OpenAI wil chips van Google, Defensie wil los van Palantir

Linda: Welkom bij The State of Tech, donderdag 29 oktober 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: OpenAI wil AI-chips van Google kopen en daagt daarmee Nvidia uit, Sam Altman zegt dat AI-beveiliging vóór productiviteit moet gaan, Defensie wil pas in 2028 los van de software van Palantir, en Taiwanese drones leren zelf met elkaar overleggen. Plus twee dingen waar je vandaag iets mee kunt: het nieuwe AI-boekingsplatform van Travelport en Cognizant, en een fotocheck van tien minuten nu DeepNude-achtige nepbeelden steeds echter worden. We beginnen met OpenAI en de chips van Google.

OpenAI wil volgens berichten AI-chips bij Google kopen en zet daarmee de positie van Nvidia onder druk.

Linda: OpenAI is volgens berichtgeving van plan om AI-chips bij Google te kopen. Dat klinkt als een inkoopkwestie, maar het raakt de belangrijkste toeleveringsketen in de techwereld. Nvidia is al jaren dé naam in de hardware waarop grote AI-modellen worden getraind en gedraaid. Als een van de grootste AI-ontwikkelaars ter wereld elders gaat winkelen, krijgt die positie een serieuze uitdager. Belangrijk detail: het gaat om een plan, niet om een geplaatste order.

Erik: Het sleutelwoord is spreiding. Wie voor zijn belangrijkste onderdeel afhankelijk is van één leverancier, loopt risico. Voor een AI-lab kan dat betekenen dat je in de rij staat voor hardware, terwijl concurrenten doorrennen. Met chips van Google erbij verdeelt OpenAI dat risico. Hoe groot de aankopen worden en wanneer, is nog onduidelijk. Maar elke grote koper die verder kijkt dan Nvidia, versterkt de positie van de alternatieven.

Linda: En dan de opvallende twist: Google is geen neutrale onderdelenleverancier. Het bedrijf bouwt zelf AI en concurreert met OpenAI om gebruikers en zakelijke klanten. OpenAI zou zijn eigen producten dus laten draaien op hardware van een rivaal. Dat laat zien hoe fel de strijd om rekenkracht is geworden: chips binnenhalen weegt volgens de berichtgeving zwaarder dan het ongemak van inkopen bij de concurrent.

Erik: Het staat ook niet op zichzelf. Oracle meldt dat het de samenwerking met Nvidia uitbreidt, maar tegelijk ook inzet op AI-chips van Google en van chipmaker Cerebras. Cerebras-topman Andrew Feldman zegt dat zijn bedrijf daarmee een veel groter klantenbestand bereikt, via grote datacenters van anderen. Dat past bij wat de bron een groeiende trend noemt: grote techbedrijven die hun chipinkoop spreiden om minder afhankelijk te zijn van één leverancier.

Linda: Voor Nederland en Europa is dit meer dan een Amerikaans schaakspel. Europese bedrijven en overheden die AI-rekenkracht huren, zijn afhankelijk van dezelfde handvol leveranciers. Meer concurrentie tussen chipmakers kan op termijn meer keus opleveren, al zegt de berichtgeving niets over prijzen. Wat het wel laat zien: in de AI-race draait veel niet alleen om slimme modellen, maar om wie de chips eronder levert.

Sam Altman waarschuwt bedrijven dat AI-beveiliging voorrang moet krijgen boven productiviteitswinst.

Erik: Sam Altman heeft een duidelijke boodschap voor bedrijven die zich op AI storten: kijk eerst naar beveiliging. Op het AI World-evenement van Oracle zei de topman van OpenAI dat het begrijpen en indammen van AI-beveiligingsrisico's voor elke organisatie de hoogste prioriteit op korte termijn moet zijn. Daarmee zet hij veiligheid vóór de productiviteitswinst, terwijl die winst voor de meeste bedrijven juist de reden is om AI binnen te halen.

Linda: Zijn verklaring is opvallend. Altman zei verrast te zijn door hoeveel zwakke plekken in software AI-systemen nu blootleggen. Deze modellen worden dus erg goed in het vinden van lekken in code. Dat werkt twee kanten op. Een bedrijf kan die vaardigheid gebruiken om eigen gaten te dichten voordat iemand anders ze vindt. Maar in verkeerde handen vinden aanvallers diezelfde gaten ook sneller.

