Chinese AI-prijzenoorlog drukt tarieven, OpenAI-robot 2027

Linda: Welkom bij The State of Tech, maandag 19 oktober 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Chinese AI-bedrijven ontketenen een wereldwijde prijzenoorlog, OpenAI bevestigt zijn eigen mensachtige robot voor 2027, Microsoft trekt zich terug uit een Brits datacenterproject, Saoedi-Arabië zet de wereld te kijk met bijna perfecte routeringsbeveiliging, en twee dingen om vandaag uit te proberen: de versleutelde Estse notitiekluis Cryptee en de weerapp Weawow. We beginnen met die prijzenoorlog in AI.

Chinese AI-modellen pakken bijna de helft van het ontwikkelaarsgebruik en forceren een wereldwijde prijzenoorlog.

Linda: De machtsverhoudingen in AI zijn de afgelopen weken merkbaar verschoven, en ontwikkelaars voelen het direct in hun portemonnee. Op een groot ontwikkelaarsplatform nemen Chinese AI-bedrijven inmiddels bijna de helft van al het modelgebruik voor hun rekening. Dat is meer dan OpenAI, Google en Anthropic bij elkaar. De reden is simpel: namen als DeepSeek en Zhipu AI leveren vergelijkbare prestaties voor een fractie van de prijs. En dat dwingt de Amerikanen om hun eigen tarieven te verlagen.

Erik: Dit is de eerste echte prijzenoorlog van het generatieve AI-tijdperk. En de gevolgen reiken verder dan de factuur alleen. Zodra het goedkoopste bruikbare model in Hangzhou staat in plaats van San Francisco, verhuist het verkeer daarheen. En daarmee verhuizen ook data, feedback en de hele gereedschapskist mee naar dat Chinese ecosysteem. Amerikaanse bedrijven zien zich gedwongen tot prijsstappen die ze eigenlijk nog even wilden uitstellen. De modelkwaliteit convergeert sneller dan iedereen dacht.

Linda: En dan verschuift de concurrentie naar iets anders: kosten, snelheid en hoe makkelijk je het model in een echt product plakt. Maar er zit een vertrouwenslaag onder die je niet kunt wegpoetsen. Een Nederlandse bank of ziekenhuis dat overweegt over te stappen, moet nadenken over waar prompts worden verwerkt, hoe de logging eruit ziet en of dat strookt met de AVG en de AI Act. Goedkopere tokens zijn aantrekkelijk, maar niemand in de zorg jaagt op de laagste stickerprijs.

Erik: Je ziet in de praktijk een splitsing ontstaan. Hobbyprojecten en prototypes stromen naar de goedkoopste aanbieder, terwijl gereguleerde werklasten blijven zitten bij partijen die Europese hosting en duidelijke contracten bieden. Voor Nederlandse ontwikkelaars betekent het concreet: experimenteren is nog nooit zo betaalbaar geweest. Een maand stoeien met een redeneermodel kost nu een paar euro in plaats van honderden. De uitdaging zit in de keuze welke werklast je wél en welke je níet naar China verplaatst.

Linda: En toezichthouders in Brussel kijken intussen scherp mee. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft eerder al Chinese AI-diensten onder de loep genomen vanwege doorgifte van data buiten de EU. Verwacht dat soort beoordelingen vaker, naarmate meer bedrijven de overstap overwegen. De les van vandaag: de modellenmarkt is sneller volwassen geworden dan de regels eromheen, en dat gat wordt het volgende strijdtoneel.

OpenAI bevestigt officieel een eigen mensachtige robot met demonstratie in 2027.

Erik: OpenAI bevestigt wat de industrie al maanden fluistert: het bedrijf bouwt een mensachtige robot en wil in 2027 een werkend prototype laten zien. Dit is een flinke uitbreiding voorbij taalmodellen, richting wat onderzoekers belichaamde AI noemen: machines die bewegen, grijpen en in de fysieke wereld opereren. Het idee is om het redeneerwerk van OpenAI te combineren met een robotlichaam dat complexe taken aankan. Daarmee komt het bedrijf in directe concurrentie met Tesla, Figure en de Chinese fabrikanten die al op schaal leveren.

Linda: Die datum van 2027 is tegelijk ambitieus en voorzichtig. Ambitieus, omdat een betrouwbare humanoïde bouwen echt moeilijk is: evenwicht, grip, reageren op onverwachte situaties. Voorzichtig, omdat concurrenten al in fabrieken en huizen draaien. OpenAI gokt erop dat zijn voorsprong in redeneren zich vertaalt naar beter gedrag in de echte wereld, waar een robot moet beslissen en niet alleen het volgende woord moet voorspellen. De commerciële vraag is welke markt het eerst aan de beurt is.

Erik: Logisch startpunt is de industrie, met gecontroleerde omgevingen en voorspelbare taken. De rommelige huiskamer komt pas veel later. Voor Nederland is dat relevant, want onze maakindustrie en de havens in Rotterdam experimenteren al jaren met robotisering. Een platform van OpenAI kan voor logistieke bedrijven een partner worden, of juist een concurrent voor Nederlandse robotica-startups zoals die rond de TU Delft. Veel hangt af van de vraag of OpenAI het systeem openstelt of alles dichthoudt.

