Meta haalt 95 miljard op voor AI-infrastructuur

Linda: Welkom bij The State of Tech, dinsdag 27 oktober 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Meta haalt vijfennegentig miljard dollar op voor AI-infrastructuur, Anthropic gaat naar de beurs met een waardering van bijna twee biljoen, Apple vernieuwt de iPad mini met een veel slimmere Siri, en Japans Rapidus bundelt krachten met het Indiase eitsj-sie-el-tech voor nieuwe chips. Plus twee dingen om vandaag te proberen: scenarioschrijfprogramma Trelby en routeplanner Trip Planner van OpenStreetMap. We beginnen met de miljardenronde van Meta.

Meta haalt tot vijfennegentig miljard dollar op bij beleggers om zijn AI-infrastructuur op te schalen.

Linda: Meta kondigt een van de grootste aandelenemissies uit de techgeschiedenis aan. Het bedrijf wil tot vijfennegentig miljard dollar ophalen op de markt, en vrijwel alles gaat rechtstreeks naar kunstmatige intelligentie. De operatie bestaat uit twee delen: een directe uitgifte van vijfendertig miljard aan gewone en preferente aandelen, plus een lopend aandelenprogramma van zestig miljard. Zelfs in de huidige AI-wapenwedloop is dat een duizelingwekkend bedrag, en het laat zien waar Mark Zuckerberg de toekomst van zijn concern ziet.

Erik: En het geld heeft een duidelijke bestemming. Meta zegt dat het bedrag naar AI-infrastructuur gaat: nieuwe datacenters, zware grafische rekenclusters en de netwerken die je nodig hebt om de grootste modellen te trainen. Het bedrijf noemt expliciet Muse Wonder, het volgende grote eigen AI-model, als een van de systemen die hiermee gebouwd worden. Boodschap: Meta probeert niet meer stilletjes bij te benen, maar wil frontaal de strijd aan met OpenAI, Anthropic en Google aan de absolute top.

Linda: De schaal is wat eruit springt. Vijfennegentig miljard dollar is meer dan het hele jaarlijkse onderzoeksbudget van veel landen. En het komt bovenop de tientallen miljarden die Meta al jaarlijks aan investeringen uitgeeft. Analisten waarschuwen al maanden voor een mogelijke AI-investeringszeepbel, waarin bedrijven sneller geld uitgeven dan ze omzet binnenhalen. Aandeelhouders wordt nu gevraagd om daar overheen te kijken en op de lange termijn te wedden, terwijl hun eigen belang in het bedrijf flink wordt verwaterd.

Erik: Voor Europa raakt dit meerdere lagen. Nederlandse pensioenfondsen hebben via indextrackers vrijwel allemaal Meta-aandelen in portefeuille, dus de verwatering tikt indirect door in de collectieve pensioenpot. Daarnaast koopt Meta met dit geld chips, koelsystemen en netwerkapparatuur, waaronder machines van A-S-M-L uit Veldhoven. En de Europese toezichthouders kijken scherp mee: hoe meer Meta investeert in eigen frontier-modellen, hoe pittiger de gesprekken onder de AI Act over transparantie, trainingsdata en systeemrisico worden.

Linda: Opvallend is ook de timing. Meta kondigt dit aan terwijl de markt zenuwachtig is over of al die investeringen zich ooit terugverdienen. Door nu groot uit te halen, dwingt Zuckerberg concurrenten om mee te gaan of achter te blijven. Verwacht de komende weken vergelijkbare bewegingen bij andere grote spelers die hun eigen oorlogskas willen vullen voordat de rente of de stemming draait.

Anthropic dient beursgangdocumenten in en mikt op een waardering van bijna twee biljoen dollar.

Erik: We blijven even bij het grote geld. Anthropic heeft zijn beursregistratie ingediend bij de Amerikaanse toezichthouder, de es-ie-see. De notering staat gepland op Nasdaq, mogelijk al op zestien november. De waardering die rondgaat ligt tussen de anderhalf en twee biljoen dollar, met plannen om honderd miljard dollar of meer op te halen. Als die cijfers kloppen, wordt dit een van de grootste beursgangen ooit, punt. En de maker van Claude verandert daarmee in één klap in een beursgenoteerd zwaargewicht.

Linda: De marktreactie is interessant. Strategen waarschuwen al maanden voor een AI-zeepbel waarin waarderingen harder stijgen dan de echte omzet. Maar de beursdocumenten van Anthropic hebben die zenuwen eerder gekalmeerd dan aangewakkerd. De reden zit in de cijfers zelf: het bedrijf laat stevige omzetgroei zien uit zijn Claude-modellen en uit de zakelijke tak die AI-agenten voor bedrijven draait. Dat geeft beleggers iets concreets om vast te houden, in plaats van alleen een mooi verhaal over de toekomst.

