TSMC recordwinst door AI-chips, plus Microsoft-patches

Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 16 oktober 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: TSMC boekt recordwinst door de AI-honger, Apple onthult zijn eerste vouwbare iPhone met nieuwe Siri, Microsoft stuurt veertienhonderd patches de wereld in, Amazon brengt een draagbare recorder die je hele dag uitschrijft, NVIDIA versnelt Photoshop en Premiere met on-device AI, en we sluiten af met een gratis Zwitserse weer-app die Europa verrassend goed dekt. We beginnen bij TSMC en die recordwinst.

TSMC boekt recordkwartaal van drieëntwintig miljard dollar winst door onverzadigbare AI-chipvraag.

Linda: Taiwan Semiconductor Manufacturing, oftewel TSMC, heeft het grootste kwartaal uit zijn geschiedenis gedraaid. De nettowinst over het derde kwartaal kwam uit op het equivalent van drieëntwintig komma zes miljard dollar, bijna negenenzestig procent hoger dan een jaar eerder. De omzet steeg zo'n eenenvijftig procent naar ongeveer zesenveertig miljard. Het bedrijf dat chips bakt voor Apple, Nvidia en AMD, zegt dat de vraag naar AI-hardware alles aanjaagt, en de cijfers gingen fors voorbij wat analisten hadden verwacht.

Erik: En de mix laat zien waar die winst vandaan komt. De meest geavanceerde productieprocessen, dus de kleinste chips van twee tot zeven nanometer, waren goed voor negenenzeventig procent van de omzet uit wafers. Daar worden de AI-versnellers en topklasse telefoonchips gemaakt, en daar heeft TSMC vrijwel geen concurrentie. Intel loopt jaren achter, Samsung worstelt met de productiekwaliteit. Dus wie topchips wil, komt in de praktijk op één adres uit. Die prijsmacht zet een AI-boom om in zo'n winstsprong.

Linda: Even de schaal pakken: in één kwartaal verdient dit bedrijf meer dan het jaarlijkse bruto binnenlands product van sommige Europese lidstaten. En die winst leunt vrijwel volledig op de aanname dat de wereld kwartaal na kwartaal meer rekenkracht voor AI blijft willen. Houdt die aanname stand, dan blijft TSMC geld drukken. Koelt de AI-investeringsgolf af, dan voelt de hele keten dat als eerste, van Taiwan tot de machinemakers die de fabrieken leveren.

Erik: En daar zit meteen de Nederlandse hoek. ASML in Veldhoven levert de lithografiemachines zonder welke TSMC die kleinste chips simpelweg niet kan maken. Elke stap die TSMC zet richting nog geavanceerdere productie, duwt direct orders richting Veldhoven. Tegelijk is het risico ook Nederlands: als de AI-vraag plots inzakt, zijn ASML, ASM International en toeleveranciers als BESI in Duiven de eerste bedrijven in Europa die dat in de orderboeken terugzien.

Linda: Opvallend is ook de geopolitieke kant. Deze cijfers maken Taiwan nog belangrijker voor de wereldeconomie dan het al was. Europese politici hebben het al jaren over strategische autonomie op chipgebied, en de Europese Chips Act moest daar iets aan doen. Maar zolang vrijwel elke topchip van één eiland komt, blijft Europa kwetsbaar. Niet alleen voor politieke spanningen rond Taiwan, maar ook voor elke beslissing die TSMC maakt over prijzen, capaciteit en wie voorrang krijgt in de productierij.

Apple onthult de iPhone Duo, zijn eerste vouwbare telefoon met vernieuwde Siri AI.

Erik: Apple heeft vandaag de iPhone Duo gepresenteerd, zijn eerste vouwbare telefoon, en daarmee eindelijk een antwoord op Samsung en Huawei in die categorie. Opengevouwen krijg je wat Apple het grootste iPhone-scherm ooit noemt, zo'n vijftig procent meer werkoppervlak dan de huidige Pro Max. Dichtgeklapt is er een compact buitenschermpje van vijf komma vier inch. Hij draait op een nieuwe A20 Pro-chip en komt met wat Apple Siri AI noemt, aangedreven door Apple Intelligence. Pre-orders beginnen vandaag.

Linda: Het AI-verhaal is eigenlijk het interessantste. Apple leunt zwaar op persoonlijke context, dus de assistent kan gebruiken wat hij van je berichten, agenda en apps weet om echt dingen voor je te doen, waarbij de verwerking zoveel mogelijk op het toestel zelf gebeurt. Dat is dezelfde privacy-eerst-lijn die Apple al jaren hanteert, en het verschil met de cloudzware aanpak van Google en Samsung. Of Siri die belofte na een paar stroeve jaren eindelijk waarmaakt, is de echte test, niet de scharnier.

Erik: Qua hardware is Apple laat. Samsung zit op zijn zevende of achtste generatie vouwtelefoons, en Chinese merken brengen al jaren dunnere en goedkopere modellen uit. Maar als Apple ergens binnenwandelt, verandert meestal de hele categorie, omdat de toeleveringsketen en het app-ecosysteem meebewegen. Verwacht dat app-ontwikkelaars het vouwformaat eindelijk serieus gaan nemen, en dat accessoire-fabrikanten vrijwel direct hun aanbod aanpassen. Dat is de echte knop die Apple hier omzet.

