Qualcomm AI-wearables: slimme oortjes & brillen zonder telefoon

Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 25 september 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Qualcomm zet vol in op persoonlijke AI in je oor en op je neus, het Vaticaan mengt zich bij UNESCO in de wereldwijde AI-strijd, Singapore probeert het wereldwijde chip-tekort met studenten te lijf te gaan, bedrijven zoeken naar de échte opbrengst van AI voorbij de proeftuin, en tot slot twee dingen om vandaag zelf te proberen: de gratis fotobeheerder Shotwell en de open-source routeplanner GraphHopper Maps. We beginnen met de aankondigingen van Qualcomm in Maui.

Qualcomm zet met nieuwe Snapdragon-platforms slimme brillen en oortjes vol met AI die grotendeels op het apparaat zelf draait.

Linda: Op zijn jaarlijkse Snapdragon Summit op Hawaï heeft chipmaker Qualcomm deze week een reeks platforms gepresenteerd die ze zelf "persoonlijke AI" noemen. Kern van het verhaal: de rekenkracht voor spraakassistenten, vertaling en contextuele hulp verschuift steeds meer van de cloud naar het apparaat dat je op je hoofd, in je oor of om je nek draagt. Het meest opvallende nieuwe platform heet Sound Elite Gen 2, en dat is bedoeld voor slimme oortjes, brillen en zogenoemde AI-hangertjes.

Erik: Wat het interessant maakt, is dat er nu ook een zuinige vorm van wifi in zit, waardoor zo'n oortje of bril direct verbinding kan maken met internet zonder dat je telefoon als tussenstation nodig is. Fabrikanten kunnen daarmee bijvoorbeeld realtime vertaling aanbieden of een assistent die meeluistert en context onthoudt. Qualcomm mikt duidelijk op de generatie na de smartphone. De grote vraag is natuurlijk of gebruikers straks écht een tweede of derde apparaat willen dat de hele dag meeluistert.

Linda: En daar komt bij dat het businessmodel nog niet uitgekristalliseerd is. Merken als Meta met de Ray-Ban-brillen en verschillende Chinese fabrikanten proberen al jaren de slimme bril te lanceren, met wisselend succes. Qualcomm levert nu de bouwstenen, maar de apparaten zelf komen van derden. Verwacht in de komende maanden aankondigingen van audiomerken en brillenmakers die op dit platform bouwen. Voor de consument betekent het vooral: goedkopere en langer meegaande slimme wearables, omdat minder rekenwerk via een dataverbinding hoeft.

Erik: Er zit ook een privacykant aan. Door meer verwerking op het apparaat zelf te doen, verlaten spraakfragmenten in principe minder vaak het toestel. Dat is in theorie beter voor je privacy, maar in de praktijk hangt het af van wat de app-bouwer met de data doet. Fabrikanten kunnen alsnog kiezen om alles naar hun eigen cloud te sturen voor analyse of training. Kortom: de hardware wordt privacyvriendelijker, de software-keuzes blijven bepalend.

Linda: Voor Nederland is dit vooral relevant omdat het de komende productgolf richt. Toen Meta's slimme bril hier in beperkte oplage verscheen, was de vraag groter dan het aanbod. Als deze chips over een half jaar in nieuwe brillen en oortjes van meerdere merken belanden, staat de consumentenelektronica-afdeling van elke elektronicaketen er vol mee. Voor de Autoriteit Persoonsgegevens is het intussen zaak scherp te blijven op wat zulke apparaten in de openbare ruimte precies opnemen en waar die audio blijft.

Paus Leo XIV pleit bij UNESCO in Parijs voor internationale AI-afspraken en positioneert het Vaticaan als bemiddelaar tussen Washington en Peking.

Erik: Paus Leo XIV geeft vandaag een toespraak in het hoofdkantoor van UNESCO in Parijs, en dat is meteen het eerste pauselijke bezoek aan die organisatie in ruim veertig jaar. Het onderwerp: de ethische kant van kunstmatige intelligentie. De paus roept op tot internationale veiligheidsafspraken over AI, en hij doet dat op een moment dat de spanning tussen de Verenigde Staten en China over technologische suprematie hoog oploopt. Het Vaticaan biedt zich uitdrukkelijk aan als morele bruggenbouwer.

Linda: Dat past in een lijn die deze paus, die eerder dit jaar aantrad, vaker heeft laten zien. Waar zijn voorganger vooral over armoede en klimaat sprak, maakt Leo XIV van AI-governance een centraal thema van zijn pontificaat. De kernboodschap: technologie moet ten dienste staan van menselijke waardigheid en het algemeen belang. Concreet vraagt het Vaticaan om afspraken over toezicht, transparantie en grenzen aan volledig autonome systemen, vooral in militaire toepassingen.

Erik: Of dit iets uithaalt is een tweede. De VS wees internationaal toezicht op AI eerder deze week bij de Verenigde Naties nog resoluut af, en China voert zijn eigen koers. Toch is de symboliek belangrijk: UNESCO werkt al jaren aan een ethisch raamwerk voor AI, en een pauselijke steunbetuiging geeft dat momentum. Voor bedrijven en overheden die aan dat raamwerk gebonden willen worden, wordt de morele druk om mee te doen groter.

