13 november 2026 · 14:11
Microsoft 365-storing: herstel na wereldwijde uitval
Een Microsoft 365 storing legde wereldwijd urenlang Outlook, Teams, SharePoint en OneDrive plat, en ook AI-assistent Copilot was onbereikbaar. In deze aflevering van The State of Tech horen je wat de oorzaak was, hoe het herstel verloopt en waarom zo'n uitval voor Nederlandse scholen, gemeenten en bedrijven zo zichtbaar is. Daarna bespreken we de Gartner-voorspelling over AI-uitgaven en de recordwinst van Foxconn.
Beluister deze aflevering:
Transcript
Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 13 november 2026. Ik ben Linda Duursma.
Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Microsoft krijgt Outlook en Teams weer aan de praat na een wereldwijde storing, Gartner ziet de AI-uitgaven in 2027 oplopen tot vier biljoen dollar, Foxconn boekt een recordwinst dankzij kasten vol AI-servers en ambtenaren in Oakland dwingen bescherming af tegen ontslag door AI. Plus twee dingen om vandaag te bekijken: de open AI-motor SGLang, die steun krijgt van Nvidia, Google en Meta, en AlphaGenome van Google DeepMind, dat voorspelt wat DNA-varianten per celtype doen. We beginnen met de grote storing bij Microsoft.
Microsoft herstelt zijn kantoorpakket in de cloud na een zware wereldwijde storing bij bedrijven, scholen en overheden.
Linda: Outlook, Teams, SharePoint, Word, Excel en OneDrive: een tijd lang deed het allemaal niets, voor gebruikers over de hele wereld. Het kantoorpakket van Microsoft in de cloud, Microsoft 365, ging plat in een zware wereldwijde storing. Bedrijven, scholen en overheidsdiensten konden urenlang geen mail versturen of ontvangen, geen documenten openen en geen videovergaderingen starten. Ook AI-assistent Copilot was onbereikbaar. Inmiddels is Microsoft begonnen met het herstel, en het bedrijf zegt dat de servers die weer draaien stabiel blijven. Maar voorbij is het nog niet overal: in verschillende regio's worden systemen nog stap voor stap opgestart.
Erik: Over de oorzaak geeft Microsoft twee lagen uitleg. Een reeks servers viel onverwacht uit tijdens automatische controles van de capaciteit, en dat gebeurde na een systeemupdate. Daarnaast ging het mis met de routering in het netwerk. Dat is het systeem dat bepaalt welke weg data aflegt, en hier ging het verkeer de verkeerde kant op, of nergens heen. Technici hebben dat verkeer omgeleid via alternatieve routes. Belangrijk: volgens Microsoft zijn er geen aanwijzingen voor een cyberaanval. De uitleg van het bedrijf wijst volledig naar techniek.
Linda: Opvallend is wat Microsoft daarnaast heeft gedaan. Het bedrijf heeft tijdelijk beperkt hoeveel data er door de getroffen onderdelen mag stromen. Dat zegt veel over hoe kwetsbaar zo'n herstel is. Als iedereen tegelijk opnieuw verbinding maakt, kunnen net herstelde servers meteen weer bezwijken. Dus voert Microsoft de belasting rustig op en kijkt het of er nergens nieuwe files ontstaan. Technici houden alles nauwlettend in de gaten. Het herstel is dus bewust een geleidelijk proces, geen knop die in één keer om gaat.
Erik: En de lijst met getroffen diensten is eigenlijk het echte verhaal. Hier viel niet één app om. Het ging om mail, chat, videobellen, documenten en bestandsopslag, allemaal tegelijk. Voor veel organisaties is dat zo ongeveer het hele kantoor. Staat het gedeelde document in OneDrive, vindt de vergadering plaats in Teams en gaat de opvolging via Outlook, dan is er binnen hetzelfde pakket geen voor de hand liggend alternatief. Dat is de keerzijde van alles bij één leverancier: het werkt soepel samen, maar het valt ook samen om.
