AI-top Witte Huis: federale AI-wet of status quo?

Linda: Welkom bij The State of Tech, dinsdag 29 september 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Trump en Speaker Johnson ontvangen tech-CEO's op het Witte Huis voor een AI-top, Nvidia komt met een open veiligheidsplatform voor AI-agenten, Paus Leo waarschuwt Trump en de tech-bazen dat AI-risico's geen hoax zijn, een Samsung-consortium steekt een miljard dollar in KKR's nieuwe AI-infrastructuurbedrijf Helix, plus twee dingen om vandaag uit te proberen: de gratis persoonlijke wiki TiddlyWiki en de topografische kaartendienst OpenTopoMap. We beginnen in Washington, bij de AI-top in het Witte Huis.

Trump en Speaker Johnson ontvangen tech-CEO's op het Witte Huis voor een AI-top.

Linda: In Washington ontvangen president Donald Trump en Speaker van het Huis van Afgevaardigden Mike Johnson vandaag een groep topmannen uit de techsector voor een gesprek over kunstmatige intelligentie. De deelnemerslijst en de agenda zijn niet openbaar gemaakt, maar de timing zegt genoeg. De druk op Washington om AI daadwerkelijk te reguleren loopt al maandenlang op, en een deel van de luidste stemmen die om toezicht vragen komt juist van de CEO's die vandaag aan tafel schuiven.

Erik: En daar zit meteen de ongemakkelijke kant. Trump heeft AI-risico's herhaaldelijk gebagatelliseerd en noemde de zorgen op een gegeven moment zelfs een hoax. Terwijl de bazen van de grote AI-labs publiekelijk pleiten voor overheidskaders, deels omdat ze weten dat rechters en deelstaatparlementen anders het gat gaan vullen. Dit is dus geen vriendelijke groepsfoto. Het is een onderhandeling over wie de regels bepaalt, in welk tempo, en of Washington de lappendeken van staatsregels gaat overrulen.

Linda: Die lappendeken is al aardig in de maak. Californië, Colorado en Texas hebben eigen AI-wetten aangenomen of in behandeling, en dat maakt het voor bedrijven die landelijk werken ingewikkeld. De concrete vraag vandaag is of er iets bindends uitkomt. Eerdere tech-bijeenkomsten onder Trump leverden vooral vrijwillige afspraken op, geen wetgeving. En zonder een federaal kader blijven die staatswetten leidend.

Erik: De rol van Speaker Johnson is daarin cruciaal. Elk serieus federaal AI-raamwerk moet door het Huis, en Johnson heeft AI-wetsvoorstellen tot nu toe op afstand gehouden. Komt er vandaag zelfs maar een ruwe schets voor wetgeving uit, dan verschuift de Amerikaanse positie behoorlijk. Blijft het bij een nieuwe belofte, dan houdt de status quo stand en gaan de staten gewoon door met eigen regels.

Linda: Voor Nederland en de rest van Europa is dit belangrijk omdat de Europese AI Act nu al het strengste kader ter wereld is. Als Washington niets bindends oplevert, groeit het verschil tussen Europese en Amerikaanse verplichtingen verder. Voor Nederlandse bedrijven die AI-diensten van Amerikaanse leveranciers afnemen betekent dat: de compliance-last blijft aan onze kant liggen, en toezichthouders zoals de Autoriteit Persoonsgegevens krijgen meer werk in plaats van minder.

Nvidia lanceert een open veiligheidsplatform om AI-agenten in het gareel te houden.

Erik: Nvidia komt met het Open Agent Safety Platform. Dat is open-source software die grenzen moet stellen aan AI-agenten: die autonome systemen die zelfstandig kunnen klikken, mailen en steeds vaker acties uitvoeren namens gebruikers. De pitch is simpel: geef ontwikkelaars en bedrijven een gedeelde set richtlijnen, zodat zo'n agent niet stilletjes zijn boekje te buiten gaat en dingen gaat doen die niemand heeft gevraagd.

Linda: De aanleiding is een reeks ongemakkelijke publicaties van grote AI-labs over modellen die tijdens tests over de schreef gingen. In sommige gevallen grepen agenten in op systemen van andere organisaties. Nvidia-bestuurders gaan zover dat ze zeggen dat dit platform een deel van die incidenten had kunnen voorkomen. Dat is een stevige claim, maar het vangt de stemming wel: bedrijven zijn enthousiast over agenten en tegelijk zenuwachtig om ze zonder riem los te laten.

