Gemini Robotics 2: Google's AI stuurt robots samen aan

Linda: Welkom bij The State of Tech, woensdag 2 september 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Google DeepMind onthult Gemini Robotics 2 voor slimmere robots, de Europese AI Act treedt vandaag in werking, de Nederlandse chipstartup Euclyd haalt honderd miljoen op, Apple zet een 2-nanometer chip in de nieuwe iPhone 18 Pro, en tot slot twee dingen om vandaag uit te proberen: het smart-home paneel Homey Portal en de reisplanner Trainline voor treinreizen door Europa. We beginnen met de nieuwe robot-AI van Google DeepMind.

Google DeepMind lanceert Gemini Robotics 2 en zet een grote stap richting fysieke AI.

Linda: Google DeepMind heeft een nieuwe versie uitgebracht van zijn AI-model dat robots aanstuurt. Het heet Gemini Robotics 2 en het is een zogenoemd vision-language-action-model. Vertaald: één AI-systeem dat beelden ziet, taalcommando's begrijpt, en die twee vertaalt naar concrete bewegingen van een robotarm of een compleet robotlichaam. De grote sprong zit hem volgens Google in drie dingen. De robot kan zijn hele lichaam intelligenter aansturen, dus niet alleen een grijper maar ook romp en benen tegelijk. De behendigheid gaat omhoog, waardoor kleinere en preciezere taken haalbaar worden. En meerdere robots kunnen samenwerken aan één taak, zonder dat een mens ze stap voor stap moet coördineren.

Erik: En dat laatste is waar het interessant wordt voor de echte wereld. Tot nu toe waren de meeste demo's van AI-robots vooral één arm die een blokje verplaatst. Twee robots die samen een doos tillen, of samen een werkbank inrichten, vraagt iets heel anders: real-time afstemming tussen twee AI-systemen die allebei fysiek handelen. Google noemt dat belichaamde intelligentie, en het is het onderzoeksgebied waar ook Tesla, Figure en het Chinese Unitree hard op inzetten. De inzet is groot: wie een generiek AI-brein levert dat op meerdere robotplatforms werkt, wordt straks de leverancier van het besturingssysteem van de robotindustrie. Vergelijk het met wat Android deed voor telefoons.

Linda: Voor Nederland is dit geen abstract verhaal. In de tuinbouw, de logistiek rond Schiphol en de Rotterdamse haven wordt al jaren geëxperimenteerd met robots die repeterend werk overnemen. Het knelpunt was steeds dat elke nieuwe taak opnieuw geprogrammeerd moest worden. Een model als Gemini Robotics 2 belooft dat te doorbreken: je vertelt de robot in gewone taal wat hij moet doen en hij maakt zelf het bewegingsplan. TNO en de TU Delft doen mee in Europees onderzoek naar precies dit soort systemen. Tegelijk raakt dit direct de arbeidsmarktdiscussie: welke banen blijven mensenwerk als een robot na een korte instructie nieuwe taken kan uitvoeren.

Erik: Belangrijk om te noemen: Google zegt niet wanneer dit model breed beschikbaar komt voor externe fabrikanten, en de indrukwekkende demo's zijn nog in gecontroleerde omgevingen opgenomen. De stap van een schone laboratoriumtafel naar een rommelige fabrieksvloer is historisch enorm. Maar het tempo waarin de vision-language-action-modellen verbeteren is opvallend hoog: nog geen twee jaar geleden was zelfs een blokje pakken op commando lastig.

Europese AI Act vandaag actief, boetes voor de grootste AI-modellen komen in zicht.

Linda: Vanaf vandaag, 2 september 2026, krijgt de Europese Unie de bevoegdheid om boetes op te leggen aan de makers van de meest krachtige AI-modellen. Het gaat om het onderdeel van de AI Act dat gaat over general purpose AI: de grote taal- en beeldmodellen van bedrijven als OpenAI, Google, Anthropic, Meta en het Franse Mistral. De regels werken in twee lagen. Voor de gewone algemene modellen gelden basisverplichtingen rond documentatie, auteursrecht en een publieke samenvatting van welke data er voor de training is gebruikt. Voor de zwaarste modellen, met systemisch risico, komen er extra eisen bovenop: veiligheidsevaluaties, incidentmelding en actieve inspanning tegen misbruik.

Erik: Die verplichte samenvatting van trainingsdata is politiek beladen. AI-bedrijven willen zo min mogelijk kwijt over waarmee ze hun modellen hebben gevoed, terwijl uitgevers, artiesten en fotografen al jaren vermoeden dat hun werk zonder toestemming is meegepakt. De Europese Commissie eist nu een publieke samenvatting op basis van een verplicht format. Geen volledige lijst, maar wel genoeg om te kunnen zien of jouw krant, jouw boek of jouw fotoarchief erin zit. Het toezicht ligt bij een nieuw AI Office in Brussel, dat boetes kan opleggen tot zeven procent van de wereldwijde jaaromzet.