Linda: Ook in Nederland draaien veel scholen, gemeenten en bedrijven hun werkdag op precies deze diensten. Zo'n storing maakt in één klap zichtbaar hoe groot die afhankelijkheid is. De discussie over Europese afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten loopt al langer, maar een uitval als deze geeft haar een heel concreet gezicht: geen theoretisch risico, maar uren zonder mail, chat en vergaderingen. De vraag waar organisaties nu mee zitten is vrij praktisch: hoe communiceer je met elkaar als het hele pakket tegelijk plat ligt?
Gartner voorspelt dat de wereldwijde uitgaven aan AI in 2027 oplopen tot vier biljoen dollar.
Erik: Vier biljoen dollar. Dat is volgens onderzoeksbureau Gartner wat de wereld in 2027 aan kunstmatige intelligentie gaat uitgeven, en eigenlijk nog iets meer: vier komma nul vijf biljoen. Dat zou een sprong van zevenenveertig en een half procent zijn ten opzichte van dit jaar. En het meeste geld gaat niet naar chatbots of apps. Het grootste deel is infrastructuur: de datacenters, servers en hardware waarop AI draait. Gartner schat dat op twee komma vier biljoen dollar, goed voor negenenvijftig procent van alle AI-uitgaven wereldwijd.
Linda: Binnen die infrastructuur springt één post eruit: servers die speciaal voor AI zijn gebouwd. Gartner verwacht dat de uitgaven daaraan bijna verdubbelen, naar negenhonderdzevenenvijftig miljard dollar. De kopers zijn vooral de gigantische cloudbedrijven en andere aanbieders van rekenkracht, die allemaal racen om capaciteit bij te bouwen. Ze hebben die nodig voor twee klussen: het trainen van nieuwe AI-modellen, en het draaien ervan elke keer dat iemand een vraag stelt. Allebei vreten ze hardware, en dat duwt het aandeel infrastructuur zo hoog.
Erik: De andere kant van de voorspelling is software. Gartner ziet de zakelijke software-uitgaven versnellen, omdat leveranciers AI rechtstreeks in hun standaardproducten bouwen. Denk aan AI-helpers die niet alleen vragen beantwoorden, maar zelfstandig taken uitvoeren, en aan automatische assistenten in de programma's die bedrijven elke dag al gebruiken. Wat dat laat zien: AI komt steeds vaker binnen via software waar een bedrijf al een licentie voor heeft, en minder als een losse aankoop waar het apart over beslist.
Linda: Voor Nederlandse organisaties is dat een herkenbare verschuiving. De AI komt vaak gewoon mee met de volgende update van het pakket dat al op elke laptop staat. Dat verlaagt de drempel, maar maakt de keuze ook minder bewust: wie bepaalt eigenlijk wanneer een bedrijf AI gaat gebruiken, de klant of de leverancier? Wat Gartner er niet bij zegt, is wat deze golf aan investeringen voor de prijzen van die software betekent. Wel is duidelijk dat het grootste deel van het geld in fysieke machines gaat zitten. En die machines moet iemand bouwen.
Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.
Foxconn boekt een recordwinst nu AI-serverkasten meer opleveren dan consumentenelektronica.
Erik: Een van die bouwers is Foxconn, de Taiwanese productiereus. Het bedrijf heeft over het derde kwartaal een recordwinst geboekt van omgerekend zo'n twee komma vijfendertig miljard dollar. Dat is vierendertig procent meer dan een jaar eerder, en beter dan analisten hadden verwacht. De omzet steeg nog harder, met zesenveertig procent. Die cijfers laten zien hoe ingrijpend de AI-golf het bedrijf heeft veranderd, want de groei komt vrijwel volledig uit één hoek.
Linda: De motor achter die groei is de tak voor cloud en netwerken. Die bouwt complete serverkasten voor AI: grote kasten volgepakt met rekenhardware, voor Nvidia en voor de grote cloudbedrijven. Die tak is nu goed voor vierenvijftig procent van de totale omzet van Foxconn. Meer dan de helft van het bedrijf draait dus inmiddels op hardware voor cloud en netwerken. Daarmee is de productie van consumentenelektronica ingehaald, het werk waarmee de naam Foxconn jarenlang verbonden was.
