Surface-laptop met lokale AI: Microsoft & NVIDIA in Boston

Linda: Welkom bij The State of Tech, woensdag 7 oktober 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Microsoft en NVIDIA zetten vol in op lokale AI in nieuwe Surface-laptops, Boston Dynamics haalt Alexa-bedenker Rohit Prasad binnen als nieuwe topman, de Britse geneesmiddelenwaakhond opent een derde testronde voor medische AI, en OpenAI claimt nieuwe wiskundige doorbraken via een intern model. Plus twee dingen om vandaag uit te proberen: de open-source wachtwoordkluis Vaultwarden en de Europese motorroute-app Calimoto. We beginnen met het Microsoft- en NVIDIA-evenement in San Francisco.

Microsoft en NVIDIA presenteren vandaag Surface-laptops met lokale AI aan boord.

Linda: Microsoft houdt vandaag in San Francisco een groot Windows- en Surface-evenement, en de boodschap is duidelijk: AI gaat voortaan op je laptop zelf draaien, niet in een ver datacenter. Satya Nadella deelt het podium met Jensen Huang van NVIDIA, en samen tonen ze nieuwe Surface-apparaten, waaronder een Surface Laptop Ultra. Daarin zit een speciale AI-chip van NVIDIA, bedoeld om zware taken lokaal te verwerken. Denk aan vertaling in real time, documenten samenvatten of foto's bewerken zonder dat er iets naar de cloud gaat.

Erik: En dat is wel een reset, want de eerste AI-ronde van Microsoft viel tegen. De Copilot-knop op het toetsenbord heeft niet echt de manier veranderd waarop mensen hun pc gebruiken. Nu probeert Microsoft het via de hardware: zwaardere modellen op het apparaat zelf, sneller en privacyvriendelijker. Voor bedrijven is dat aantrekkelijk omdat gevoelige data binnenshuis blijft, en de clouddienstrekening lager uitvalt. Juist advocatenkantoren, ziekenhuizen en overheden kijken daar scherp naar.

Linda: Er zit ook een harde zakelijke kant aan. De pc-markt is al jaren vlak, en Microsoft heeft deze upgrade-golf echt nodig. Als lokale AI een reden wordt om je laptop te vervangen, scheelt dat miljarden in verkoop. Voor NVIDIA is het een nieuwe markt buiten datacenters, want hun chips komen nu in gewone laptops terecht. Prijzen en beschikbaarheid worden vandaag ook bekendgemaakt, en analisten letten vooral op wat de Ultra moet gaan kosten.

Erik: Voor Nederland komt dit op een interessant moment. De AI-verordening uit Brussel wordt stapsgewijs ingevoerd, en als je AI lokaal draait, worden een paar lastige vragen rond gegevensbescherming vanzelf makkelijker: de prompt verlaat het apparaat niet. Nederlandse ziekenhuizen en gemeenten die worstelen met cloud-AI, krijgen hiermee een alternatief. Zorgverzekeraars en de Autoriteit Persoonsgegevens hebben de afgelopen jaren vaak gewaarschuwd voor data die ongemerkt naar Amerikaanse servers lekt. Lokale verwerking neemt dat argument deels weg.

Linda: Tegelijk zit er een kanttekening aan: lokale AI werkt alleen als je apparaat zwaar genoeg is. Voor de doorsnee Nederlander met een vier jaar oude laptop verandert er voorlopig weinig. Dit is in eerste instantie een verhaal voor zakelijke kopers en techliefhebbers. De brede uitrol komt pas als dit soort chips gewoon in middenklasse-laptops zit, en dat duurt waarschijnlijk nog een paar generaties.

Boston Dynamics benoemt Alexa-architect Rohit Prasad tot nieuwe topman.

Erik: Boston Dynamics heeft vanaf vandaag een nieuwe baas. Rohit Prasad, de man die bij Amazon jarenlang Alexa leidde en daar de AI-afdeling runde, neemt het roer over. Zijn opdracht is helder: wat het bedrijf Physical AI noemt echt commercieel maken. Robots die niet alleen fysiek knap zijn, maar ook de grote AI-modellen aan boord krijgen waar Prasad bij Amazon aan werkte.

Linda: Boston Dynamics heeft de hardware al jaren op orde. De robothond Spot loopt in fabrieken en op inspectierondes, en de tweebenige Atlas zet steeds nieuwe records neer. Wat ontbrak, is het brein: software waarmee één robot allerlei taken aankan zonder dat er een mens komt herprogrammeren. Dat is precies waar Prasad voor is binnengehaald. Moederbedrijf Hyundai wil die stap duidelijk versnellen, met het oog op autofabrieken en magazijnen.