Erik: Volgens de berichtgeving past dit bij een bredere zorg in de AI-wereld: geavanceerde modellen kunnen beveiligingsproblemen zowel blootleggen als nieuwe veroorzaken. Dat botst met hoe veel AI-projecten worden beoordeeld, namelijk op snelheid. Uren bespaard, mails sneller geschreven. Wie AI aan interne systemen koppelt zonder te controleren waar het bij kan en wat het kan prijsgeven, krijgt volgens die redenering later alsnog de rekening.

Linda: Voor Nederlandse organisaties sluit de boodschap aan bij de Europese lijn rond verantwoorde AI en risicobeheer. In de praktijk gaat het dan niet alleen om de vraag hoeveel tijd een AI-assistent scheelt, maar ook om welke mappen, mailboxen en klantgegevens zo'n systeem kan inzien. Opvallend blijft wie de waarschuwing geeft: de baas van een bedrijf dat zelf AI verkoopt, vraagt klanten eerst naar de risico's te kijken.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Defensie wil op zijn vroegst medio 2028 een eigen alternatief voor de AI-software van Palantir.

Erik: Het ministerie van Defensie wil een eigen, onafhankelijk alternatief voor de AI-software van het omstreden Amerikaanse bedrijf Palantir. Maar dat duurt nog wel even: op zijn vroegst medio 2028. Dat schrijft staatssecretaris Derk Boswijk in antwoord op Kamervragen over de afhankelijkheid van Palantir. Tot die tijd blijft de krijgsmacht de diensten van het bedrijf in beperkte mate gebruiken.

Linda: Waarvoor precies, en wat het kost, blijft geheim. Defensie houdt die details vertrouwelijk vanwege de operationele veiligheid. Wel geeft het ministerie aan dat de software wordt gebruikt voor snellere en nauwkeurigere operationele analyses. Belangrijke voorwaarde volgens Defensie: het draait uitsluitend op eigen infrastructuur, en alleen gescreend Nederlands personeel werkt ermee.

Erik: Het eigenlijke nieuws zit in de lange termijn. Defensie wil uiteindelijk volledig loskomen van buitenlandse AI-leveranciers. Dat is een duidelijke koers, maar het tijdpad laat zien hoe lastig dat is. Een eigen systeem bouwen voor militaire analyses kost jaren, en tot die tijd blijft een Amerikaans bedrijf meedraaien in gevoelig militair werk.

Linda: Defensie kiest hier niet voor een abrupte breuk, maar voor een afbouw met een soeverein, eigen alternatief als stip op de horizon. De vraag hoeveel je van cruciale systemen in handen legt van leveranciers buiten Europa, speelt daarmee ook hier. Voor de Tweede Kamer blijft wel een spanningsveld: zolang inzet en kosten vertrouwelijk zijn, is moeilijk te controleren hoe diep die afhankelijkheid eigenlijk gaat.

Het Taiwanese AerosoarX bouwt met twee Amerikaanse bedrijven drones die zelfstandig met elkaar samenwerken.

Erik: Een ander verhaal, uit Taiwan. Droneontwikkelaar AerosoarX gaat samenwerken met twee Amerikaanse bedrijven, Rajant en SiMa punt AI, om drones te bouwen die zelf kunnen nadenken en met elkaar praten. Rajant levert een mobiel netwerk waarin drones signalen aan elkaar doorgeven, als een estafette. Zo hoeft niet elke drone een directe lijn met een grondstation te hebben.

Linda: SiMa punt AI zorgt voor het rekenwerk aan boord: een kleine AI-chip die de sensordata direct op de drone verwerkt. Samen levert dat drones op die zelf analyseren wat ze waarnemen en daarna onderling afstemmen wat ze doen. Het doel is volgens de bedrijven minder afhankelijkheid van constante aansturing vanaf de grond. Dat telt vooral als de verbinding met de bestuurder zwak is, ver weg of wegvalt.

Erik: De keuze voor die chip zegt veel over de technische uitdaging. Voorzitter Max Lo van AerosoarX zegt dat de processor is gekozen om de prestaties per watt. Simpel gezegd: hoeveel rekenwerk je krijgt voor elk beetje accustroom. Op een drone gaat energie voor rekenen af van de energie om in de lucht te blijven. Een zuinige chip betekent dus langer vliegen of meer slimmigheid aan boord.

Linda: Er zit ook een geopolitieke laag in. Een Taiwanees bedrijf haalt de banden aan met Amerikaanse techbedrijven op het gebied van onbemande systemen, een terrein met zowel militaire als commerciële toepassingen. De bron plaatst het in een groeiende trend van internationale samenwerkingen rond AI-gestuurde drones. Voor Nederland is het probleem herkenbaar bij civiele drones voor inspecties of hulpdiensten, al vermeldt de bron niet of deze technologie die kant op komt.

