SK Hynix recordwinst en OpenAI-chips bij Google

Linda: Welkom bij The State of Tech, woensdag 28 oktober 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: SK Hynix boekt recordwinst en belooft vijfenzeventig miljard dollar aan aandeelhouders, Israëlische onderzoekers bouwen een AI die hersenbloedingen in seconden ziet, OpenAI wil AI-chips kopen bij Google, Canadese toezichthouders waarschuwen dat medische AI stilletjes slechter wordt, plus twee dingen om vandaag uit te proberen: de gratis diagramtool Diagrams dot net Desktop en de gratis audiostudio Ardour. We beginnen met de recordcijfers van SK Hynix.

SK Hynix boekt recordwinst en zet vijfenzeventig miljard dollar opzij voor aandeelhouders, want de AI-vraag blijft maar groeien.

Linda: De Zuid-Koreaanse chipmaker SK Hynix heeft een kwartaalwinst neergezet die ruim zeven keer hoger ligt dan een jaar geleden, een absoluut record. Het bedrijf keert dit jaar ongeveer honderd biljoen won terug aan aandeelhouders, omgerekend zo'n vijfenzeventig miljard dollar, via een mix van dividend, inkoop en intrekking van eigen aandelen. De motor achter die cijfers is de aanhoudende AI-boom: SK Hynix is een van de belangrijkste leveranciers van het gespecialiseerde geheugen dat naast de AI-versnellers van Nvidia zit, en dat geheugen is schaars.

Erik: En wat ze over de toekomst zeggen is misschien nog opvallender dan het kwartaal zelf. SK Hynix verwacht dat de vraag het aanbod blijft overtreffen tot en met 2030. Ze hebben al langlopende contracten getekend voor meer dan de helft van hun totale productiecapaciteit voor 2027 en 2028. In gewone taal: meer dan de helft van wat ze de komende jaren gaan maken, is nu al verkocht. Dat gedraagt zich niet als een bedrijf dat bang is voor een zeepbel, maar als een bedrijf dat uitgaat van een bouwproject van tien jaar.

Linda: Voor Nederland en de rest van Europa werkt dat op twee manieren door. Europese cloudpartijen en AI-labs vissen uit dezelfde krappe vijver, dus volgeboekte capaciteit betekent krappere toewijzing en hogere prijzen voor iedereen die vanuit Amsterdam, Dublin of Parijs grote modellen wil trainen of draaien. Datacenterbouwers in de Wieringermeer en op de Maasvlakte merken dat al in hun inkoopgesprekken: wachttijden lopen op, en de duurste componenten zitten precies in het geheugen waar SK Hynix groot in is.

Erik: Het tweede effect is politiek. De Europese Chips Act is opgetuigd om kritieke stappen van de chipproductie naar het continent te halen, maar de geheugenlaag van de AI-stack zit vrijwel volledig in Azië. ASML in Veldhoven levert de machines die dit mogelijk maken, en SK Hynix is een grote klant. Zolang Europa zelf geen serieuze geheugenfabriek heeft, blijft het continent voor dit onderdeel afhankelijk van Zuid-Korea en Taiwan. De cijfers van vandaag maken dat argument richting Brussel alleen maar urgenter.

Linda: En er zit nog een praktische kant aan voor Nederlandse bedrijven. Wie nu een AI-project plant voor volgend jaar, krijgt bij leveranciers steeds vaker te horen dat levertijden voor servers met high-bandwidth geheugen oplopen tot ver in 2027. Dat betekent langere planhorizonten, en voor kleinere partijen eerder huren bij een hyperscaler dan zelf bouwen. De AI-rekenkracht wordt daarmee een strategische grondstof, net als energie en water, en de prijs ervan wordt in Zuid-Korea gezet.

Israëlische onderzoekers bouwen een AI die hersenbloedingen in seconden ziet op een CT-scan.