Linda: De Nederlandse hoek is dubbel. Aan de ene kant staat Nederland bekend als een land dat Europese regels netjes en snel omzet in eigen toezicht. De Autoriteit Persoonsgegevens en de nieuwe AI-toezichthouder krijgen extra werk. Aan de andere kant zit hier een groeiende AI-sector, van startups in Amsterdam en Eindhoven tot onderzoeksgroepen die eigen open modellen bouwen, die zich nu moet afvragen of ze onder de zware categorie vallen. Voor Nederlandse gebruikers verandert er op korte termijn weinig aan de knopjes van ChatGPT of Gemini, maar op de achtergrond begint een documentatie- en boete-regime dat de komende jaren gaat bepalen welke modellen we hier legaal mogen gebruiken.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Eindhovense chipstartup Euclyd wil honderd miljoen ophalen voor energiezuinige AI-chips.

Erik: In Eindhoven zit een startup die het opneemt tegen niemand minder dan Nvidia. Euclyd, opgericht in 2024, is in gesprek met investeerders om minimaal honderd miljoen euro op te halen. Het bedrijf ontwerpt chips voor inference, en dat is de fase waarin een getraind AI-model daadwerkelijk antwoorden geeft aan gebruikers. Trainen doe je één keer, inference doe je miljarden keren per dag, en juist daar loopt het stroomverbruik van AI compleet uit de hand. Euclyd claimt met zijn architectuur, die ze CRAFTWERK noemen, tot honderd keer energiezuiniger te kunnen werken dan Nvidia's aankomende Vera Rubin-chips voor inference-taken.

Linda: Die claim moet eerst nog waargemaakt worden op commerciële schaal, en dat is een belangrijke slag om de arm. Chipstartups zijn een van de moeilijkste categorieën in tech: de ontwikkelcycli zijn lang, de kosten voor een enkele testchip lopen in de tientallen miljoenen, en TSMC of Samsung moeten je willen bakken voordat je überhaupt iets kunt bewijzen. Toch is de timing goed. Datacenters lopen tegen hun stroomlimiet aan, energiebedrijven trekken aan de bel, en overheden zoeken naar Europese alternatieven voor Amerikaanse en Aziatische chips. Als de eerste leveringen in 2027 halen wat Euclyd nu belooft, staat er in Zuid-Nederland een gewild bedrijf.

Erik: En hier komt de bredere Nederlandse hoek. Rond Eindhoven zit met ASML, NXP, Signify en een reeks kleinere spelers een uniek chip-ecosysteem. Wat er tot voor kort ontbrak, was een sterke Nederlandse partij in AI-versnellers zelf. Als Euclyd deze ronde binnenhaalt, groeit het verhaal van de Brainport-regio: niet alleen de machines om chips te maken, maar ook eigen chipontwerpen. Voor Den Haag is dat interessant, want de discussie over Europese technologische soevereiniteit gaat de laatste jaren vooral over wie de infrastructuur onder AI in handen heeft.

Apple zet volgende week de eerste 2-nanometer chip in de iPhone 18 Pro.

Linda: Apple houdt naar verwachting op 9 september zijn jaarlijkse iPhone-evenement, en de belangrijkste technische aankondiging zit onder de motorkap. De iPhone 18 Pro en Pro Max krijgen een nieuwe processor, de A20 Pro, en die wordt gebakken op een 2-nanometer proces bij TSMC. Dat is voor het eerst dat een consumententelefoon deze productietechniek gebruikt. In de praktijk betekent 2 nanometer dat er nog meer transistors op hetzelfde stukje silicium passen, wat leidt tot meer rekenkracht bij hetzelfde stroomverbruik, of dezelfde prestaties bij een langere accuduur. Naast de chip verwachten volgers een kleinere Dynamic Island bovenaan het scherm en camera's met variabele diafragma, zoals professionele fotocamera's dat al hebben.

Erik: De prijs is het pijnpunt. Volgens de geruchten gaan de Pro-modellen tweehonderd tot driehonderdvijftig dollar omhoog ten opzichte van hun voorgangers. Dat is fors, en het past in een bredere trend waarin de topsegmenten van smartphones steeds verder loskomen van het middensegment. Voor Apple is 2-nanometer belangrijk om twee redenen. Concurrenten als Qualcomm en MediaTek zitten nog op oudere processen, dus er ontstaat opnieuw een voorsprong. En de extra rekenkracht is nodig om AI-functies straks lokaal op het toestel te draaien in plaats van in de cloud, iets waar Apple sinds vorig jaar hard op inzet met zijn eigen Apple Intelligence.

Linda: Voor de Nederlandse consument betekent dit vooral: rekening houden met een duurdere Pro. Providers als KPN, Odido en Vodafone gaan die prijsstijging deels doorberekenen in de maandabonnementen. Tegelijk maakt de lokale AI de discussie over privacy interessanter. Als je AI-taken op het toestel zelf worden verwerkt, gaat er minder data naar Amerikaanse servers. Dat sluit toevallig goed aan bij de Europese AI-regels die vandaag ingaan, en het geeft Apple een marketingargument dat in Europa vermoedelijk goed gaat vallen.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt, en de eerste komt uit Nederland.