Linda: En de toezichthouders kijken mee. De Europese Machineverordening wordt momenteel aangescherpt juist voor machines die naast mensen werken. Een humanoïde die zelfstandig beslissingen neemt, past daar nog niet goed in. Vakbond FNV heeft eerder gewaarschuwd voor de arbeidsmarkteffecten als zulke robots breed worden ingezet in distributiecentra. 2027 lijkt ver weg, maar de regelgevingsdiscussie moet nu beginnen. Anders staat straks het prototype in Nederland klaar voordat we weten onder welke regels het mag draaien.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Microsoft trekt zich terug uit een Brits datacenterproject en zet de AI-financiering onder druk.

Erik: Microsoft heeft zich teruggetrokken uit een afspraak met Nscale, een Brits bedrijf dat AI-infrastructuur bouwt. Concreet ging het om de huur van zo'n drieëntwintigduizend Nvidia-chips op een geplande locatie in Essex. En Microsoft was de ankerhuurder, de klant die zo'n project financierbaar maakt. Haal die eruit en je houdt een heel duur gebouw over dat op zoek is naar een heel grote nieuwe klant. Volgens de berichtgeving speelden herhaalde vertragingen een rol.

Linda: Het is dus niet per se dat Microsoft koude voeten krijgt over AI in het algemeen. Het kan zijn dat het project simpelweg niet op tijd klaar was. Maar dit alleen als een plannings-verhaal lezen is te makkelijk. Geldschieters kijken scherp naar wat ankerhuurders doen. Als obligaties van cloudbedrijf CoreWeave inmiddels boven de vijftien procent rente noteren, dan is het geld achter deze AI-bouwgolf al nerveus aan het worden. De financieringskant krijgt eindelijk de aandacht die hij verdient.

Erik: Een datacenter is namelijk veel meer dan chips. Je hebt stroomaansluitingen nodig, koeling, vergunningen, netcapaciteit. En juist dat laatste is het pijnpunt. In Nederland zie je exact hetzelfde probleem: netbeheerder TenneT heeft grote delen van de Randstad en Noord-Holland op slot gezet voor nieuwe grote aansluitingen. Datacenters in Amsterdam en omgeving staan al jaren in de wacht voor stroom. Als de vertragingen aan die kant zitten, kan geen enkele huurder dat oplossen.

Linda: En voor Nscale is dit een flinke tegenslag. Het bedrijf was uitgegroeid tot het boegbeeld van de Britse AI-infrastructuur. Nu moet het óf snel een nieuwe ankerhuurder vinden óf het hele project herstructureren. De bredere les is ongemakkelijk: de bouwgolf aan AI-datacenters wordt gedragen door een handvol zeer grote klanten. Trekt er één terug, dan wankelt het hele plan. Voor Nederland speelt daar bovenop de vraag of we überhaupt nog nieuwe hyperscale-datacenters willen, gezien de druk op het stroomnet en het landschap.

Saoedi-Arabië haalt bijna perfecte beveiliging van internetroutering en zet Europa te kijk.

Erik: Saoedi-Arabië heeft wereldwijd de hoogste activeringsgraad bereikt voor een technologie die internetroutes valideert. Volgens metingen van regionaal internetregister APNIC zit het land op 99,8 procent. In gewone taal: het is een systeem dat controleert of netwerken die beweren jouw internetverkeer te vervoeren, daar ook echt toestemming voor hebben. Zonder zo'n controle kunnen aanvallers routes kapen en verkeer stilletjes omleiden via netwerken die ze zelf beheren. De Saoedische telecomtoezichthouder noemt het een mijlpaal in infrastructuurbeveiliging.

Linda: Routekaping klinkt abstract, maar de gevolgen zijn heel concreet. In het verleden is bank-, cloud- en overheidsverkeer soms kort omgeleid via volstrekt andere landen. Data onderweg kwam bloot te liggen, diensten vielen uit. Door routes op registerniveau te valideren sluit je die achterdeur. Het stopt niet elke aanval, maar het haalt wel een van de oudste en meest betrouwbare trucs uit de aanvallers-gereedschapskist. En die bijna complete adoptie binnen één land is echt zeldzaam.

Erik: Voor Europa is de vergelijking ongemakkelijk. Binnen de EU loopt de adoptie van deze standaard enorm uiteen. Sommige landen zitten vooraan, andere nog ruim onder de helft. Nederland doet het relatief netjes dankzij vroeg werk van partijen als SIDN en de aansluiting bij Europese internetregisters, maar van bijna honderd procent zijn we ver verwijderd. De technologie zelf is gratis en goed gedocumenteerd. Het struikelblok is coördinatie tussen telecomoperators, cloudaanbieders en toezichthouders.

Linda: En dat is precies waar Saoedi-Arabië laat zien wat kan als een nationale toezichthouder stevig doordrukt. De Autoriteit Consument en Markt zou in Nederland een vergelijkbare rol kunnen pakken. Op Europees niveau pleit cyberbeveiligingsagentschap ENISA al langer voor hardere eisen aan routeringsbeveiliging als onderdeel van de NIS2-richtlijn. Dit soort basisbeveiliging is niet sexy, geen AI, geen quantum. Maar als het misgaat, ligt een flink deel van het internetverkeer eruit of op straat.