Travelport en Cognizant bouwen een AI-platform dat de manier waarop we reizen boeken moet veranderen.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt, te beginnen met hoe je je volgende reis boekt. Travelport en Cognizant breiden hun samenwerking uit om een boekingsplatform te bouwen dat vanaf de basis rond AI is ontworpen. De twee werken al twintig jaar samen; in deze nieuwe fase moet AI door alle technologie, producten en processen van Travelport heen lopen. Het plan werd gepresenteerd in Bengaluru.

Linda: Travelport zit in het midden van de reisketen: het verbindt luchtvaartmaatschappijen met de reisbureaus en sites waar mensen boeken. Volgens de bedrijven gebruiken reizigers steeds vaker AI-assistenten om reizen te plannen, en moeten de bestaande boekingssystemen daarin meegaan. Een chatbot zet in een paar seconden een weekendje weg in elkaar, maar het systeem achter de echte boeking stamt vaak uit een tijd dat niemand tegen zijn computer praatte.

Erik: Wel even helder over wat dit is: er valt vandaag niets te downloaden. Het is een platform in aanbouw, en de aankondiging noemt geen lanceerdatum en ook niet welke functies reizigers als eerste merken. Wat je er wel uit kunt halen, is de richting. De boekingsstroom achter reisbureaus en ticketverkoop wordt opnieuw opgebouwd met AI in het achterhoofd.

Linda: Praktisch betekent dat voor nu: als je je volgende stedentrip met een AI-assistent plant, behandel dat schema als startpunt. Controleer prijzen, beschikbaarheid en voorwaarden daarna zelf op de site waar je echt boekt, want het gat tussen plannen en boeken is nog niet gedicht. Voor Europese reizigers zou dit volgens de bron uiteindelijk efficiënter en persoonlijker boeken kunnen opleveren, maar wanneer dat merkbaar wordt, is onbekend.

DeepNude-achtige beeldtools worden realistischer, waardoor het afschermen van je eigen foto's een praktische prioriteit wordt.

Erik: Het tweede ding gaat over jezelf beschermen, niet over iets nieuws uitproberen. DeepNude begon ooit als één enkele toepassing, maar inmiddels staat de naam voor een hele groep AI-systemen die opvallend echte nepbeelden maken. Ze bewerken bestaande foto's en reconstrueren details die nooit in het origineel zaten. De tools zijn makkelijker te krijgen en het resultaat wordt steeds realistischer.

Linda: Het kernrisico: de grondstof is een doodgewone foto. Elke foto van een persoon kan in principe worden omgezet in een nepbeeld waar die persoon nooit mee heeft ingestemd. Naarmate de beelden echter worden, zijn ze moeilijker van echte foto's te onderscheiden, en dat vergroot de schade voor wie erop staat. Daarom verschuift de discussie naar regels, ingebouwde waarborgen in AI-tools en praktische bescherming.

Erik: Waar je vanmiddag zelf iets mee kunt, is zichtbaarheid. Neem tien minuten om in je sociale-media-accounts na te lopen wie je foto's kan zien. Kijk ook of oude openbare albums nog openbaar moeten zijn, zeker als er foto's van je kinderen in staan. Het kost niets, alleen even door de privacyinstellingen van je accounts lopen. Het maakt niemand onkwetsbaar, en de bron belooft ook geen pasklare oplossing.

Linda: Wat het wel doet: het wordt voor een vreemde minder makkelijk om beelden van jou of je gezin weg te halen. Begrijpen hoe deze systemen werken is volgens de richtlijnen in de bron de eerste stap om niet overvallen te worden. In Europa worstelen toezichthouders nog met de ethische en juridische kanten van dit soort beeldmanipulatie. Tot daar duidelijkheid over is, ligt een deel van de bescherming bij je eigen instellingen.

Linda: Vandaag hadden we het over: OpenAI dat AI-chips bij Google wil kopen, Sam Altman die beveiliging vóór productiviteit zet, het plan van Defensie om pas in 2028 los te komen van Palantir, en Taiwanese drones die zelf samenwerken. En twee dingen om zelf mee aan de slag te gaan: het AI-boekingsplatform van Travelport en Cognizant, en een fotocheck tegen DeepNude-achtige nepbeelden.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.