Google Gemini 4 Carbon vindt lekken & Cohere soevereine AI

Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 30 oktober 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Google bouwt een AI die beveiligingslekken in software opspoort en dicht, banken trekken drieënzestig miljard dollar uit voor de rekenkracht van Anthropic, Cohere haalt miljarden op voor AI onder eigen controle en de advertentiegroei bij Amazon en YouTube hapert. Plus twee dingen om vandaag uit te proberen: Have I Been Pwned, dat checkt of je e-mailadres in een datalek zit, en LocalSend, dat bestanden zonder kabel of cloud tussen je apparaten verstuurt. We beginnen met Googles nieuwe AI-lekkenjager.

Google presenteert Gemini 4 Carbon, een AI-model dat beveiligingslekken in software vindt en repareert.

Linda: Google heeft een nieuw AI-model met één duidelijke taak: gaten in software vinden en ze ook dichten. Het heet Gemini 4 Carbon en is gebouwd voor beveiliging en lang, volgehouden programmeerwerk. In een veelgebruikte test voor het opsporen van kwetsbaarheden scoorde het net boven de achtentachtig procent. In een tweede test, die kijkt of het model ook echt een reparatie kan schrijven, haalde het eenenzeventig procent.

Erik: Dat is werk dat normaal uren van een specialist opslokt. Maar minstens zo opvallend is hoe voorzichtig Google ermee omgaat. Carbon gaat niet zomaar naar iedereen. Eerst krijgt een kleine groep geselecteerde digitale verdedigers toegang, via een speciaal programma van Google. Pas daarna volgt een bredere, geleidelijke uitrol. Daarnaast doet Google mee aan vrijwillige tests door de Amerikaanse overheid.

Linda: De reden is simpel: een tool die zwakke plekken vindt voor verdedigers, vindt ze in verkeerde handen net zo goed voor aanvallers. En dat tweesnijdende karakter is de kern van het verhaal. Beveiligingsteams hebben structureel te weinig mensen, en er is altijd meer code te controleren dan er handen zijn. Een model dat de zwakke plek aanwijst en meteen een oplossing voorstelt, kan de tijd tussen ontdekken en dichten flink verkorten.

Erik: Voor Europa springt vooral de toegangsvraag eruit. Google bepaalt zelf wie als verdediger geldt en wie het model als eerste mag gebruiken. Voor Nederlandse beveiligingsteams, bij bedrijven, ziekenhuizen of gemeenten, betekent dat: of ze vroeg kunnen meekijken, hangt af van een keuze die bij een Amerikaans bedrijf ligt.

Linda: Wat ook meespeelt: dit zijn testscores, geen praktijkresultaten. Achtentachtig procent betekent ook dat een deel van de lekken gemist wordt, en bij het schrijven van reparaties haalt het model in bijna drie op de tien gevallen de lat niet. Door de geleidelijke uitrol moet nog blijken hoe het buiten het lab uitpakt.

Een groep banken trekt drieënzestig miljard dollar uit om de rekenkracht van Anthropic te financieren.

Erik: Dan het geld achter de machines. Een groep grote financiële partijen, waaronder Bank of America, Citi, Morgan Stanley en Blackstone, heeft drieënzestig miljard dollar toegezegd voor de uitbreiding van Anthropics rekenkracht. Opvallend is de constructie. Met dat geld worden speciale AI-chips en netwerkapparatuur gekocht bij chipmaker Broadcom, en die hardware wordt vanaf 2027 aan Anthropic verhuurd. Anthropic koopt dus niet, het huurt.

Linda: En dat zegt veel. De meest geavanceerde AI-systemen vragen inmiddels zoveel hardware dat een AI-bedrijf banken en investeerders inschakelt om de rekening te dragen. Het lijkt minder op klassieke techfinanciering en meer op hoe luchtvaartmaatschappijen vliegtuigen financieren, of energiebedrijven hun centrales. De financiële wereld neemt het bezit op zich, het AI-bedrijf betaalt over langere tijd voor het gebruik.

Erik: Voor de geldschieters is het een manier om in te stappen zonder te gokken welk AI-model gaat winnen. Ze financieren gewoon fysieke apparatuur. Voor Anthropic is het een snellere weg naar rekenkracht, de grondstof voor grotere modellen. De keerzijde zit in de tijdlijn: de huurcontracten beginnen pas in 2027, dus dit is een weddenschap op vraag die nog jaren verderop ligt.