Erik: De timing is ook strategisch gekozen. Door nu te noteren, zet Anthropic zijn waardering vast voordat de markt eventueel afkoelt en voordat concurrenten als x-ei-ai of het Franse Mistral een vergelijkbare stap kunnen zetten. Tegelijk krijgt het bedrijf een oorlogskas om de concurrentie met Meta aan te gaan, dat zojuist vijfennegentig miljard ophaalde. De wedloop om rekenkracht, talent en data wordt alleen maar duurder, en wie geen diepe zakken heeft valt af.

Linda: Voor Europa snijdt dit twee kanten op. Een beursgenoteerde Anthropic krijgt veel meer verplichte openheid over hoe modellen getraind en ingezet worden, en dat materiaal belandt uiteindelijk ook op de bureaus van toezichthouders onder de AI Act. Tegelijk kunnen Nederlandse beleggers straks rechtstreeks instappen in een van de twee grootste AI-labs ter wereld, iets wat tot nu toe alleen via durfkapitaalfondsen kon. Of dat verstandig is bij deze waardering, is natuurlijk een andere vraag.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Apple vernieuwt de iPad mini en belooft een veel natuurlijker Siri die lokaal AI draait.

Erik: Apple heeft een volledig vernieuwde iPad mini aangekondigd, en het is een flinke opfrisser. De zichtbare veranderingen zijn een OLED-scherm, een dunnere en lichtere behuizing, en een nieuwe chip. Maar het echte verhaal zit in de software. Dit tablet komt op de markt met de volgende generatie Apple Intelligence en wat Apple zelf omschrijft als een veel persoonlijker, capabeler en conversationeler Siri, die in bèta meeloopt met iPadOS 27.

Linda: De nieuwe chip heeft speciale AI-versnellers in elke grafische kern, waardoor lokale AI-modellen tot vier en een halve keer sneller draaien dan op de vorige iPad mini. In normale taal: dit kleine tablet kan nu serieuze AI-taken op het apparaat zelf verwerken, zonder dat je gegevens naar de cloud gaan. Dat is een betekenisvolle verschuiving, want de grootste kritiek op spraakassistenten was tot nu toe dat ze óf te dom waren om nuttig te zijn, óf te spraakzaam met je data om te vertrouwen.

Erik: Of de nieuwe Siri die belofte waarmaakt, is natuurlijk de echte test. Apple heeft vergelijkbare claims eerder gedaan, en de uitrol was in de praktijk steeds langzamer en beperkter dan de keynote suggereerde. Het bèta-stempel op iPadOS 27 is daarom veelzeggend. Gebruikers willen zien hoe goed de nieuwe Siri omgaat met vervolgvragen, context en echt complexe taken, voordat we kunnen zeggen dat Apple is bijgebeend bij ChatGPT of Gemini.

Linda: Voor Nederlandse en Europese gebruikers is die lokale verwerking extra interessant. Door AI op het apparaat zelf te draaien, omzeilt Apple veel van de dataoverdracht-discussies die de A-V-G en de nieuwe AI Act lastig maken voor cloud-gebaseerde assistenten. Tegelijk waarschuwt Apple dat de meest uitgebreide Siri-functies in de EU vertraging oplopen vanwege lopende gesprekken met Brussel over de Digital Markets Act. Nederlandse kopers krijgen de hardware dus wel direct, de volledige slimme Siri mogelijk pas later.

Rapidus en eitsj-sie-el-tech bundelen krachten voor de volgende generatie geavanceerde chips.

Erik: Dan iets dat niet rechtstreeks over kunstmatige intelligentie gaat. Rapidus Corporation, het Japanse bedrijf dat geavanceerde logische chips wil gaan maken, kondigt een strategische samenwerking aan met eitsj-sie-el-tech, een grote Indiase IT-dienstverlener. De afspraak omvat twee nieuwe ontwikkelcentra in India, specifiek bedoeld om de chip-engineers van Rapidus te ondersteunen. De kern van het idee: aanhaken op de snelgroeiende Indiase vijver van halfgeleidertalent.

Linda: India heeft de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in onderwijs en opleidingen rond chipontwerp, en bedrijven als eitsj-sie-el-tech hebben inmiddels een substantiële groep ingenieurs die alles aankunnen, van fysiek ontwerp tot verificatie van complete schakelingen. Voor Rapidus, dat op het Japanse eiland Hokkaido een splinternieuwe fabriek voor geavanceerde chips uit de grond stampt, is die extra engineering-capaciteit essentieel om de krappe tijdslijnen te halen. Je kunt geen fabriek vullen zonder voldoende ontwerpers.

Erik: Wat deze deal bijzonder maakt is de geografie. De chipketen wordt al decennia gedomineerd door een klein clubje: T-S-M-C in Taiwan, Samsung in Zuid-Korea, Intel in de Verenigde Staten, en de machinemakers in Nederland en Japan. Een Japans-Indiase samenwerking op de volgende generatie logica voegt een nieuwe as toe, en past in de bredere beweging om chipontwerp en productie minder afhankelijk te maken van één regio of één land.

