Pimco: AI-schulden drijven wereldrente op + zuinige geheugenchip

Linda: Welkom bij The State of Tech, zaterdag 29 augustus 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Pimco waarschuwt dat de AI-schuldengolf de wereldwijde rente opdrijft, onderzoekers in Texas en bij tee-es-em-sie presenteren een geheugenchip die AI veel zuiniger maakt, Google DeepMind boekt een doorbraak in de aansturing van humanoïde robots, en het robotbedrijf Check-Cap haalt tien miljoen dollar op om robots naar grote kantoren te brengen. Plus twee dingen om vandaag uit te proberen: de gratis Europese reisplanner Rome2Rio en het gedeelde tekenbord Excalidraw. We beginnen bij de obligatiemarkt, waar Pimco de noodklok luidt over de AI-boom.

Pimco waarschuwt dat de golf aan AI-schulden de wereldwijde rente opdrijft en de obligatiemarkt onrustig maakt.

Linda: Pacific Investment Management Company, beter bekend als Pimco, luidt de noodklok. Volgens deze grote obligatiebelegger zorgt de enorme hoeveelheid schuld die wordt uitgegeven om kunstmatige intelligentie te financieren voor wat ze zelf indigestie noemen op de obligatiemarkt. En dat betekent hogere rentes voor overheden en bedrijven overal ter wereld. Het cijfer om te onthouden is vier komma zeven vijf procent. Daar stond de Amerikaanse tienjaarsrente eerder deze maand ongeveer op, en Marc Seidner, hoofd niet-traditionele strategieën bij Pimco, wijst nadrukkelijk naar de vloedgolf aan AI-gerelateerde obligaties als belangrijke oorzaak.

Erik: En bedenk wat er precies wordt gefinancierd. Datacenters, speciale AI-chips, energiecontracten, koelinstallaties. De grote hyperscalers en hun partners lenen tientallen miljarden per keer, en die concurreren om hetzelfde kapitaal als overheden die hun tekorten dekken. Dat drukt de prijs van geld omhoog. Nvidia liet deze week zien dat de vraag echt is: omzet en winst verdubbelden op jaarbasis. De vraag die Pimco stelt is of de obligatiemarkt die investeringssnelheid comfortabel kan blijven absorberen, of dat er een grens in zicht komt.

Linda: En dat verhaal blijft niet op Wall Street. Als de Amerikaanse rente stijgt, volgt de rest van de wereld vaak vanzelf. Europese staatsleningen, hypotheekaanbieders, bedrijfsfinancieringen, ze prijzen allemaal deels mee met die curve. Een AI-bouwgolf in Nevada of Texas duikt zo stilletjes op in wat een Franse energiemaatschappij betaalt om te herfinancieren, of in wat een Nederlands pensioenfonds verdient op zijn lange obligaties. Voor Nederlandse huizenkopers en het ministerie van Financiën, dat vorig jaar nog goedkoop kon lenen, betekent dit dat de AI-investeringsrace indirect op de rekening drukt. En pensioenfondsen als ABP en PFZW voelen het aan twee kanten: hun aandelenportefeuille profiteert van de AI-hausse, maar hun verplichtingen worden gevoeliger voor renteschokken die uit dezelfde beweging komen.

Erik: Pimco erkent overigens de andere kant. Al die investeringen jagen productiviteit en groei aan, althans op papier. Maar de boodschap is helder: de rekening voor de AI-revolutie loopt niet alleen via chips en stroom, ook via de rente die iedereen betaalt.

Onderzoekers in Texas en tee-es-em-sie presenteren een geheugenchip die het energieverbruik van AI fors kan verlagen.

Linda: Van het geld naar de machines. Onderzoekers aan de University of Texas in Austin hebben samen met de Taiwanese chipmaker tee-es-em-sie een nieuw soort geheugenchip ontwikkeld die een flinke hap kan nemen uit het energieprobleem van AI. Het heet es-oh-tee em-ar-ee-em, en in gewone taal: het is een geheugenchip die je gegevens vasthoudt ook als de stroom uitvalt, die werkt met magnetische eigenschappen in plaats van elektrische lading, en die sneller en veel zuiniger is dan het geheugen in de huidige AI-servers.

