19 november 2026 · 14:11
Anthropic-beursgang & AI-agenten die webadvertenties raken
De Anthropic beursgang staat vandaag centraal in The State of Tech: het AI-bedrijf achter Claude zet de prijs op 83 dollar per aandeel, goed voor een waardering van ruim 1,5 biljoen dollar. Daarna bespreken we Satya Nadella's voorspelling dat AI-agenten het advertentiemodel van het web laten afbrokkelen, met een vertaling naar Nederlandse nieuwssites en webwinkels.
Beluister deze aflevering:
Transcript
Linda: Welkom bij The State of Tech, donderdag 19 november 2026. Ik ben Linda Duursma.
Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Anthropic gaat naar de beurs met een waardering van anderhalf biljoen dollar, Microsoft-topman Satya Nadella voorspelt dat AI-agenten het verdienmodel van het web breken, Allianz ziet ernstige AI-incidenten bij bedrijven met honderdvijftig procent stijgen en Ford bouwt in Michigan goedkopere accu's met Chinese technologie. Plus twee dingen om vandaag uit te proberen: de gratis app Jan, die AI-chatbots op je eigen laptop draait, en de mediaspeler vee-el-see, die vrijwel elk video- of audiobestand opent. We beginnen met de beursgang van Anthropic.
Anthropic zet zijn beursgang neer tegen drieëntachtig dollar per aandeel en een waardering van anderhalf biljoen dollar.
Linda: Anthropic, het AI-bedrijf achter de chatbot Claude, heeft de prijs voor zijn beursgang vastgesteld op drieëntachtig dollar per aandeel. Dat is ruim boven de bandbreedte van zeventig tot achtenzeventig dollar waar eerst op werd gemikt. Met die prijs komt de totale waarde van het bedrijf uit op ongeveer anderhalf biljoen dollar. De aandelen worden verhandeld op de Nasdaq, de Amerikaanse technologiebeurs. Samen met onderhandse plaatsingen bij grote techpartners als Google, Nvidia, chipmaker ee-em-die en Microsoft is er ruim vierennegentig miljard dollar opgehaald. Daarmee gaat de beursgang over het eerdere kapitaalrecord van SpaceX heen.
Erik: Het opvallendste zit aan de vraagkant. De aanbieding was acht keer overtekend. Beleggers wilden dus acht keer zoveel aandelen hebben als er beschikbaar waren, en die vraag kwam zowel van grote institutionele partijen als van gewone particuliere beleggers. En dat gebeurde niet in een rustige markt waarin alles vanzelf omhooggaat. De techsector kampt met onrustige beurzen en vertrekkende bestuurders, en er loopt al langer een discussie over de enorme bedragen die in AI-infrastructuur verdwijnen. In die omgeving kozen beleggers bewust voor één specifieke gok.
Linda: Die gok is een bedrijf dat volledig om AI draait. Het product van Anthropic is de AI zelf: modellen die schrijven, samenvatten en redeneren. Het is dus geen AI als één functie binnen een groter bedrijf dat telefoons of advertenties verkoopt. Tot nu toe moesten beleggers die op die manier in AI wilden stappen vooral via de grote platforms, de bedrijven die AI doen naast heel veel andere dingen. Deze beursgang biedt particuliere en institutionele beleggers voor het eerst een rechtstreekse investeringskans in een zelfstandige AI-gigant.
Erik: Een beursnotering brengt ook verplichtingen mee. Een genoteerd bedrijf staat doorgaans onder veel scherper publiek toezicht dan een privébedrijf, dus Anthropic werkt vanaf nu onder een veel fellere schijnwerper. En kijk naar de lijst met partners die via die onderhandse plaatsingen meededen: Google, Nvidia, ee-em-die en Microsoft. Het zijn bedrijven die zelf de chips en clouddiensten maken waar de hele AI-sector op draait. Wat dat laat zien: de grote techspelers bouwen niet alleen de fundamenten van de AI-boom, ze stappen nu ook als investeerder in.