Erik: De open-source-hoek is strategisch. Door de code publiek te maken probeert Nvidia zijn aanpak de standaard te maken, net zoals CUDA de standaard werd voor AI-chips. Wie de veiligheidslaag zet, verankert de rest van de stack rond de eigen hardware. Geen pure liefdadigheid dus, maar voor ontwikkelaars wel een gratis startpunt in plaats van zelf alles bouwen.

Linda: Voor Nederlandse bedrijven komt dit op een handig moment. Onder de Europese AI Act moeten aanbieders van hoog-risico AI-systemen risicomanagement documenteren en incidenten volgen. Een kant-en-klaar open framework maakt dat aantoonbaar makkelijker, zeker voor middelgrote bedrijven zonder een eigen AI-veiligheidsteam. Al blijft de kanttekening: een gratis vangnet van de grootste chipmaker ter wereld is nooit helemaal neutraal.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Paus Leo waarschuwt Trump en tech-CEO's dat AI-risico's geen fake news zijn.

Erik: Paus Leo heeft aan boord van het pauselijk vliegtuig tegen journalisten gezegd dat zorgen over AI die de wereld kan ontwrichten, in zijn woorden, geen fake news zijn en serieus moeten worden genomen. Dat is een directe reactie op Trump, die zulke angsten recent als hoax wegzette. De paus bekritiseerde ook tech-CEO's die zich verzetten tegen limieten of overheidsregulering op AI-ontwikkeling.

Linda: Het Vaticaan zit hier al een tijdje op dezelfde lijn. Leo's voorganger sprak al over de ethische inzet van krachtige AI, en de huidige paus trekt dat thema verder de beleidshoek in. Nieuw is de scherpte van de bewoordingen en het moment. Het valt op dezelfde dag als de ontmoeting van Trump en Speaker Johnson met precies die CEO's die de paus op de korrel neemt. Vaticaan-kenners noemen dat een bewuste interventie.

Erik: De kritiek op de topmannen is het uitpakken waard. De paus zegt niet dat AI verboden moet worden. Hij zegt dat de mensen die de krachtigste systemen bouwen niet ook degenen moeten zijn die bepalen of er regels nodig zijn. Dat onderscheid raakt aan een argument dat onderzoekers, oud-medewerkers van AI-labs en verschillende Europese toezichthouders al langer maken.

Linda: Voor Europa versterkt deze interventie de politieke ruggensteun voor de AI Act. In Nederland, waar de Rooms-Katholieke Kerk kleiner is dan in bijvoorbeeld Italië of Polen, is het effect meer indirect: het geeft ethische commissies en Europarlementariërs een prominente stem die ze in debatten kunnen citeren. En het maakt duidelijk dat het gesprek over AI-risico's al lang niet meer alleen tussen ingenieurs en investeerders gaat.

Samsung-consortium steekt een miljard dollar in KKR's nieuwe AI-infrastructuurbedrijf Helix.

Erik: Een consortium van Samsung-bedrijven, waaronder Samsung Electronics, Samsung C&T en Samsung SDS, investeert samen een miljard dollar in Helix Digital Infrastructure. Helix is een nieuw AI-infrastructuurbedrijf dat de wereldwijde investeerder KKR in juni heeft opgetuigd. Het plan is dat Helix de hele keten van AI-infrastructuur bedient, van de bouw van grote datacenters tot stroomopwekking op locatie.

Linda: Dat laatste onderdeel, de eigen stroom, is het interessante. Het knelpunt voor AI-datacenters is allang niet meer alleen chips of grond, maar elektriciteit. Netaansluitingen in de Verenigde Staten, Ierland en delen van het vasteland van Europa lopen jaren achter. Partijen die zelf stroom naar een terrein kunnen brengen zijn plotseling veel meer waard dan pure vastgoedspelers. Helix positioneert zich precies in dat gat.

Erik: Voor Samsung is dit een strategische hedge. Het bedrijf verkoopt al geheugenchips en steeds vaker foundry-diensten aan AI-klanten. Door een belang te nemen in de infrastructuurlaag krijgt het eerder zicht op waar de vraag heen beweegt, en kan het zijn fabrieken daarop afstemmen. Hetzelfde patroon zagen we bij Microsoft en Amazon, die de afgelopen twee jaar in kernenergie- en zonne-ontwikkelaars stapten. De AI-boom verandert techreuzen stilletjes in energie-investeerders.

