollar in aandelen voor AI-start-up Applied Compute.
Erik: Beveiligingsbedrijf Palo Alto Networks koopt een AI-start-up die pas achttien maanden bestaat. Het gaat om Applied Compute, opgericht door oud-onderzoekers van OpenAI, en de prijs is vier en een half miljard dollar, volledig betaald in aandelen. Applied Compute maakt software waarmee bedrijven een open AI-model kunnen nemen, verder trainen, afstemmen op hun eigen taken en dagelijks draaien. Open betekent hier dat de bouwstenen van het model gepubliceerd zijn, zodat iedereen het kan downloaden.
Linda: Voor Palo Alto Networks is dat een duidelijke koerswijziging. Tot nu toe draaide het bedrijf vooral om systemen bewaken en dreigingen opsporen. Met deze overname schuift het op naar het zelf bouwen, aanpassen en leveren van veilige AI-modellen voor bedrijven. Yash Patil, medeoprichter en topman van Applied Compute, gaat de AI-tak mee leiden. De deal moet nog worden goedgekeurd door toezichthouders en wordt naar verwachting afgerond in het boekjaar 2027. Voor klanten verandert er dus niet meteen iets.
Erik: Belangrijk is de rol van die open modellen. Een bedrijf kan zo'n model op zijn eigen systemen draaien, in plaats van gevoelige gegevens naar een externe AI-aanbieder te sturen. Dit beveiligingsbedrijf wil dus niet alleen AI beschermen, maar ook de plek zijn waar bedrijven hun AI maken. En dat er in aandelen wordt betaald in plaats van contant, laat zien hoeveel waarde wordt gehecht aan een team dat nog geen twee jaar oud is.
Linda: Juist die controle maakt het verhaal relevant voor Europese bedrijven. Wie een open model in eigen huis aanpast, houdt klant- en bedrijfsgegevens binnen de eigen systemen. Voor Nederlandse banken, zorginstellingen en overheden, die met veel gevoelige gegevens werken, is dat een bekend aandachtspunt. Tegelijk groeit zo de rol van een beveiligingsbedrijf in de manier waarop organisaties hun AI inrichten. De vraag verschuift van welke AI je inkoopt naar wie je helpt hem zelf te bouwen.
Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.
De oprichter van Muslim Girl klaagt xAI aan omdat Grok haar selfie in seksuele nepbeelden veranderde.
Erik: Schrijver en activist Amani Al-Khatahtbeh, de oprichter van het mediaplatform Muslim Girl, heeft in Californië een federale rechtszaak aangespannen tegen xAI, het AI-bedrijf van Elon Musk. Volgens de aanklacht vroegen mensen op X aan de chatbot Grok om een selfie te bewerken die zij openbaar had gedeeld. Op die bewerkingen was haar hoofddoek weggehaald en stond ze in bikini en lingerie. De beelden gingen viraal en werden duizenden keren gedeeld.
Linda: Ze beschuldigt xAI van nalatigheid, van een gebrekkig productontwerp en van het opzettelijk verspreiden van seksuele beelden zonder toestemming. Opvallend is de schadeclaim: tot tweehonderdvijftigduizend dollar voor elke keer dat een beeld zonder toestemming is gedeeld, op basis van Californisch recht. Als een rechter die opzet accepteert, kan het bedrag snel oplopen, want de aanklacht spreekt van duizenden gedeelde beelden. Het gaat wel om beschuldigingen, en xAI krijgt in de rechtszaal de kans om te reageren.
Erik: Ook het verwijt over het productontwerp weegt mee. De stelling is dat het probleem niet alleen ligt bij gebruikers die zich misdragen, maar bij hoe het hulpmiddel zelf is gebouwd. Daarmee verschuift de discussie van de vraag wie de opdracht intypte naar wat een bedrijf zijn product toestaat. En omdat haar hoofddoek werd verwijderd, raken de beelden niet alleen haar lichaam, maar ook haar religieuze identiteit.
Linda: De zaak laat zien hoe één openbare selfie kan veranderen in materiaal dat zich ver buiten de controle van de persoon zelf verspreidt. Dat geldt net zo goed voor Nederlandse gebruikers van X en andere sociale media: een profielfoto of vakantiekiekje is al genoeg grondstof. Hoe deze zaak afloopt, kan ook in Europa meewegen in de discussie over wie verantwoordelijk is als een AI-tool zulke beelden maakt: de gebruiker of het bedrijf erachter.
Cyberchef Sean Cairncross van het Witte Huis stapt op, Pentagon-topvrouw Kirsten Davies is beoogd opvolger.
Erik: In Washington vertrekt de man die de Amerikaanse cyberveiligheidsstrategie leidde. Sean Cairncross, de nationale cyberdirecteur van het Witte Huis, stapt op. Hij werd in augustus 2025 door de Senaat bevestigd en leidde het bureau dat het cyberbeleid van de federale overheid coördineert, onder meer bij de plannen om vitale infrastructuur te verdedigen. Zijn beoogde opvolger is Kirsten Davies, nu de hoogste verantwoordelijke voor de computersystemen van het Pentagon. Zij is als waarnemend directeur benoemd, maar de Senaat moet haar aanstelling nog goedkeuren.
Linda: De timing is politiek. Volgens regeringsfunctionarissen vertrekt Cairncross nu, zodat het Witte Huis Davies door de Senaat kan loodsen voordat de Democraten in januari de macht in het Congres overnemen. Het gaat dus om een geplande overdracht en niet om een plotseling vertrek, tenminste zoals de regering het brengt. Toch valt de wissel op een ongemakkelijk moment: na een golf grote storingen in de Amerikaanse luchtvaart, bij banken en in overheidsnetwerken.