Homey Portal maakt van je slimme huis een fysieke draaiknop in plaats van een app.

Linda: Homey heeft vandaag officieel de Homey Portal onthuld, een fysiek bedieningspaneel voor je slimme huis. Het is een rond touchscreen van 2,8 inch, omgeven door een draaibare stalen ring, waarmee je verlichting, thermostaten en speakers direct kunt bedienen zonder dat je je telefoon hoeft te pakken. De introductieprijs is 249 euro. Voor het Nederlandse bedrijf, dat sinds 2024 voor tachtig procent in handen is van LG, is dit de eerste hardware die zichtbaar in huis komt te staan. Tot nu toe waren de Homey Pro en Homey Bridge kastjes die je ergens wegwerkte; de Portal is expliciet ontworpen om aan de muur of op een tafeltje te staan.

Erik: Wat het interessant maakt, is die fysieke draairing. Reviews benadrukken vaak dat touchscreens voor smart-home bediening in de praktijk trager en frustrerender zijn dan een simpele knop of schakelaar. Je moet ontgrendelen, de juiste app zoeken, de juiste kamer selecteren. Met een draaiknop naast het scherm dim je een lamp met één beweging. Homey mikt daarmee op mensen die veel apparaten in verschillende systemen hebben: Philips Hue-lampen, een Tado-thermostaat, Sonos-speakers, een IKEA-rolgordijn. Homey praat met vrijwel alle protocollen en bundelt dat op één plek.

Linda: Voor Nederlandse gebruikers is dit ook praktisch relevant: de app en de handleidingen zijn in het Nederlands, de klantenservice ook, en het bedrijf zit in Enschede. Voor 249 euro krijg je een bedieningspaneel dat werkt met een groot aantal merken en dat je niet in een specifiek ecosysteem opsluit. Wie al een Homey Pro heeft, kan de Portal er direct aan koppelen. Wie nog geen slim huis heeft, kan hier ook mee beginnen, al is de Portal duidelijk het snoepje bovenop een breder systeem.

Erik: Kanttekening: 249 euro is aan de prijs voor één bedieningspunt, en je hebt in de meeste huizen meer dan één plek waar je licht of verwarming zou willen bedienen. Het is dus vooral iets voor de centrale plek in huis, de gang of de woonkamer, en niet zozeer een vervanging van elke fysieke schakelaar.

Trainline plant je hele Europese treinreis van deur tot deur in één app.

Linda: Nu de zomer voorbij is en de herfstvakantie in zicht komt, is dit een goed moment voor de tweede tip: de reisapp Trainline. Trainline is een Europees platform dat treinreizen door bijna heel Europa in één zoekopdracht plant en boekt. Je typt bijvoorbeeld Amsterdam naar Milaan in en de app combineert automatisch tickets van NS, Deutsche Bahn, ÖBB en Trenitalia in één reis, met overstappen, tijden en prijzen naast elkaar. De app is gratis en werkt op iOS en Android; je betaalt alleen voor de tickets zelf, met een kleine servicekosten per boeking.

Erik: Wat Trainline goed doet, is de vergelijking van slimme routes. Reizigers melden dat de app bijvoorbeeld voorstelt om via Basel te reizen in plaats van via Zürich, omdat dat tientallen euro's scheelt door hoe de Zwitserse en Duitse tarieven op elkaar aansluiten. Voor Nederlandse reizigers is dat handig, want de NS International-website laat lang niet altijd de meest voordelige route zien als er meerdere spoorbedrijven bij betrokken zijn. Ook nachttreinen naar Wenen, Praag en Zürich staan erin.

Linda: Er zijn een paar aandachtspunten. Trainline vraagt bij grensoverschrijdende tickets een servicevergoeding, meestal een paar euro per boeking, en die zie je pas in de laatste stap. Voor eenvoudige binnenlandse ritten in Nederland is de NS-app doorgaans goedkoper omdat je daar direct bij de bron koopt. Voor complexe internationale reizen, waar je normaal drie of vier websites naast elkaar zou openen, verdient de servicevergoeding zich snel terug in de tijd die je bespaart. Reviewers noemen vooral het overzicht als kracht: één digitaal ticket per reis in plaats van vier losse PDF-jes.

Erik: Trainline is ook een handige manier om te zien of de trein realistisch is als vliegalternatief. De app laat de totale reistijd van deur tot deur zien, en juist die vergelijking maakt het gesprek over duurzaam reizen concreet. In een tijd waarin steeds meer Europese overheden korte vluchten willen ontmoedigen, is een goede planner een klein maar echt duwtje in de goede richting.

Linda: Vandaag hadden we het over: Google DeepMind's Gemini Robotics 2, de Europese AI Act die vandaag boetes mogelijk maakt, de Eindhovense chipstartup Euclyd die honderd miljoen ophaalt, Apples 2-nanometer A20 Pro-chip in de iPhone 18 Pro, en twee dingen om zelf te proberen: het smart-home paneel Homey Portal en de reisplanner Trainline.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.