Erik: En Foxconn verwacht dat dit doorzet. De top voorspelt tot en met 2027 een stevige groei in de levering van AI-serverkasten, in de tientallen procenten. Dat sluit naadloos aan op de cijfers van Gartner. Als de uitgaven aan AI-servers bijna verdubbelen, moet iemand die machines fysiek in elkaar zetten, en Foxconn is een van de bedrijven die dat doet. De vraag naar AI vertaalt zich hier heel direct in kasten die de fabriek uit rollen.
Linda: Er hangt wel een waarschuwing aan. Foxconn zegt dat geheugenchips en geavanceerde halfgeleiders schaars blijven in de wereldwijde techketen. De vraag is er dus, maar cruciale onderdelen zijn krap. En omdat dezelfde geheugenchips en processors in de rest van de techindustrie worden gebruikt, beperkt dat tekort zich niet tot AI-servers. Voor Nederlandse bedrijven die rekenkracht of servers inkopen, en voor fabrikanten die van dezelfde chips afhankelijk zijn, is dat een signaal dat de krapte voorlopig blijft.
Gemeenteambtenaren in Oakland dwingen een bindend contract af dat ontslag puur door AI verbiedt.
Erik: In Oakland, in de Amerikaanse staat Californië, hebben gemeenteambtenaren iets binnengehaald waar veel vakbonden nu om vragen: bindende bescherming tegen banenverlies door AI. De leden van hun vakbond hebben een driejarig contract goedgekeurd met expliciete afspraken over kunstmatige intelligentie, en daarmee is een staking bij de gemeente afgewend. De kern: als geautomatiseerde systemen of AI-tools die medewerkers in de gaten houden iemands baan veranderen of schrappen, moet de stad die persoon omscholen en ergens anders plaatsen. Gewoon ontslaan mag dan niet.
Linda: De tweede bescherming gaat over hoe medewerkers worden beoordeeld. Ontslag of een disciplinaire maatregel mag niet uitsluitend gebaseerd zijn op een beoordeling door AI. Software die iemands prestaties een score geeft, kan dus nooit in z'n eentje de reden zijn dat iemand wordt ontslagen of gestraft. Dat is een direct antwoord op wat algoritmisch management heet: software die werknemers volgt, beoordeelt en soms aanstuurt. Let wel op het woord uitsluitend. AI mag nog steeds meewegen, het mag alleen niet de enige basis voor het besluit zijn.
Erik: Oakland staat niet op zichzelf. De Britse krant The Guardian meldt dat vakbonden bij lokale overheden in de Verenigde Staten zich steeds breder organiseren. Ambtenaren eisen formele regels voor algoritmisch management, voor het automatisch volgen van prestaties en voor banen die door technologie verdwijnen. Wat Oakland bijzonder maakt, is dat die eisen hier in een bindende afspraak staan, en niet in een intentieverklaring. En die afspraak kwam er onder druk van een dreigende staking.
Linda: Voor Nederland is dit een concreet voorbeeld om naar te kijken. Hier worden afspraken over arbeidsvoorwaarden meestal vastgelegd in cao's, en ondernemingsraden praten mee over hoe een organisatie werkt. Oakland laat zien hoe zo'n afspraak over AI eruit kan zien als je hem zwart op wit zet: geen verbod op de technologie, maar een grens aan wat software zelfstandig over mensen mag beslissen. Omscholen in plaats van ontslaan, en nooit een ontslag op basis van alleen een algoritme.
De open AI-motor SGLang krijgt steun van Nvidia, Google, Meta en andere techreuzen.
Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag zelf iets mee kunt, en de eerste is SGLang. Dat is software om AI-modellen te laten draaien, waarvan de broncode voor iedereen open ligt. Het gaat om het moment waarop een getraind model daadwerkelijk vragen beantwoordt of tekst schrijft. SGLang wordt al breed gebruikt en drijft AI aan op honderdduizenden grafische chips. En het project heeft net een flinke steunbetuiging gekregen. Bij de allereerste SGLang-top in San Francisco is een consortium opgericht dat het beheer van de software gaat delen.