Linda: Voor Nederland, waar bijna een derde van de bevolking katholiek is en waar het kabinet zich in Europees verband inzet voor de AI Act, sluit deze oproep aardig aan bij het Brusselse spoor. De AI Act is nu een jaar in werking, en Nederlandse toezichthouders zoals de Autoriteit Persoonsgegevens werken aan de handhaving. Een moreel appel vanuit Rome kan het draagvlak voor strengere regels bij het brede publiek versterken, ook onder mensen die niet dagelijks met de techniek bezig zijn.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

De wereldwijde chipindustrie mist tegen 2030 meer dan een miljoen technici, en Singapore probeert dat met een regionaal studentenprogramma te repareren.

Erik: Singapore lanceert een nieuw regionaal uitwisselingsprogramma voor studenten in de halfgeleiderindustrie. De branchekoepel SSIA brengt meer dan vijftig studenten en docenten samen uit Singapore, India, Indonesië, Vietnam en Maleisië. Achtergrond is een fors probleem: wereldwijd komt de sector volgens brancheschattingen tegen 2030 meer dan een miljoen technici tekort. En dat terwijl de vraag naar chips voor AI-datacenters en elektrische auto's blijft groeien.

Linda: Het initiatief is klein, maar de gedachte erachter is groter. In plaats van pas na de studie op de arbeidsmarkt te concurreren, wil Singapore studenten uit de regio vroeg aan bedrijven en aan elkaar koppelen. Zo hoopt de sector een gedeelde talentenpool op te bouwen die niet volledig door de VS of China wordt leeggetrokken. Voor landen als Vietnam en Maleisië, waar de chip-assemblage groeit, is dit ook een manier om hun eigen ingenieurs aan de basis van de keten te krijgen.

Erik: Voor Nederland is dit indirect relevant, want de Nederlandse halfgeleidersector, met ASML voorop, kampt met precies hetzelfde probleem. Techbedrijven in Eindhoven en Veldhoven werven al jaren wereldwijd omdat er in Europa simpelweg te weinig chip-ingenieurs afstuderen. De Nederlandse regering trekt honderden miljoenen uit voor de zogenoemde Beethoven-agenda, gericht op onderwijs en huisvesting rond ASML. Maar de talent-schaarste is een mondiaal spel, en Aziatische landen bouwen nu actief hun eigen pijplijn.

Linda: Wat opvalt is de nadruk op regionale samenwerking. India levert al veel software-ingenieurs, Vietnam groeit hard in assemblage, en Singapore fungeert als hub voor onderzoek en design. Als deze landen hun opleidingen op elkaar afstemmen, ontstaat er een tegenwicht tegen de Amerikaanse en Chinese chipprogramma's. Voor Europese bedrijven betekent het dat ze straks minder makkelijk uit deze regio kunnen wegkopen, omdat Aziatische werkgevers de nieuwe generatie eerder aan zich binden.

Grote bedrijven meten AI voortaan af aan bruikbare output per euro, niet meer aan het aantal proefprojecten.

Erik: Op de Reuters Momentum-conferentie in Austin, Texas, ging het deze week over een verschuiving die veel bedrijven herkennen: de fase van "even proberen" met AI is voorbij, nu moet er waarde uit komen. Bij adviesbureau KPMG lanceerden ze daar een nieuwe maatstaf: kosten per geaccepteerde output. Dus niet: hoeveel tekstjes of analyses spuwt het model uit, maar hoeveel daarvan zijn na menselijke controle daadwerkelijk bruikbaar, en wat kost dat per stuk.

Linda: Die maatstaf is scherper dan hij lijkt. Als een AI-tool duizend rapporten genereert waarvan er maar honderd bruikbaar zijn, en er zit een halve fte aan controle achter, dan is de werkelijke prijs per rapport iets heel anders dan de licentieprijs. Sprekers van FedEx en Mars vertelden dat ze bewust AI-projecten stopzetten die geen aantoonbaar rendement opleveren. Dat gaat tegen de reflex in om vooral door te gaan omdat je er al in geïnvesteerd hebt.

Erik: In Nederland zie je dezelfde beweging bij grote werkgevers als ING, Ahold en de Belastingdienst. Iedereen heeft een AI-strategie, maar de vraag "wat levert het concreet op?" wordt steeds vaker gesteld door de financiële afdeling. Analisten voorspellen dat een aanzienlijk deel van de bedrijfs-AI-projecten die nu lopen, binnen twee jaar wordt gestopt. Niet omdat AI niet werkt, maar omdat de bedrijfsprocessen er niet op zijn ingericht.

Linda: Wat interessant is voor werknemers: er ontstaat een nieuwe categorie functies rond kwaliteitscontrole op AI-output. Iemand moet die duizend rapporten beoordelen. In sommige organisaties heet dat AI-redactie of AI-toezicht. De verwachting was jarenlang dat AI banen zou wegnemen, maar in deze tussenfase creëert het juist nieuwe rollen voor mensen die kritisch kunnen kijken naar wat een model produceert. De vraag is hoe lang die tussenfase duurt.