Linda: Voor Nederland is dit op twee manieren relevant. A-S-M-L in Veldhoven levert de machines waarmee Rapidus straks aan de slag gaat, dus elke nieuwe klant die opschaalt vertaalt zich uiteindelijk in orders richting Brabant. Daarnaast betekent meer gespreide chipcapaciteit minder druk op Europese afnemers die de afgelopen jaren noodgedwongen op wachtlijsten stonden, van autofabrikanten tot ziekenhuisapparatuur-leveranciers. Een gezondere wereldwijde keten is uiteindelijk ook voor Nederlandse industrie goed nieuws.

Trelby is een gratis open-source schrijfprogramma dat van je laptop een stille werkplek voor scripts maakt.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt. De eerste heet Trelby. Dat is een gratis, open-source schrijfprogramma speciaal voor filmscripts, beschikbaar voor Windows en Linux, gebouwd door de open-source gemeenschap voor iedereen die een scenario uit het hoofd op papier wil krijgen zonder met de opmaak te hoeven vechten. Je opent het, en je hebt direct een nette scenariopagina voor je.

Linda: Het idee is simpel. Scènekoppen, actiezinnen, personagenamen en dialogen krijgen elk hun eigen stijl, en de app regelt de inspringing en hoofdletters automatisch. Jij typt, en de pagina ziet eruit zoals een productiehuis het verwacht. Dat scheelt uren prutsen in een gewone tekstverwerker en voorkomt dat je script eruit ziet als een onhandig geformatteerd verslag van een vergadering. Juist die drempel houdt veel beginnende schrijvers tegen.

Erik: Trelby heeft ook functies voor wie serieus doorpakt. Je navigeert door je script per scène, kunt losse notities naast de tekst houden, en krijgt rapporten te zien zoals paginatellingen en overzichten per personage. Er zit een spellingcontrole in en een handige namendatabase als je even vastloopt. Gebruikers prijzen de app vooral omdat hij focust op het schrijven zelf, en niet op honderd marketingfuncties die je nooit gebruikt.

Linda: Je exporteert naar P-D-E-F om te delen met een lezer of medewerker, en je kunt gangbare scenario-formaten in- en uitlezen. Geen account aanmaken, geen abonnement, en er wordt niets naar externe servers gestuurd. Voor Nederlandse en Vlaamse schrijvers die ooit nog die korte film, dat toneelstuk of die serie-pilot willen afmaken: op trelby punt org haal je het binnen, binnen vijf minuten geïnstalleerd en klaar voor gebruik.

Trip Planner van OpenStreetMap plant gratis multi-stop routes door heel Europa, zonder reclame.

Erik: Het tweede om vandaag te proberen heet Trip Planner, een gratis routeplanner in de browser, gebouwd op de kaartdata van OpenStreetMap. Als je iemand bent die vakanties, roadtrips of weekendfietstochten plant en zich ergert aan Google Maps dat je advertenties, hotelsuggesties en beperkte meerstopsopties serveert, dan is dit er een om in je bladwijzers te zetten.

Linda: Waar hij echt in uitblinkt is routes met meerdere tussenstops door Europa. Je zet een startpunt neer, voegt zoveel tussenstops toe als je wilt, en de tool bouwt de route voor je op met afstand, geschatte tijd en hoogtemeters. Je kunt wisselen tussen auto, fiets en wandelen, en omdat het op OpenStreetMap draait, kent de planner vaak kleine wegen, fietspaden en wandelpaden die commerciële diensten simpelweg niet in hun kaart hebben staan.

Erik: Geen account nodig, niets te installeren, en er blijft niets op externe servers staan zodra je het tabblad sluit. Je kunt je route exporteren als G-P-X-bestand, dat laad je dan in je fietscomputer, je G-P-S-apparaat of een offline kaarten-app. Voor een rondrit door de Dolomieten of een fietstocht langs de Rijn is zo'n G-P-X-export vaak nuttiger dan welke mooie commerciële app ook.

Linda: De interface is meer functioneel dan prachtig: gebouwd door de karten-gemeenschap, niet door een designbureau. Verwacht geen gelikte animaties, maar wel een tool die één ding goed doet en je privacy respecteert. Juist voor Nederland en België, waar OpenStreetMap-vrijwilligers elke fietsknooppunt en veerpontje bijhouden, zijn de kaartdata vaak gedetailleerder dan die van de commerciële alternatieven. Een rustige dinsdagavondklus voor wie zijn volgende reis al in zijn hoofd heeft.

Linda: Vandaag hadden we het over: de vijfennegentig miljard dollar die Meta ophaalt voor AI, de recordbeursgang van Anthropic op Nasdaq, de nieuwe iPad mini met een flink opgewaardeerde Siri, en de chipdeal tussen het Japanse Rapidus en het Indiase eitsj-sie-el-tech. En twee dingen om zelf te proberen: scenarioschrijfprogramma Trelby en routeplanner Trip Planner van OpenStreetMap.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.