Linda: Bij de oprichters zitten chipmakers Nvidia, ee-em-die en Intel, plus Google, Meta en Cloudflare. Het initiatief komt van de non-profit onderzoeksgroep achter het project. De oorspronkelijke makers houden het laatste woord over welke code wordt goedgekeurd. De leden komen twee keer per jaar samen om een technische koers af te spreken. Op het lijstje: de software goed laten draaien op hardware van verschillende fabrikanten, naast tekst ook beelden en andere media verwerken, en werk verdelen over veel machines tegelijk.
Erik: Het doel is goedkopere AI. Volgens de aankondiging gaat inmiddels twee derde van alle rekenkracht ter wereld op aan het laten draaien van AI-modellen. Elke winst in efficiëntie op dat punt telt dus snel op. Daar komt bij dat SGLang niet aan één chipleverancier vastzit. Een open motor met steun van meerdere concurrerende chipmakers betekent dat ontwikkelaars minder afhankelijk worden van de hardware van één bedrijf. Voor Europese ontwikkelaars die niet willen vastzitten aan één leverancier is dat precies de aantrekkingskracht.
Linda: Belangrijk om te weten: dit is geen app voor op je telefoon. SGLang is bedoeld voor ontwikkelaars, startups en IT-teams die hun eigen AI-modellen draaien, op eigen hardware of op gehuurde servers in de cloud. Je hebt dus technische kennis en flinke rekenkracht nodig. Werk je in die hoek, dan kun je vandaag zoeken op SGLang en de code downloaden. Omdat die open is, kan iedereen bekijken hoe het werkt. Voor een Nederlandse startup met een eigen taalmodel is het een manier om te testen of dat goedkoper kan.
AlphaGenome van Google DeepMind voorspelt wat kleine DNA-verschillen doen in specifieke celtypen.
Erik: Het tweede is voor iedereen die in de biologie of geneeskunde werkt: AlphaGenome van Google DeepMind, nu in een nieuwe generatie. Het model voorspelt hoe kleine verschillen in het DNA de activiteit van genen veranderen, en dat per specifiek celtype en weefsel. Dat is de kern van de vernieuwing. Dezelfde genetische afwijking kan in een afweercel iets heel anders doen dan in een hartspiercel. AlphaGenome moet laten zien waar dat effect precies optreedt.
Linda: De schaal is groot. Het model is getraind op meer dan honderd miljoen profielen van afzonderlijke cellen, uit achtenzestig menselijke weefsels. In een test met afweercellen vond het dertig procent van de genetische varianten die echt een effect veroorzaken. Dat is bijna twee keer zoveel als de vorige versie. Tegelijk betekent het dat het merendeel van die varianten nog niet wordt gevonden. Dit is dus gereedschap om de zoektocht te versmallen, geen eindantwoord.
Erik: Het praktische deel: onderzoekers kunnen hun eigen data van losse cellen uploaden. Dat zijn metingen van welke genen in individuele cellen aan staan. Ze kunnen die gebruiken zonder het model opnieuw te trainen. Een lab kan dus eigen monsters inbrengen en een ziektemechanisme terugvoeren tot het precieze celtype dat erbij betrokken is. DeepMind noemt complexe aandoeningen zoals auto-immuunziekten en chronische darmontstekingen als terrein waar dit de ontwikkeling van gerichte medicijnen kan versnellen.
Linda: Voor Nederlandse medisch onderzoekers, biotechbedrijven en universitaire labs is het een manier om meer uit data te halen die ze al hebben. Wil je ermee aan de slag, zoek dan op AlphaGenome op de website van Google DeepMind en lees daar onder welke voorwaarden je het kunt gebruiken. Wel een duidelijke beperking: dit is gereedschap voor onderzoekers met eigen celdata, geen test die je op je eigen DNA kunt loslaten. Voor wie in dat vakgebied werkt, is het iets om vandaag nog te bekijken.
Linda: Vandaag hadden we het over: de wereldwijde storing bij Microsoft, de vier biljoen dollar aan AI-uitgaven volgens Gartner, de recordwinst van Foxconn, de AI-afspraken voor ambtenaren in Oakland, en twee dingen om zelf te proberen: SGLang en AlphaGenome van Google DeepMind.
Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.
Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.