Linda: Voor Nederlandse kopers landt de Duo in een markt die inmiddels stevig door Brussel wordt gestuurd. De Digital Markets Act dwingt Apple nu al om alternatieve app-winkels toe te staan en betaaldiensten open te breken. Een nieuw vlaggenschip komt dus niet meer in een vacuüm uit. En de Autoriteit Persoonsgegevens zal met interesse kijken naar wat die persoonlijke context van Siri precies betekent: welke data wordt verwerkt, waar, en wat betekent dat voor gebruikers die hun hele leven straks op zo'n vouwscherm staan.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Microsoft brengt recordaantal van veertienhonderd patches uit, inclusief een Windows-lek dat al wordt misbruikt.

Erik: De Patch Tuesday van Microsoft van oktober is de grootste ooit: duizend vierhonderd en dertien beveiligingsupdates in één keer. Daarin zit een lek in de Windows-schil dat al actief wordt misbruikt. Het laat aanvallers de waarschuwing omzeilen die Windows normaal toont als je een bestand opent dat van het internet komt. Als die waarschuwing wegvalt, kan een geprepareerd document uitgevoerd worden zonder dat jij er expliciet op klikt. Dat is precies hoe aanvallen op gewone gebruikers meestal binnenkomen.

Linda: En het blijft niet bij Microsoft. De Amerikaanse cyberwaakhond CISA heeft federale instanties opgedragen om vandaag een lek in Ivanti Connect Secure te dichten, omdat aanvallers daarmee de login compleet overslaan en op afstand commando's kunnen uitvoeren. Ivanti Connect Secure wordt ook in Europa breed gebruikt als beveiligde toegangspoort voor thuiswerkers. Is die bij jouw werkgever niet bijgewerkt, dan is dit echt een laten-vallen-wat-je-doet-moment voor de IT-afdeling. Het Nationaal Cyber Security Centrum heeft eerder al voor dezelfde productfamilie gewaarschuwd.

Erik: De omvang zelf zegt ook iets. Meer dan veertienhonderd fixes in één maand betekent dat routine-onderhoud inmiddels lijkt op een maandelijkse noodoperatie. Softwarestapels zijn zo groot en verweven dat elke patchronde een klein beveiligingsproject wordt. Voor Nederlandse mkb-bedrijven zonder eigen securityteam is dat met handmatig werk niet meer vol te houden. Dat verklaart ook waarom beheerde dienstverleners en patchautomatisering in Nederland zo'n groeiende markt zijn.

Linda: Voor gewone gebruikers is de boodschap simpel. Open Windows Update, laat de patches van deze maand installeren en start je computer opnieuw op. Niet vanavond, gewoon vandaag. Aan de Ivanti-kant hoeft een thuisgebruiker niets, maar wie zakelijk via zo'n gateway inlogt, kan merken dat de verbinding tijdelijk eruit ligt terwijl de beheerders patchen. Dat is in dit geval goed nieuws: het betekent dat ze de waarschuwing serieus hebben genomen.

Amazon introduceert Bee Frontier en Bee Eclipse, draagbare apparaten die je hele dag transcriberen.

Erik: Amazon heeft twee nieuwe AI-draagbaren aangekondigd, de Bee Frontier en de Bee Eclipse. Allebei draaien ze om één idee: een klein microfoontje dat je gesprekken en vergaderingen beluistert, en vervolgens stilletjes transcribeert, notities maakt en herinneringen opbouwt. Ze komen van Bee, een startup die Amazon overnam. Basis-samenvattingen en geheugen zijn gratis. De diepere koppelingen met Alexa Plus en je Amazon-account zitten achter een betaald Bee Pro-abonnement.

Linda: Het privacyverhaal gaat hier het gevecht worden. Amazon stelt dat niemand, ook Amazon zelf niet, bij de gebruikersdata kan, en dat audio wordt gewist zodra er tekst van gemaakt is. Hoe dat technisch precies werkt is cruciaal, want het apparaat luistert per ontwerp naar iedereen rondom de drager, niet alleen naar de koper. Dat is exact het probleem waar eerder de Humane Pin en de Rabbit R1 op strandden. Geen van beide overleefde contact met de werkelijkheid.

Erik: En hier wordt de Europese hoek echt interessant. Onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming is het opnemen van gesprekken met mensen die daar geen toestemming voor hebben gegeven een serieus probleem. Toezichthouders in Duitsland en Frankrijk hebben eerder al gewaarschuwd voor altijd-luisterende apparaten op de werkvloer. De Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens zal zich hier vrijwel zeker in mengen voordat, of kort nadat, deze apparaten in Europa verschijnen.