Linda: Dan nu twee dingen waar je vandaag iets mee kunt, en beide zijn gratis en open source. We beginnen met een fotobeheerder die goed van pas komt als je duizenden vakantiefoto's op je laptop hebt staan en er geen wijs meer uit wordt.

De gratis fotobeheerder Shotwell ordent tienduizenden vakantiefoto's op je eigen computer zonder dat er iets naar de cloud gaat.

Erik: Shotwell is een fotobeheer-programma dat oorspronkelijk voor Linux is gemaakt, maar inmiddels ook prima op Windows werkt. Wat het doet: je wijst een map met foto's aan, en Shotwell maakt daar een doorzoekbare bibliotheek van, gesorteerd op datum, gebeurtenis of trefwoord. Je kunt duplicaten opsporen, foto's roteren, bijsnijden en kleurcorrecties doen, en alles blijft op je eigen apparaat. Niets gaat naar een externe server, geen account nodig, geen abonnement.

Linda: Waarom dit interessant is: veel mensen zitten vast in Google Foto's of iCloud omdat het gewoon werkt, maar betalen daar inmiddels behoorlijk voor als de bibliotheek groeit. Shotwell is een manier om die stap terug te maken zonder alles handmatig te sorteren. Gebruikers melden dat een bibliotheek van tienduizenden foto's soepel loopt op een gemiddelde laptop. Import van een externe schijf duurt even, maar daarna zoek je op datum of trefwoord binnen seconden.

Erik: Er zitten wat kanttekeningen aan. Het is geen bewerkingsprogramma op het niveau van Lightroom, en gezichtsherkenning ontbreekt. Voor wie foto's wil delen met familie, is een aparte oplossing nodig. Maar als het doel is: een lokale, doorzoekbare archief van jaren aan vakantiefoto's, dan doet Shotwell dat goed. Downloaden kan via shotwell-project punt org, installatie duurt een paar minuten, en het is beschikbaar op Windows, Linux en met wat moeite ook op de Mac.

Linda: Handige truc: laat Shotwell bij de eerste import alleen een kleine testmap doen, bijvoorbeeld één jaar aan foto's. Kijk hoe het loopt, en breid daarna uit. Zo voorkom je dat je bij een enorme bibliotheek een uur zit te wachten voor je weet of het bevalt. Voor wie foto's ook wil ontdoen van dubbelingen: Shotwell heeft daar een aparte functie voor die je een lijst geeft van bijna-identieke opnames, zodat je zelf kunt kiezen welke je bewaart.

De gratis Europese routeplanner GraphHopper Maps tekent fiets- en wandelroutes die Google Maps simpelweg negeert.

Erik: Onze tweede tip is voor iedereen die het weekend in gaat en wat wil fietsen of wandelen: GraphHopper Maps. Het is een gratis routeplanner die draait op de open kaartendata van OpenStreetMap, en het is ontwikkeld door een Duits team. Je opent de website, kiest een vertrek- en aankomstpunt, en selecteert of je met de auto, fiets of te voet gaat. Voor fietsers en wandelaars levert het routes die vaak beter zijn dan wat de grote kaartendiensten voorstellen.

Linda: Het verschil zit hem in de detailkennis van paden, jaagpaden en fietsroutes. GraphHopper houdt rekening met wegdek, hoogteverschil en of een pad überhaupt toegankelijk is voor fietsen. Voor een dagje uit in bijvoorbeeld de Utrechtse Heuvelrug of langs de Vecht geeft dat routes waar je normaal niet aan zou denken. Je kunt de route ook exporteren als een bestand voor je fietsnavigatie of een sporthorloge van Garmin of Suunto.

Erik: Wat het praktisch maakt: je hoeft niets te installeren. Ga naar graphhopper punt com, klik op Maps, en je bent er. Er is ook een app-versie, maar de webversie werkt prima op een telefoon in de browser. Er wordt geen account gevraagd, en de dienst logt geen persoonlijke reisgegevens. Voor mensen die zich zorgen maken over locatietracking door grote kaart-apps is dat een fijn alternatief.

Linda: Eén ding om op te letten: GraphHopper is geen turn-by-turn navigatie in de klassieke zin. Je krijgt een keurige route en instructies, maar geen stem die live meepraat zoals in Google Maps. Voor een fietstocht is dat prima, voor een lange autorit onhandiger. Handige combinatie: plan je route thuis op GraphHopper Maps, exporteer hem naar je fietscomputer of horloge, en je gaat het weekend goed voorbereid op pad. Kost helemaal niks.

Linda: Vandaag hadden we het over: Qualcomms nieuwe chips voor slimme brillen en oortjes, de paus die bij UNESCO oproept tot internationale AI-afspraken, Singapore dat Aziatische studenten koppelt om het chip-tekort te lijf te gaan, en de zoektocht van bedrijven naar bruikbare AI-opbrengst. En twee dingen om zelf te proberen: de gratis fotobeheerder Shotwell en de open-source routeplanner GraphHopper Maps.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.