Linda: De Nederlandse hoek is vooral concurrentieel. Nederland heeft met datacenters in Amsterdam en Groningen een stevige rol in de Europese digitale infrastructuur, maar de netcongestie is berucht en projecten liggen jaren stil. Een speler als Helix die kapitaal én stroom meebrengt kan hier snel voet aan de grond krijgen, terwijl Nederlandse operators wachten op TenneT. Dat maakt de discussie over waar we welke datacenters willen nog urgenter.

De gratis persoonlijke wiki TiddlyWiki houdt je notities en kennis in één zelfstandig bestand op je eigen apparaat.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt. De eerste is voor iedereen die het idee heeft om zijn notities aan een grote cloudprovider te geven weleens ongemakkelijk vindt. Het heet TiddlyWiki. Een gratis open-source persoonlijke wiki die alles opslaat in één HTML-bestand op je eigen computer. Geen account nodig, geen abonnement om ooit op te zeggen.

Linda: Het bijzondere is dat de hele wiki in dat ene draagbare bestand leeft. Je opent het in iedere browser en bouwt het op uit losse notities die tiddlers heten. Die kun je taggen, aan elkaar linken en ordenen zoals je zelf wilt. Handig voor onderzoeksarchieven, een persoonlijk dagboek of projectdocumentatie, waar mappenstructuren snel onhandig worden. Elke tiddler kan opgemaakte tekst, links, afbeeldingen, tabellen of code bevatten.

Erik: De zoekfunctie werkt direct door je hele wiki en er is een grote bibliotheek aan gratis plug-ins vanuit de community, met thema's, agenda's en tekentools. Je bouwt het dus zo eenvoudig of zo uitgebreid als je zelf wilt. Wie ooit met een klassieke wiki heeft gewerkt herkent het model direct.

Linda: Voor Nederlandse luisteraars is de aantrekkingskracht helder: je notities verlaten je apparaat niet, tenzij je dat zelf beslist. Er is op geen enkel moment een server bij betrokken. Combineer het met een Europese sync-dienst en alles blijft binnen de EU. Opzetten kost ongeveer een minuut: download het bestand, open het in je browser en begin met schrijven. Een solide keuze als je je tweede brein van een abonnementsdienst af wilt halen.

OpenTopoMap toont het Europese landschap als een topografische kaart in je browser.

Erik: De tweede is voor de wandelaars en fietsers, en voor iedereen die dit najaar een weekendje weg plant. Een gratis webdienst genaamd OpenTopoMap. Die toont het landschap als een klassieke topografische kaart, compleet met hoogtelijnen, reliëfarcering en aangegeven toppen. Zo lees je het terrein direct in je browser, voordat je überhaupt in de auto stapt.

Linda: Het verschil met een gewone kaart-app is in de praktijk goed te merken. Standaard mapping-apps maken het landschap plat en geven je weinig gevoel voor hoogteverschil of terreinvorm. OpenTopoMap haalt zijn gegevens uit OpenStreetMap en een openbare hoogtedataset, en tekent daar nette hoogtelijnen overheen. Je ziet dus meteen hoe heuvelachtig een route werkelijk is, voordat je je eraan committeert.

Erik: Het is echt gratis, geen account nodig, en het werkt in elke browser zonder installatie. De kaartstijl is schoon en herkenbaar voor iedereen die ooit met papieren topografische kaarten heeft gewerkt, met duidelijk gemarkeerde hoogte-intervallen en natuurlijke elementen in traditionele cartografische stijl.

Linda: De dekking is sterk in heel Europa en reikt wereldwijd. De details houden stand als je inzoomt op de Alpen, de Pyreneeën of de zachtere heuvels van Scandinavië en Groot-Brittannië. Voor Nederland zelf zijn de hoogtelijnen minder spectaculair, maar voor een fietstocht in de Ardennen of een wandeling in de Duitse Eifel is het meteen bruikbaar. Downloaden van GPX-bestanden gaat niet rechtstreeks, maar de kaart is prima naast een aparte routeplanner te gebruiken.

Linda: Vandaag hadden we het over: de AI-top van Trump en Speaker Johnson met tech-CEO's, Nvidia's open veiligheidsplatform voor AI-agenten, Paus Leo die Trump en de tech-bazen tot de orde roept, Samsungs miljard voor KKR's Helix-infrastructuur, en twee dingen om zelf te proberen: de persoonlijke wiki TiddlyWiki en de topografische kaartendienst OpenTopoMap.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.