Erik: Federale functionarissen wijten die storingen aan softwarefouten, niet aan een aanval. Dat onderscheid is belangrijk. Niet elke grote storing is een hack, maar een softwarefout kan reizigers net zo goed laten stranden en bankklanten buitensluiten. Davies krijgt de opdracht om de digitale infrastructuur van het land te beschermen en te moderniseren, tegen dreigingen op het snijvlak van analoge, digitale en kwantumtechniek.
Linda: Ook buiten Washington telt deze baan. De nationale cyberdirecteur moet overheidsdiensten, bedrijven en bondgenoten bij elkaar brengen als de infrastructuur wankelt. Een wissel kan nieuwe prioriteiten meebrengen, en de plannen voor vitale infrastructuur gaan nu naar iemand uit het Pentagon. Voor Europese bondgenoten betekent dat een nieuw aanspreekpunt in Washington. En de storingen zelf zijn een herkenbaar risico: ook in Nederland draaien luchtvaart, betalen en overheidsdiensten op software die kan haperen.
De gratis website Downdetector laat in seconden zien of een storing bij jou of bij hen ligt.
Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag zelf iets mee kunt, en de eerste sluit direct aan op die storingen. Als je bankapp niet laadt of de site van een luchtvaartmaatschappij steeds vastloopt, is de eerste vraag: ligt het aan mij of aan hen? De gratis website Downdetector probeert precies dat te beantwoorden. De site verzamelt meldingen van gebruikers die problemen hebben met een dienst en zet die in een simpele grafiek, zodat je in één oogopslag ziet of de klachten ineens pieken.
Linda: Downdetector houdt diensten bij waar mensen dagelijks op leunen: banken, luchtvaartmaatschappijen, telefoon- en internetproviders, sociale netwerken, streamingdiensten en games. Je opent de site in een browser, typt de naam van de dienst in en ziet hoeveel probleemmeldingen er het afgelopen etmaal binnenkwamen, vergeleken met wat normaal is. Er zijn aparte versies per land, ook voor veel Europese landen, en er zijn apps voor je telefoon. Een account heb je niet nodig, en het kost ongeveer een halve minuut.
Erik: De praktische winst is eenvoudig. Is de grafiek vlak, dan ligt het probleem waarschijnlijk bij jou, en is je router of telefoon herstarten een logische eerste stap. Zie je een flinke piek, dan kun je stoppen met prutsen aan instellingen en afwachten, of uitwijken naar een alternatief, zoals met je pas betalen in plaats van via de app. Gebruikers kunnen ook opmerkingen achterlaten over wat er misgaat, zodat je ziet of het om inloggen, betalen of de hele dienst gaat.
Linda: Er zijn wel grenzen. Downdetector draait op wat gebruikers melden, dus een piek vertelt je dat er iets mis is, maar niet waarom. Of het om een softwarefout of om een aanval gaat, kan de site niet onderscheiden. Zie het dus als een snelle eerste check, en kijk voor de officiële uitleg bij de dienst zelf. Juist na een week vol storingsnieuws is dat verschil tussen een melding en een verklaring handig om te onthouden.
Citibank maakt klanten met nieuwe voorwaarden aansprakelijk voor alles wat hun AI-assistenten doen.
Erik: Het tweede is minder een app en meer een controle van tien minuten. Citibank, de op twee na grootste commerciële bank van de Verenigde Staten, heeft zijn online voorwaarden aangepast voor klanten die AI-agenten van buitenaf gebruiken. Dat zijn AI-assistenten die je toegang geeft tot je bankrekening, zodat ze je geld beheren of betalingen uitvoeren. Onder de nieuwe voorwaarden draagt de klant het volle risico van fouten, verkeerde instructies of gegevens die via een hack uitlekken.
Linda: De kern is één juridische zin. Alles wat een AI-agent doet die jij hebt gemachtigd, telt alsof je het zelf rechtstreeks hebt goedgekeurd. Betaalt de assistent de verkeerde persoon, dan ziet de bank dat als jouw betaling. Citibank staat daarin niet alleen. Volgens het bericht volgt de bank vergelijkbare stappen van JPMorgan Chase en Bank of America. Het gaat dus om een patroon bij grote Amerikaanse banken, niet om een uitzondering.
Erik: Dan de check, en die is gratis. Overweeg je een AI-assistent toegang te geven tot je bankrekening, of heb je dat al gedaan? Open dan de online voorwaarden van je bank en zoek naar passages over derde partijen of automatische toegang. Kijk daarna in je bankapp of internetbankieren of er een lijst staat met gekoppelde apps of diensten, en verwijder alles wat je niet herkent of niet meer gebruikt. Dat werkt op elk apparaat en kost ongeveer tien minuten.
Linda: Eén kanttekening. Dit zijn de voorwaarden van Citibank, en je eigen bank in Nederland of elders kan het anders regelen. Juist daarom is je eigen voorwaarden lezen beter dan aannemen hoe het zit. Wel is duidelijk welke kant het op beweegt: nu AI-assistenten met geld beginnen te werken, leggen de eerste grote banken het risico nadrukkelijk bij de klant. Wie zo'n assistent inzet, wil dus vooraf weten wie er opdraait als het misgaat.
Linda: Vandaag hadden we het over: de chipstop van tee-es-em-see en Samsung voor Chinese AI-ontwerpers, de miljardenovername van Applied Compute door Palo Alto Networks, de rechtszaak van de oprichter van Muslim Girl tegen xAI, het vertrek van cyberchef Sean Cairncross, en twee dingen om zelf te proberen: Downdetector en de check van je bankvoorwaarden, naar aanleiding van de nieuwe AI-voorwaarden van Citibank.
Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.
Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.