Cryptee is een Estse browserkluis die notities, documenten en foto's versleuteld op één plek houdt.

Erik: Dan nu iets heel praktisch. Cryptee is een versleutelde dienst voor notities, documenten en foto-opslag die volledig in je browser draait. De versleuteling gebeurt op je eigen apparaat voordat er iets wordt verstuurd. Het bedrijf zit in Estland, binnen de EU, en is open over hoe het systeem werkt. De gratis variant geeft een beperkte hoeveelheid opslag om te proberen; betaalde abonnementen geven meer ruimte. Het draait in elke moderne browser, op Windows, Mac, Linux, iPhone en Android. Geen installatie nodig.

Linda: Wat het interessant maakt, is dat drie dingen op één plek zitten. Je notities, je documenten en je foto's leven in dezelfde versleutelde kluis. Dat scheelt dat je ze normaal verspreidt over een notitie-app, een clouddienst en een foto-dienst, elk met een eigen account en eigen voorwaarden. Voor iedereen die vergadernotulen maakt, een persoonlijk dagboek bijhoudt of scans van belangrijke papieren bewaart, is zo'n versleutelde plek een hele categorie zorg minder.

Erik: Voor Nederlandse gebruikers zijn een paar details relevant. De dienst wordt in Europa gehost, wat prettig aansluit bij hoe de Autoriteit Persoonsgegevens naar dataminimalisatie kijkt. En omdat de versleuteling op je apparaat gebeurt, kan zelfs het bedrijf zelf niet zien wat je opslaat. Bij het aanmelden wordt bovendien weinig gevraagd, het tegenovergestelde van de datahongerige onboarding die je gewend bent bij grote Amerikaanse diensten. Dat is op zich al verfrissend.

Linda: Open het vanmiddag een keer, maak een kluis aan en zet er wat bestaande notities of een handvol foto's in om te testen. Belangrijk om te weten: raak je het wachtwoord kwijt, dan is er geen herstelknop, want niemand bij Cryptee kan jouw gegevens ontsleutelen. Dat is de keerzijde van echte versleuteling. Dus noteer het wachtwoord ergens veilig voor je serieus gaat opslaan. Voor wie wil wennen aan Europese alternatieven voor de grote clouds, is dit een goede eerste stap.

Weawow geeft een strakke, widgetvriendelijke weersvoorspelling op je telefoon zonder account.

Erik: Weawow is een gratis weer-app voor Android en iPhone die een helder, mooi vormgegeven voorspelling op je startscherm zet. De app staat vooral bekend om zijn grote verzameling aanpasbare widgets, dus je ziet de temperatuur en omstandigheden zonder de app zelfs maar te openen. Er is geen account nodig. De basisversie is gratis, met een kleine optionele aankoop die advertenties weghaalt. Voorspellingen per uur en per dag, neerslag, wind, luchtvochtigheid, zonsopkomst en zonsondergang staan allemaal overzichtelijk bij elkaar.

Linda: Wat Weawow bijzonder maakt voor Nederlandse gebruikers, is de keuze aan databronnen. Veel weer-apps hangen vast aan één aanbieder die lokaal niet altijd de beste voorspelling levert. Weawow laat je wisselen tussen verschillende weerbronnen, zodat je kunt vergelijken en de bron kiest die het beste klopt met wat je buiten in Rotterdam of Groningen daadwerkelijk ziet. Voor wandelaars, fietsers en iedereen die zijn dag plant rond het weer, is dat een echte kwaliteitssprong ten opzichte van de standaardapp.

Erik: De app is bovendien netjes voor je telefoon. Licht, zuinig met de accu, en vraagt weinig. Alleen locatie als je lokale voorspellingen wilt, en verder niets wat ongepast voelt voor een weerdienst. Er is keuze uit thema's en achtergronden, dus je kunt het uiterlijk aanpassen aan je smaak. Je kunt zo veel locaties toevoegen als je wilt, handig voor wie familie of werkplekken in meerdere steden volgt. In reviews wordt vaak genoemd dat het de eerste weer-app is die mensen echt leuk vinden om te openen.

Linda: Je installeert hem vandaag via de Google Play Store of de App Store van Apple. Even instellen: kies je voorkeursdatabron, voeg je stad toe en plaats een widget op je startscherm. Vijf minuten werk. Vooral in dit herfstseizoen, waarin regen en wind elkaar in Nederland afwisselen op het halfuur, scheelt een preciezere voorspelling echt tijd. En hij werkt zonder dat je weer een nieuw account hoeft aan te maken.

Linda: Vandaag hadden we het over: de Chinese prijzenoorlog in AI, de humanoïde robot van OpenAI, Microsoft die zich terugtrekt uit een Brits datacenterproject, Saoedi-Arabië met bijna perfecte routeringsbeveiliging, en twee dingen om zelf te proberen: de versleutelde notitiekluis Cryptee en de weer-app Weawow.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.