Erik: Een heel ander verhaal uit Israël. Onderzoekers hebben een AI-systeem gepresenteerd dat levensbedreigende hersenbloedingen in seconden detecteert op CT-beelden, en volgens de eerste resultaten doet het dat beter dan de gemiddelde arts. Het model analyseert de scan direct en stuurt een alarm naar het klinisch team, zodat een patiënt met een bloeding niet in een wachtrij belandt tot een radioloog het bestand opent. Dezelfde groep liet ook AI-tools zien voor gepersonaliseerde kankerzorg en communicatiehulp voor ALS-patiënten.

Linda: De snelheid is hier het hele punt. Bij een beroerte of ernstig trauma betekent elke minuut vertraging tussen scan en behandelbeslissing verlies van hersenweefsel. Als een triage-model direct kan aangeven dat er een bloeding zichtbaar is, kan het ziekenhuis de operatiekamer al klaarzetten voordat een mens de scan überhaupt heeft bekeken. De onderzoekers presenteren het nadrukkelijk als vangnet, niet als vervanger van de radioloog, en die framing is belangrijk voor hoe Europese toezichthouders ernaar gaan kijken.

Erik: Want in Europa valt zo'n systeem onder de AI Act in de hoog-risico categorie voor medische hulpmiddelen. Dat betekent gedocumenteerde trainingsdata, aantoonbaar menselijk toezicht en continue monitoring nadat het in gebruik is genomen. In Nederland lopen bij enkele academische ziekenhuizen al pilots met vergelijkbare triage-software voor beroertes, onder meer rond het Erasmus MC en in regionale beroertenetwerken. Het Israëlische werk komt dus niet uit de lucht vallen, maar sluit aan bij een groeiende lijst systemen die zich moeten bewijzen in de dagelijkse praktijk.

Linda: En die praktijk is weerbarstiger dan een demo op een congres. Scanners van verschillende merken geven net andere beelden, protocollen verschillen per ziekenhuis, en de patiëntpopulatie in Tel Aviv is niet dezelfde als in Groningen of Maastricht. Dat betekent dat zelfs een model dat op papier beter scoort dan artsen, lokaal opnieuw moet worden gevalideerd. De winst is er, mogelijk fors, maar de weg van publicatie naar de spoedeisende hulp duurt in Europa doorgaans jaren, niet maanden.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

OpenAI wil AI-chips kopen bij Google en haalt de banden met een directe concurrent verder aan.

Erik: OpenAI zou van plan zijn AI-chips te kopen bij Google. Dat meldde The Information op basis van een interne bron. Het gaat om de zogeheten Tensor Processing Units van Google, de eigen AI-versnellers die het bedrijf tot voor kort vooral intern gebruikte. Opvallend, want OpenAI en Google zijn directe concurrenten op het gebied van AI-producten en zoekmachines. OpenAI huurt sinds vorig jaar al rekenkracht met deze chips bij Google, maar directe aankoop zou een stap verder gaan.

Linda: De context is dat de vraag naar AI-rekenkracht iedereen tot ongemakkelijke keuzes dwingt. Nvidia blijft de dominante leverancier van AI-chips, maar de wachttijden zijn lang en de prijzen hoog. Google verkoopt sinds dit jaar zijn eigen versnellers ook rechtstreeks aan externe klanten, als goedkoper alternatief. Voor OpenAI betekent samenwerken met Google minder afhankelijkheid van één leverancier, en voor Google is elke grote AI-klant een bevestiging dat de eigen chip serieus meetelt naast die van Nvidia.

Erik: Interessant is wat dit zegt over de machtsverhoudingen in de AI-sector. De grote AI-bedrijven zijn tegelijk klant, leverancier, investeerder en concurrent van elkaar. OpenAI huurt rekenkracht bij Microsoft, bij Oracle en nu mogelijk bij Google. Nvidia investeert in Meta, en Meta koopt vervolgens meer chips van Nvidia. Dat zijn geen losse deals meer, dat is een dicht gevlochten web van wederzijdse afhankelijkheid, waarin één hapering ergens in de keten direct voelbaar is bij alle anderen.