Linda: Voor Nederland betekent dit vooral dat de AI-markt een nieuwe fase ingaat. Nederlandse bedrijven en gebruikers die met Claude werken, hebben voortaan te maken met een beursgenoteerde leverancier, met aandeelhouders die rendement verwachten en met cijfers die openbaar worden. En Nederlandse en Europese beleggers krijgen er een nieuwe graadmeter bij. Hoe dit aandeel zich de komende maanden houdt, zegt iets over hoeveel vertrouwen de markt nog heeft in de dure AI-race. Dat vertrouwen staat juist nu ter discussie.
Microsoft-topman Satya Nadella waarschuwt dat AI-agenten het advertentiemodel van het internet laten instorten.
Erik: Microsoft-topman Satya Nadella zegt dat het verdienmodel van het internet op het punt staat te breken. Op de DealBook-top, een zakenconferentie, betoogde hij dat AI-agenten de economie van het web fundamenteel gaan veranderen. Met AI-agenten bedoelt hij software die zelfstandig voor je rondkijkt, prijzen vergelijkt en spullen koopt. Het probleem: een groot deel van het internet wordt betaald met advertenties die gericht zijn op menselijke ogen. En een AI-agent die de boodschappen doet, kijkt niet naar banners. Volgens Nadella brokkelen verdienmodellen die op menselijk bezoek draaien daardoor af.
Linda: Hij had ook een waarschuwing voor sites die deze agenten buiten de deur proberen te houden. Platforms die AI-agenten blokkeren, lopen volgens hem het risico hun dominante positie kwijt te raken aan open concurrenten die dat verkeer juist verwelkomen. En hij voorspelt waar het geld naartoe gaat: weg van betalen per vertoning, waarbij een adverteerder betaalt elke keer dat een mens een advertentie ziet, en richting transactiekosten en betalen per klik, ingericht op geautomatiseerde systemen. Belangrijk om te benadrukken: dit is een voorspelling van een techtopman, geen gemeten trend.
Erik: Het dilemma voor website-eigenaren is in elk geval helder. Uitgevers en webwinkels leven van bezoekers. Als agenten de bezoekers worden, heeft een site twee opties. Laat je de agenten binnen, dan accepteer je dat mensen minder advertenties zien. Blokkeer je ze, dan loop je het risico dat je helemaal wordt overgeslagen. In het verhaal van Nadella is blokkeren de verliezende zet en winnen sites die opengaan marktaandeel. Dat is een verschuiving van concurreren om menselijke aandacht naar concurreren om de bron te zijn die een AI-systeem uitkiest.
Linda: Daar zit ook een Nederlandse kant aan. Nederlandse nieuwssites en webwinkels draaien net zo goed op bezoekers en advertenties. Als deze voorspelling uitkomt, staan ook zij voor de keuze om agenten toe te laten of te weren, en voor de vraag hoe ze daar dan nog aan verdienen. Tegelijk blijft het een vooruitblik. Of AI-agenten echt zo snel het zoeken en winkelen van mensen overnemen, moet nog blijken. Maar voor wie van online bezoek leeft, is het een scenario om nu al serieus te nemen.
Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.
Allianz Commercial meldt honderdvijftig procent meer ernstige AI-incidenten bij bedrijven, met schades boven de honderd miljoen.
Erik: Als AI binnen een bedrijf de mist in gaat, kan de rekening voor één enkel incident inmiddels oplopen tot ver boven de honderd miljoen. Dat meldt verzekeraar Allianz Commercial in een nieuw rapport. Het aantal ernstige AI-incidenten bij bedrijven is de afgelopen twee jaar met meer dan honderdvijftig procent gestegen. Volgens de verzekeraar kunnen schades door de bijzondere risico's van AI snel oplopen tot honderden miljoenen per gebeurtenis. AI is daardoor gestegen naar de tweede plek in de risicobarometer van Allianz voor 2026, de jaarlijkse ranglijst van bedrijfsrisico's.
Linda: Volgens het rapport is het echte risico nog groter dan de cijfers laten zien. Verzekeringsstatistieken onderschatten het, omdat AI-fouten vaak onder een ander kopje worden geboekt: als cyberaanval, als defect product of als claim tegen bestuurders. Een AI-fout kan in de data dus opduiken als hackschade of productaansprakelijkheid, zonder ooit als AI te worden geteld. Allianz noemt drie bronnen van risico: fouten van AI-agenten die in bedrijfsprocessen zijn ingebouwd, falende veiligheidssystemen in automatische voertuigen, en rechtszaken van aandeelhouders over misleidende AI-beloftes.