Linda: Voor Europa is vooral de schaal de boodschap. Drieënzestig miljard dollar voor de rekenkracht van één bedrijf: dat is het speelveld waartoe Europese banken en AI-ontwikkelaars zich moeten verhouden. Of zulke huurconstructies ook bij Nederlandse financiële instellingen opduiken, is nog niet te zeggen. Duidelijk is wel dat de financiële sector steeds dieper in de AI-race stapt.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Cohere haalt tot zeven miljard Canadese dollar op voor AI onder eigen controle, met Schwarz Group voorop.

Erik: Cohere, een bedrijf dat AI bouwt voor overheden en zwaar gereguleerde sectoren, heeft de eerste afsluiting aangekondigd van een financieringsronde van maximaal zeven miljard Canadese dollar. Het is de grootste private financiering in de Canadese geschiedenis, en het bedrijf wordt gewaardeerd op bijna zesendertig miljard Canadese dollar. De Canadese overheid doet mee, en de grootste investeerder is de Europese Schwarz Group.

Linda: Het geld gaat naar rekenkracht, nieuwe geavanceerde modellen en complete AI-producten. Coheres verhaal draait om wat soevereine AI heet. Simpel gezegd: AI die een organisatie of land zelf in de hand heeft. Je bepaalt waar je data staat en hoe het systeem draait. Voor een bank, ziekenhuis of ministerie telt dat, omdat gevoelige informatie niet zomaar naar elke server kan.

Erik: Het contrast met het vorige verhaal is opvallend. Bij Anthropic gaat het om pure schaal, gefinancierd door Wall Street. Bij Cohere om controle, gesteund door een nationale overheid en een Europese investeerder. Allebei jagen ze op meer rekenkracht en betere modellen, alleen de belofte verschilt. En let op het woord maximaal: dit is een eerste afsluiting, dus die volle zeven miljard ligt nog niet per se vast.

Linda: Voor Europa is het grootste nieuws dat Schwarz Group de ronde leidt. Daarmee krijgt een Europese partij een vooraanstaande rol bij een AI-bedrijf dat zich juist op controle en onafhankelijkheid richt. Nederlandse ministeries, zorginstellingen en banken staan voor dezelfde vraag: waar komen onze gegevens terecht als we AI gebruiken? De ronde past in een bredere verschuiving naar beheersbare, onafhankelijke AI.

De advertentie-inkomsten van Amazon en YouTube groeien in het derde kwartaal allebei trager.

Erik: Dan reclame, waar twee van de grootste videoadvertentieplatforms in de Verenigde Staten tegelijk vaart minderden. Amazons advertentie-inkomsten groeiden in het derde kwartaal met elf procent, naar ruim negentien en een half miljard dollar. Dat is minder dan de helft van het groeitempo een kwartaal eerder. Amazon wijt dat aan de timing van Prime Day, zijn grote jaarlijkse koopjesdag. YouTube groeide ruim negen procent, minder dan analisten verwachtten, en kwam niet met zo'n verklaring.

Linda: Dat kwam bovenop een bredere teleurstelling bij moederbedrijf Alphabet. De kwartaalcijfers bleven achter bij de verwachtingen, vooral door tegenvallende inkomsten uit zoeken, en het aandeel daalde na de cijfers. Analisten koppelen dat aan de zorg dat Alphabet nog niet laat zien hoe zijn AI-zoekmachine winstgevend wordt. Die twijfel sloeg vannacht over naar Zuid-Korea: de Kospi-index zakte bij opening bijna vier procent, SK Hynix verloor bijna zeven procent.

Erik: En Samsung Electronics ging ruim drieënhalf procent omlaag, ondanks recordwinsten. Toch is de advertentievertraging zelf een ouder, eenvoudiger verhaal: merken die betalen om kijkers te bereiken. Eén vertraging kan een kalendereffect zijn, zoals Prime Day. Twee tegelijk, bij de grootste videoplatforms van de Verenigde Staten, kan wijzen op bredere verschuivingen in de advertentiemarkt. Al ontbreekt bij YouTube voorlopig een duidelijke oorzaak.