Erik: En de concurrentie is stevig. Tesla werkt aan Optimus, en vooral uit China komt een golf van humanoïde robots. Als Boston Dynamics erin slaagt om robots te leveren die gewoon in spreektaal instructies krijgen en zich aanpassen, is dat een heel ander product dan een vast geprogrammeerde industriële arm. Voor klanten betekent het minder specialistisch werk vooraf, en meer flexibiliteit op de werkvloer.

Linda: Voor Nederland raakt dit direct aan de logistieke sector. Magazijnen rond Venlo, Tilburg en Schiphol kampen met personeelstekorten, en de energiekosten blijven hoog. Flexibele robots die naast mensen werken, zijn hier geen toekomstmuziek maar een concrete investeringskeuze. Vakbond FNV heeft al eerder gewaarschuwd voor de effecten op werknemers, dus het debat over hoe snel en op welke voorwaarden dit mag, komt er sowieso aan.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Britse geneesmiddelenwaakhond opent derde testronde voor medische AI-apparaten.

Erik: De Britse toezichthouder voor geneesmiddelen en medische hulpmiddelen, de MHRA, start vandaag de derde fase van zijn AI Airlock-programma. Zie het als een gecontroleerde testomgeving waarin medische AI-apparaten tegen echte toezichtsvragen worden aangelopen voordat ze bij patiënten komen. Deze fase krijgt meerjarige financiering van het Britse ministerie van Volksgezondheid, en richt zich op ambitieuzere, langduriger testcases dan de eerste twee rondes.

Linda: Dit is het soort verhaal dat zelden de voorpagina haalt, maar wel bepaalt wat er straks in Europese ziekenhuizen staat. Medische AI-tools, van radiologie-scanners tot triage-apps, lopen steeds tegen dezelfde muur op: toezichthouders hebben nog geen vaste regels voor software die blijft leren en veranderen. Het Airlock laat een kleine groep producten onder begeleiding meelopen, zodat regelgever en ontwikkelaar samen de lastige vragen uitwerken, in plaats van later in een rechtszaal.

Erik: Praktisch gezien betekent het voor patiënten een helderder route van onderzoek naar goedgekeurde apparatuur. Voor kleine medtech-bedrijven, ook Nederlandse, is er nu een regelgever die echt met je aan tafel gaat zitten. Vergelijk dat met de Amerikaanse FDA, die zijn standpunt over lerende AI-systemen regelmatig bijstelt. Dat verschil begint uit te maken voor waar startups hun eerste goedkeuring halen.

Linda: Voor de EU is dit een bruikbare spiegel. Brussel bouwt een eigen kader onder de AI-verordening en de regels voor medische hulpmiddelen, en lidstaten kijken mee hoe de Britten het aanpakken. Nederland heeft met bedrijven als Philips en een stevige medtech-sector rond Eindhoven direct belang bij werkbare regels. Als het Britse model werkt, zal de druk op het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen en op Brussel groeien om iets vergelijkbaars op te zetten.

OpenAI claimt dat intern AI-model nieuwe, machine-controleerbare wiskundige resultaten levert.

Erik: OpenAI zegt dat een intern topmodel een reeks nieuwe wiskundige resultaten heeft geproduceerd. Het bijzondere: veel van die bewijzen zijn uitgeschreven in Lean, een programmeertaal waarmee een computer zelfstandig kan nagaan of de wiskunde klopt. Het gaat dus niet om plausibel ogende redeneringen, maar om machinaal gecontroleerde stappen. Als die claim overeind blijft bij toetsing door buitenstaanders, is dat een serieuze stap voor AI in de wetenschap.

Linda: Wiskunde geldt al lang als de harde test voor echt redeneren. Je kunt een bewijs niet half doen: elke stap klopt of niet. Eerdere AI-systemen hielpen wiskundigen met ideeën, maar het zware werk kwam van mensen. Als een model nu originele resultaten kan genereren die ook formeel verifieerbaar zijn, verschuift AI van onderzoeksassistent naar onderzoeksbijdrager, althans op afgebakende gebieden.

Erik: Belangrijke kanttekening: OpenAI heeft het model niet vrijgegeven, en het gaat om een brede verzameling resultaten, niet om één baanbrekende stelling. De bredere wiskundegemeenschap heeft nog geen tijd gehad om alles door te spitten. Eerdere AI-wiskunde-claims bleken soms herontdekkingen van bekende resultaten, of bewijzen die technisch kloppen maar wiskundig weinig toevoegen. Zie dit dus als een richtingaanwijzer, niet als een afgerond verhaal.