Linda: Voor Nederlandse gebruikers lijkt dit ver weg, maar het raakt direct de prijs en beschikbaarheid van AI-diensten die hier draaien. ChatGPT, Copilot in Office, de AI-functies in zoekmachines, ze leunen allemaal op precies deze chipdeals. Als OpenAI zijn rekenkracht spreidt over meerdere leveranciers, wordt het systeem robuuster bij storingen. Tegelijk raakt een beperkt aantal bedrijven in Silicon Valley en Zuid-Korea nog meer verweven, en dat is in Brussel al onderwerp van gesprek bij mededingingsautoriteiten.

Canadese toezichthouders waarschuwen dat medische AI stilletjes slechter wordt als de wereld verandert.

Erik: Vanuit Canada komt een waarschuwing die technisch klinkt maar vooral over vertrouwen gaat. Artsentoezichthouders slaan alarm over wat ze AI model drift noemen: een AI-systeem dat ooit op historische data is getraind, wordt geleidelijk slechter zodra de wereld eromheen verschuift. Onderzoekers lieten dat zien met een voorspelmodel voor opioïdenrisico uit de provincie Alberta. Dat model was getraind vóór de pandemie, en tijdens corona daalde de prestatie fors, omdat voorschrijfgedrag, patiëntgedrag en overdosisrisico's allemaal waren veranderd.

Linda: Het ongemakkelijke is dit: een ziekenhuis dat drie jaar geleden een voorspeltool heeft aangeschaft, gebruikt die vandaag mogelijk nog steeds, in de veronderstelling dat hij werkt zoals beloofd. Terwijl de bodem onder het model is weggezakt. De Canadese toezichthouders stellen dat toezicht niet mag stoppen op het moment van ingebruikname: er moeten doorlopende controles komen of het model nog klopt in de huidige situatie. Dat is een heel ander idee van compliance dan de meeste ziekenhuizen en verzekeraars nu hanteren.

Erik: Voor Europa sluit dit naadloos aan op de AI Act, die voor hoog-risico AI post-market monitoring verplicht stelt. De Canadese cijfers geven Europese toezichthouders en zorginstellingen een concreet voorbeeld in handen, met harde data, als ze aan leveranciers vragen hoe die drift gaan detecteren. Het ondergraaft het idee dat een AI-certificaat uit 2024 nog geldig is in 2027, en zet druk op leveranciers om modellen regelmatig te hertrainen of in te trekken.

Linda: In Nederland is dit direct relevant voor de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en voor ziekenhuizen die AI inzetten bij triage, radiologie of risicoscores. Een model dat getraind is op data van vóór corona, kan nu afwijkende voorspellingen geven zonder dat iemand het merkt, simpelweg omdat de patiëntenstroom en de behandelprotocollen zijn veranderd. De les uit Alberta is dat je dat soort stille verslechtering alleen vindt als je er structureel naar kijkt. En dat kost geld, personeel en toegang tot verse data, allemaal zaken waar de zorg nu al krap in zit.

Diagrams dot net Desktop is de gratis offline diagramtool die stroomschema's en architectuurtekeningen op je eigen laptop houdt.

Erik: Tot slot twee dingen om vandaag mee aan de slag te gaan. De eerste is Diagrams dot net Desktop, soms nog bekend onder de oude naam draw. Het is een gratis, open-source diagramprogramma dat volledig op je eigen computer draait, zonder account en zonder cloudkoppeling, tenzij je die zelf aanzet. Je kunt er stroomschema's, organogrammen, netwerktekeningen, plattegronden, wireframes en de klassieke blokjes-en-pijlen architectuurschetsen in maken. Precies het soort tekeningen waar bedrijven normaal duur voor betalen in abonnementssoftware.