Linda: Voor Nederlandse adverteerders en mediabedrijven, die op dezelfde digitale advertentiemarkt actief zijn, is dit een signaal om in de gaten te houden. Of adverteerders hun budget verschuiven of juist voorzichtiger worden, is nog open. Wat de beursreactie wel laat zien: advertentiecijfers, AI-uitgaven en chipbedrijven zijn inmiddels nauw met elkaar verweven.

Have I Been Pwned laat in seconden zien of je e-mailadres in een bekend datalek is opgedoken.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt, en na ons openingsverhaal beginnen we met beveiliging. Have I Been Pwned is een gratis website die laat zien of je e-mailadres in een bekend datalek is opgedoken. Je typt je adres in en krijgt een lijst van gelekte databases, met de naam van de dienst en wat er uitlekte, zoals wachtwoorden, telefoonnummers of woonadressen. Dat kost ongeveer dertig seconden.

Linda: Het doel is niet paniek, maar actie. Staat een dienst in die lijst, verander daar dan je wachtwoord, en overal waar je datzelfde wachtwoord ook gebruikt. Biedt de dienst inloggen in twee stappen, met een code op je telefoon, zet dat dan aan. Je kunt je ook gratis aanmelden voor e-mailwaarschuwingen, zodat je het hoort als je adres later in een nieuw toegevoegd lek opduikt.

Erik: Op dezelfde site staat nog een tweede hulpmiddel, voor wachtwoorden. Daarmee check je of een specifiek wachtwoord in gelekte verzamelingen voorkomt. Volgens de site krijgt die het volledige wachtwoord daarbij nooit binnen. Wil je toch nergens een wachtwoord intypen, sla dat deel dan over en houd het bij de controle van je e-mailadres.

Linda: Wel een belangrijke beperking: de site kent alleen lekken die openbaar zijn gemaakt en in de database zijn geladen. Een schone uitslag betekent dus niet dat je gegevens nooit zijn uitgelekt. Het werkt in elke browser, op telefoon of laptop, en voor een gewone zoekopdracht heb je geen account nodig. Handig als je weer zo'n vage mail van een bedrijf krijgt over een mogelijk lek.

LocalSend verstuurt bestanden via wifi tussen telefoons en computers, zonder kabels, accounts of cloud.

Erik: De tweede vondst lost een dagelijks ergernisje op: een bestand van je telefoon naar je laptop krijgen, of naar iemand aan de andere kant van de tafel. LocalSend is een gratis, open-source app die foto's, video's en documenten rechtstreeks tussen apparaten op hetzelfde wifinetwerk verstuurt. Zonder internetverbinding, zonder kabel en zonder account. Het werkt op Windows, macOS, Linux, Android en de iPhone.

Linda: Juist dat laatste is de kracht. Ingebouwde deelfuncties werken vaak het best binnen de apparaten van één merk. Wil je een video van een Android-telefoon naar een MacBook sturen, of van een iPhone naar een Windows-pc, dan zit je ineens jezelf te mailen of iets naar de cloud te uploaden om het meteen weer te downloaden. LocalSend slaat die omweg over.

Erik: Je opent de app op beide apparaten, ze zien elkaar verschijnen, je kiest het bestand en de ontvanger accepteert. Omdat de bestanden over je eigen netwerk gaan en niet via de servers van een bedrijf, komen ze niet eerst in een cloud terecht. Volgens de makers zijn de overdrachten versleuteld. Handig op kantoor, in de klas of thuis, zonder je mobiele data op te souperen.

Linda: Je haalt de app uit de gebruikelijke app-winkels, en op de website van het project staan downloads voor computers. De beperking zit al in de naam: beide apparaten moeten op hetzelfde lokale netwerk zitten. Een bestand naar een vriend in een andere stad sturen lukt dus niet. En sommige openbare of zakelijke wifinetwerken voorkomen dat apparaten elkaar zien, dus daar kan het haperen.

Linda: Vandaag hadden we het over: Googles AI-model dat softwarelekken opspoort, drieënzestig miljard van banken voor de rekenkracht van Anthropic, de miljardenronde van Cohere voor AI onder eigen controle, de haperende advertentiegroei bij Amazon en YouTube, en twee dingen om zelf te proberen: Have I Been Pwned en LocalSend.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.