Linda: Voor Nederland zit de relevantie in de onderzoeksstrategie. Universiteiten in Utrecht, Amsterdam en Nijmegen experimenteren al met Lean en met AI als hulpmiddel bij bewijzen. Het Centrum Wiskunde en Informatica in Amsterdam volgt dit soort ontwikkelingen op de voet. Als werkende wiskundigen deze tools straks dagelijks gebruiken, verandert dat hoe fundamenteel onderzoek wordt gefinancierd en gewaardeerd. En het stelt de vraag wie het auteurschap krijgt van een bewijs dat deels door een model is bedacht.

Open-source wachtwoordkluis Vaultwarden geeft je volledige controle zonder abonnement.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt. Het eerste is voor iedereen die zijn wachtwoorden eindelijk op orde wil krijgen, zonder ze aan een grote commerciële aanbieder te geven. Het heet Vaultwarden. Dat is een gratis, open-source server die volledig samenwerkt met de Bitwarden-apps op je telefoon, laptop en in je browser, maar op hardware draait die jij zelf beheert.

Linda: Het idee is concreet. Je installeert Vaultwarden op een klein thuisservertje, een oude laptop of een goedkope Europese hostingaccount, en gebruikt vervolgens de normale Bitwarden-apps als voorkant. Je wachtwoorden, passkeys en tweestapscodes synchroniseren via jouw eigen server, niet via de cloud van een bedrijf. Voor gezinnen of kleine teams is dat een mooi tussenpad: je krijgt de gepolijste apps, zonder abonnement per gebruiker, en zonder dat je kluis in andermans datacenter staat.

Erik: Een paar dingen om te weten voor je begint. Vaultwarden is een communityproject dat de Bitwarden-server opnieuw heeft gebouwd, dus je neemt zelf de verantwoordelijkheid om hem draaiend te houden, met updates en back-ups. Klinkt dat als teveel werk, dan is de officiële Bitwarden-dienst zelf nog steeds een prima keuze. Gebruikers die Vaultwarden draaien, combineren het meestal met een automatische versleutelde back-up naar externe opslag.

Linda: Qua platforms is het breed. De Bitwarden-clients werken op Windows, macOS, Linux, iOS en Android, plus elke grote browser. De server zelf draait op een Raspberry Pi, een kleine virtuele machine of een thuisserver. Voor Nederlandse gebruikers interessant: je kunt hem bij een Europese hoster plaatsen, waarmee je kluis onder Europees recht valt. Reken op een avondje installeren als je al wat technische ervaring hebt.

Calimoto plant kronkelende motorroutes door Europa die gewone kaart-apps overslaan.

Erik: Het tweede om vandaag te proberen is voor de mensen die graag naar buiten gaan. Het heet Calimoto. Dat is een Europese routeplanner speciaal voor motorrijders, en hij is een favoriet geworden onder rijders die liever de kronkelweg door de heuvels nemen dan de rechte lijn over de snelweg. De app komt uit Duitsland en is in heel Europa populair.

Linda: Wat hem onderscheidt van een gewone kaart-app, is de manier waarop hij routes bouwt. In plaats van de snelste lijn van A naar B kun je om een bochtige rit vragen, en Calimoto kiest dan wegen met veel bochten en uitzicht. Rijders prijzen de app vaak omdat hij routes voorstelt die lokale motorrijders ook zouden nemen, en niet domweg via een afrit van de autoweg stuurt.

Erik: Qua platforms werkt hij op iOS en Android, en er is ook een webplanner, zodat je op een groot scherm een rit kunt tekenen en die daarna op je telefoon oppakt. De app is beperkt gratis te proberen, met een vast aantal routes per maand. Voor onbeperkt plannen is er een betaalde versie. Controleer de actuele prijzen in de app voordat je kiest.

Linda: Twee praktische punten. Je kunt een rit met meerdere stops plannen en delen met vrienden, zodat een groepsrit niet bij elke splitsing in een discussie eindigt. En omdat de app Duits is, valt hij onder Europese dataregels, wat sommige rijders prettiger vinden dan Amerikaanse alternatieven. Voor Nederlandse motorrijders die dit najaar nog een rit door de Ardennen of de Eifel willen maken: dit is het weekend om Calimoto uit te proberen.

Linda: Vandaag hadden we het over: Microsoft en NVIDIA die lokale AI naar Surface-laptops brengen, Rohit Prasad die topman wordt bij Boston Dynamics, de Britse MHRA die een derde testronde voor medische AI opent, OpenAI dat nieuwe wiskundige resultaten claimt, en twee dingen om zelf te proberen: de open-source wachtwoordkluis Vaultwarden en de Europese motorroute-app Calimoto.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.