Linda: Er is ook een cultureel punt. Veel Nederlandse werkplekken hebben strikte regels over opnamen in vergaderingen, en de ondernemingsraad heeft daar vaak een stem in. Als een collega met zo'n Bee om zijn nek de koffieruimte binnenloopt, is het juridisch en sociaal onmiddellijk ingewikkeld. Interessant product, maar het échte verhaal gaat niet over Amazon's techniek. Het gaat over of samenlevingen bereid zijn deze vorm van altijd-aan-luisteren te accepteren, en wie er aansprakelijk is als het misgaat.

NVIDIA opent RTX Spark-week met snellere on-device AI voor Photoshop, Premiere en Substance.

Erik: Laten we overschakelen naar iets praktischer. NVIDIA heeft vandaag wat het zelf de RTX Spark lanceerweek noemt afgetrapt, met als doel meer AI-verwerking op het apparaat voor je neus te laten gebeuren, in plaats van in een ver datacenter. Er komt een snellere versie van de beeldopschaaltechniek DLSS voor gamers, en twee nieuwe kleine taalmodellen, Nemotron Bolt genoemd, die lokaal op je eigen hardware draaien. Dat is interessant voor iedereen die weinig zin heeft om alles naar de cloud te sturen.

Linda: Het grote nieuws voor makers is de uitgebreide samenwerking met Adobe. Photoshop, Premiere en de Substance 3D-tools worden geoptimaliseerd voor de nieuwe RTX Spark-chip, en Adobe claimt tot tweemaal snellere AI-verwerking, montage, kleurbewerking en effecten. In gewone taal: als je in die apps werkt op een recente RTX-machine, zouden de automatische maskers, de generatieve vulling en de video-effecten merkbaar vlotter moeten draaien, en meer ervan werkt zonder internetverbinding. Dat scheelt wachttijd en frustratie bij deadlines.

Erik: Daarom hoort dit in het praktische deel van de aflevering. Veel Nederlandse freelancers en kleine studio's vonden het ongemakkelijk om materiaal van klanten naar cloud-AI-diensten te sturen, zowel vanwege vertrouwelijkheid als vanwege de kosten per bewerking. On-device AI geeft ze een manier om gevoelige beelden en merkmateriaal op hun eigen machine te houden. Dat sluit beter aan bij afspraken met klanten en bij Europese datarichtlijnen rond wat je mag doorsturen.

Linda: Praktisch: heb je al een Adobe Creative Cloud-abonnement en een redelijk recente RTX-laptop of desktop, dan is deze update gratis en rolt hij de komende dagen uit via de normale Creative Cloud-updater. Even checken op updates, de software opnieuw starten en je bent klaar. Voor wie geen Adobe gebruikt maar wel iets wil proberen: ook de nieuwe Nemotron Bolt-modellen zijn vrij beschikbaar en draaien op gewone RTX-kaarten, dus je kunt vandaag nog experimenteren met een lokale AI-chatbot zonder dat er iets naar de cloud gaat.

MeteoSwiss levert precieze Europese weersvoorspellingen zonder reclame of account.

Erik: Tot slot één ding waar je vandaag echt iets mee kunt, en deze keer heeft het niets met AI te maken. De gratis MeteoSwiss-app, van het Zwitserse federale weerinstituut, is stilletjes uitgegroeid tot een van de betere weer-apps voor Europa. Zwitserland wordt tot in detail gedekt, met voorspellingen per uur, radar, waarschuwingen en specifiek bergweer. Maar de voorspellingen werken ook over de grens, en behoorlijk veel van het Alpengebied en de omliggende landen zit erin.

Linda: Wat MeteoSwiss onderscheidt is wat er niet in zit. Geen reclame, geen account, geen pop-ups die om toestemming vragen voor data-tracking. Het is een publieke weer-app, betaald door de Zwitserse overheid, en dat is te merken. In vergelijkingen staat de app consistent hoog voor de Alpen en Midden-Europa, wat telt als je wandelt, skiet, fietst of simpelweg wilt weten of je je jas moet aantrekken. Hij is gratis op iOS en Android, zonder registratie vooraf.

Erik: Voor Nederlandse gebruikers is hij vooral interessant als je deze herfst of winter naar de bergen gaat. De lawinebulletins, de bliksemtracker en de gedetailleerde windvoorspellingen zijn dingen waar gespecialiseerde betaalde apps geld voor vragen. Hier staan ze gewoon in het hoofdscherm. Dat scheelt een abonnement, en de informatie is afkomstig van een nationaal meteorologisch instituut, dus betrouwbaar.

Linda: Praktisch tip: je kunt MeteoSwiss gewoon naast je huidige weer-app gebruiken. Houd Buienradar voor Nederland, en zet MeteoSwiss ernaast voor alles dat met bergen of weerwaarschuwingen te maken heeft. Twee tikken op de appwinkel, geen aanmelding, klaar. Vandaag hadden we het over: TSMC's recordkwartaal, Apple's vouwbare iPhone Duo, Microsofts enorme patchronde, Amazons luisterende Bee-wearables, en twee dingen om zelf te proberen: NVIDIA's RTX Spark-update voor Photoshop en Premiere, en de gratis weer-app MeteoSwiss.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.