Erik: Dat laatste is opvallend. Het risico is niet alleen dat AI faalt, maar dat een bedrijf beleggers meer heeft beloofd dan de technologie waarmaakt. In dezelfde lijn past een overname van deze week. Workday, het bedrijf dat software maakt voor personeelszaken en financiën, koopt de start-up Honeydew uit Tel Aviv. Honeydew bouwt een laag die ervoor zorgt dat elk systeem dezelfde definities gebruikt voor cijfers als het aantal medewerkers of de bedrijfskosten. Het doel is voorkomen dat AI-agenten het management tegenstrijdige of onjuiste rapporten geven.
Linda: Het is een voorbeeld van het soort datadiscipline waar verzekeraars bedrijven toe aansporen. Voor Nederlandse bedrijven die AI-agenten in hun processen inbouwen, gelden dezelfde risico's: een fout in een geautomatiseerde workflow kan duur uitpakken. En de waarschuwing over misleidende AI-claims raakt ook beursgenoteerde Nederlandse bedrijven die hun AI-plannen aan aandeelhouders presenteren. Allianz benadrukt dat bedrijven die vooraf risicobeheer en veiligheidsregels voor hun AI-systemen invoeren, daarmee juist een concurrentievoordeel behalen.
Ford maakt in Michigan goedkopere accu's voor elektrische auto's met technologie van het Chinese CATL.
Erik: Ford is in zijn eigen fabriek in Michigan begonnen met het maken van accu's voor elektrische auto's, met technologie die het in licentie neemt van de Chinese batterijgigant see-aa-tee-el. Het gaat om lithium-ijzerfosfaataccu's, een type accu dat is opgebouwd rond ijzer en fosfaat. Ford wil daarmee de kosten van zijn volgende generatie elektrische auto's omlaag brengen. Daarnaast moet de fabriek helpen om in Noord-Amerika een weerbaardere toeleveringsketen voor accu's op te bouwen, minder kwetsbaar voor verstoringen elders.
Linda: Politiek ligt het gevoelig. De fabriek opent midden in een verhit debat in Washington over federale subsidies, technologieoverdracht en buitenlandse betrokkenheid bij kritieke groene infrastructuur. Chinese kennis in een Amerikaanse fabriek raakt alle drie die punten tegelijk. Fords antwoord is eigendom: het bedrijf bezit en runt de fabriek zelf. Volgens Ford blijven de banen in de fabriek zo in Amerika, en helpt het tegelijk de doelen van de energietransitie in het land vooruit.
Erik: Het sleutelwoord is licentie. Zoals Ford het presenteert, koopt het geen kant-en-klare accu's in China en geeft het de fabriek ook niet uit handen aan een Chinese partner. Het betaalt voor het gebruik van de technologie en bouwt de accu's met eigen personeel. In principe krijgt een autofabrikant zo toegang tot beproefde, goedkopere batterijtechniek, zonder die zelf vanaf nul te hoeven ontwikkelen. Of dat de critici in Washington tevredenstelt, is nog de open vraag.
Linda: Europese autofabrikanten kijken mee. Ze staan onder dezelfde druk om elektrische auto's goedkoper te maken, en worstelen met dezelfde vragen over afhankelijkheid van Chinese batterijtechniek. Voor Nederlandse automobilisten die wachten op een betaalbare elektrische auto is dit dus meer dan een Amerikaans fabrieksverhaal. Als het licentiemodel werkt, kan het een route worden die ook Europese fabrikanten overwegen. Of zo'n constructie hier politiek even gevoelig ligt als in Washington, moet dan nog blijken.
Met de gratis app Jan draai je AI-chatbots direct op je eigen laptop, zonder cloud.
Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag zelf iets mee kunt. De eerste is voor wie na al dat Anthropic-nieuws nieuwsgierig is naar AI, maar zijn vragen liever op de eigen computer houdt. De app heet Jan, gewoon zoals de voornaam. Het is een gratis, open-source programma waarmee je openlijk beschikbare AI-modellen downloadt en daar direct op je laptop mee chat, zonder dat je vragen naar een clouddienst gaan. Jan werkt op Windows, Mac en Linux.