Linda: Veel teams grijpen automatisch naar betaalde clouddienst-varianten zonder te weten dat er een gratis desktopversie bestaat die exact dezelfde bestandsformaten gebruikt. Diagrams dot net Desktop draait op Windows, Mac en Linux, en de bestanden zijn gewone XML. Dat betekent dat je ze in een gedeelde map of in een coderepository kunt zetten zonder vast te zitten aan één leverancier. Reviewers wijzen vooral op hoe snel de app opent en hoe weinig hij in de weg zit, wat in deze categorie software uitzonderlijk is.

Erik: Een paar praktische punten. De desktopversie is een losse download en staat los van de browserversie, waardoor je tekeningen standaard op je eigen schijf blijven. Exporteren kan naar PNG, PDF en SVG, dus een schema dat je 's ochtends tekent, plak je 's middags in een presentatie. En omdat het open source is, wordt het veel gebruikt binnen organisaties die interne architectuurtekeningen simpelweg niet naar een clouddienst van derden mogen sturen. Voor Nederlandse teams in zorg, overheid of financiële sector die onder strikte dataregels vallen, is dat offline-standaard-gedrag de stille verkoopargument.

Linda: Praktisch: je downloadt de desktopversie van de officiële site, installeert hem, en kunt binnen een paar minuten een eerste diagram tekenen. Gratis, zonder registratie, en de bestanden zijn ook jaren later nog te openen omdat het formaat open is. Een handige test voor wie overweegt een abonnement op te zeggen bij een cloud-concurrent.

Ardour verandert elke computer in een gratis professionele audiostudio voor podcasts en muziek.

Erik: De tweede tip is voor iedereen die audio opneemt: een podcast, een bandrepetitie of een voice-over. Ardour is een gratis, open-source audiowerkstation dat draait op Windows, Mac en Linux. Het ondersteunt een onbeperkt aantal sporen, bewerking zonder dat je originele opname wordt aangetast, mixen met professionele plug-ins, en opnames via een extern geluidskaartje. Gebruikers omschrijven het vaak als het dichtst bij de grote betaalde studio-pakketten dat je gratis kunt krijgen.

Linda: Wat Ardour vandaag de moeite waard maakt, en niet alleen om te bookmarken, is hoe toegankelijk het is geworden. Oudere versies stonden bekend om een stevige leercurve, maar het project heeft flink geïnvesteerd in een opgeruimdere interface en betere standaardinstellingen. Een podcastmaker kan Ardour openen, een project met twee sporen aanmaken voor host en gast, ruisonderdrukking toevoegen en een complete aflevering exporteren zonder ooit een browser open te hoeven doen. Alles blijft lokaal, dus geen uploadtijd en geen limieten op bestandsgrootte.

Erik: Het project draait op vrijwillige bijdragen, en daarom staat op de officiële site een voorgestelde donatie bij de kant-en-klare download. De broncode en de Linux-versies zijn volledig gratis, en in de meeste Linux-distributies zit Ardour standaard in de softwarecatalogus. Voor Nederlandse gebruikers die liever niet afhankelijk zijn van een Amerikaanse clouddienst voor back-ups of licenties, is die onafhankelijkheid een deel van de aantrekkingskracht.

Linda: Praktische tip die reviewers vaak delen: combineer Ardour met een goedkope USB-geluidsinterface en een fatsoenlijke microfoon, en je hebt voor een paar honderd euro een werkplek waarmee je serieuze opnames kunt maken. Geen abonnement, geen cloudverplichting, en de projectbestanden zijn ook over tien jaar nog te openen.

Linda: Vandaag hadden we het over: de recordwinst van SK Hynix en wat die betekent voor de AI-chipmarkt, een Israëlisch AI-systeem dat hersenbloedingen in seconden herkent, de deal waarmee OpenAI AI-chips wil kopen bij Google, Canadese toezichthouders die waarschuwen dat medische AI stilletjes slechter wordt, en twee dingen om zelf te proberen: de gratis diagramtool Diagrams dot net Desktop en de gratis audiostudio Ardour.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.