Linda: Het werkt vrij eenvoudig. Je installeert Jan, bladert in de app door de verzameling beschikbare modellen, kiest er een en die wordt naar je computer gedownload. Daarna krijg je een chatvenster dat er vertrouwd uitziet voor iedereen die weleens een chatbot heeft gebruikt. Omdat het model op je eigen machine draait, blijft het na de download ook zonder internetverbinding werken. Gebruikers noemen dat vaak als grootste voordeel: privénotities of werkdocumenten hoeven je apparaat niet te verlaten.
Erik: Er is wel een echte beperking, en dat is je hardware. Deze modellen vragen werkgeheugen en rekenkracht. Een recente laptop met flink wat geheugen draait de kleinere modellen redelijk, een oudere machine heeft het zwaar of wordt erg traag. De modellen zijn ook meestal kleiner dan de grootste commerciële chatbots, dus de antwoorden kunnen minder gepolijst zijn. Handig is dat de app vóór het downloaden aangeeft welke modellen waarschijnlijk op jouw computer passen. Zo voorkom je dat je voor niets een groot bestand binnenhaalt.
Linda: Begin dus klein. Kies een van de lichtere modellen, vaak een paar gigabyte groot, en reken op een paar minuten voor de eerste download. Probeer het op iets waar weinig van afhangt, zoals een document samenvatten of een mail herschrijven. En onthoud: ook een model op je eigen laptop kan dingen verzinnen. Controleer dus wat eruit komt, zeker bij feiten en cijfers. Voor wie AI wil uitproberen zonder dat de vragen de eigen computer verlaten, is dit een laagdrempelige eerste stap.
De gratis Franse mediaspeler VLC opent vrijwel elk video- of audiobestand dat je hebt.
Erik: De tweede tip heeft niets met AI te maken: vee-el-see, de gratis mediaspeler van de Franse non-profitorganisatie VideoLAN. Heb je ooit dubbel op een video geklikt en een foutmelding gekregen over een ontbrekende codec, het stukje software dat een bepaald bestandsformaat afspeelbaar maakt, dan is vee-el-see meestal de oplossing. Het speelt vrijwel elk video- of audiobestand af, van oude thuisvideo's tot obscure formaten, zonder dat je er iets extra's voor hoeft te downloaden.
Linda: Het programma draait op Windows, Mac en Linux, en er zijn versies voor Android en iPhone. Het is gratis en open source. Een paar functies zijn minder bekend. Je kunt het afspelen versnellen of vertragen, wat gebruikers handig vinden bij colleges en lange opnames. Je kunt ondertitelbestanden bij een film laden en de timing verschuiven als ze uit de pas lopen met het beeld. En je kunt online radio- of videostreams openen via een webadres.
Erik: Er zit ook een omzetter in. Via de optie om te converteren in het menu zet je een video om naar een ander formaat, of haal je alleen het geluid uit een filmpje. Handig als een bestand niet wil afspelen op je telefoon of je tv. Wel een beperking: de menu's zien er gedateerd uit en sommige opties zitten diep weggestopt, dus reken op wat zoekwerk voordat je de juiste knop vindt.
Linda: Aan de slag gaan kost ongeveer twee minuten. Download vee-el-see van de officiële website van VideoLAN en niet van een downloadsite van derden, want er circuleren kopieën met ongewenste extra software erbij. Installeer het, klik met de rechtermuisknop op een video en kies openen met vee-el-see. Heb je een la vol oude geheugensticks of een harde schijf met familievideo's in rare formaten, dan is dit een snelle manier om ze weer afspeelbaar te maken.
Linda: Vandaag hadden we het over: de recordbeursgang van Anthropic, Satya Nadella die het advertentiemodel van het web ziet breken, de forse stijging van AI-incidenten bij bedrijven volgens Allianz, en Fords goedkopere accu's met Chinese technologie. En twee dingen om zelf te proberen: Jan, voor AI op je eigen laptop, en vee-el-see, de mediaspeler die bijna alles afspeelt.
Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.
Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.