Erik: Ze hebben hem getest op echte AI-taken, van het draaien van neurale netwerken tot statistische modellen, en hij hield het uit. Waarom dit buiten het lab uitmaakt: energie is nu het harde plafond voor AI. Het trainen en draaien van deze modellen is niet alleen duur, het trekt letterlijk aan het stroomnet. Het Internationaal Energieagentschap waarschuwt dat de stroomvraag van datacenters aan het einde van dit decennium verdubbeld kan zijn. Elke technologie die dezelfde taak laat doen met een fractie van het vermogen is dan geen leuke bijkomstigheid meer, maar strategische infrastructuur.

Linda: Voor Nederland is de hoek direct. In Zeewolde en op de Wieringermeer liggen de discussies over datacenters al jaren gevoelig, en TenneT waarschuwt geregeld voor krapte op het net. Als deze chip van laboratorium naar productielijn komt, en dat tee-es-em-sie de partner is zegt genoeg over de haalbaarheid, dan krijgen datacenteroperators een manier om meer AI-capaciteit te draaien zonder evenredig meer stroom te trekken. Dat verandert het rekensommetje voor gemeenteraden die nu op de rem trappen.

Erik: Twee kanttekeningen wel. Van demonstratie in een academisch paper naar massaproductie duurt doorgaans jaren, niet maanden. En zuinigere chips leiden historisch juist tot meer gebruik, niet minder totaalverbruik. Toch is dit een van de weinige onderzoeken waarbij de industriële partner al aan tafel zit.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Google DeepMind kondigt een grote stap aan in de fysieke AI die humanoïde robots aanstuurt.

Erik: Google DeepMind, het AI-lab onder leiding van Demis Hassabis, meldt wat het zelf een grote sprong voorwaarts noemt in de fysieke AI achter humanoïde robots. De technische details zijn nog niet volledig openbaar, maar de aankondiging alleen al zegt iets. DeepMind duwt zich stelselmatig dieper de robotica in, en dit signaal betekent dat ze denken over een belangrijke drempel heen te zijn.

Linda: Fysieke AI is het jargon voor de software die een robot de wereld laat zien, bewegingen laat plannen en in realtime laat bijsturen als er iets onverwachts gebeurt. Dat is het echt moeilijke deel van robotica. Een machine laten lopen is één ding, hem een zacht voorwerp laten oppakken dat hij nooit eerder heeft gezien, in een rommelige keuken, is een heel ander verhaal. Precies op dat gat richt DeepMind zich. En de markt eromheen groeit hard: adviesbureau McKinsey verwacht dat algemene robotica en humanoïden dit decennium een substantiële markt worden. Tesla, Figure, Agility Robotics en Chinese spelers als Unitree racen allemaal om een werkbare mensachtige robot af te leveren.

Erik: Als DeepMind het brein levert, wordt Google feitelijk het Android voor humanoïde robots. Ze licenseren de intelligentie aan wie ook de hardwarerace wint. En dat raakt de Nederlandse industrie direct. Denk aan de kassen in het Westland, aan distributiecentra rond Tilburg en Venlo, aan de auto-industrie in Born. Overal loopt de personeelskrapte op, en overal wordt al voorzichtig geëxperimenteerd met robots die stapelen, sorteren of oogsten. Universiteiten als TU Delft en de Universiteit Twente werken al jaren aan bewegingsplanning; een volwassen bouwsteen van DeepMind zou het tempo waarin dat naar de werkvloer komt kunnen versnellen.

Linda: Tegelijk is dit ook het moment waarop het gesprek over arbeidsmarkt, veiligheid en aansprakelijkheid urgenter wordt. Als een robot met een licentie-brein van Google in een Nederlands magazijn iets fout doet, wie is er dan verantwoordelijk: de eigenaar, de bouwer of het lab dat het model leverde? Dat juridische vacuüm wordt met elke doorbraak groter.

Robotbedrijf Check-Cap rondt fusie met MBody AI af en haalt tien miljoen dollar op om robots naar grote bedrijven te brengen.

Erik: We blijven in de robotica, maar dan aan de kant van de uitrol. Check-Cap, een op Nasdaq genoteerd bedrijf in belichaamde AI, heeft zijn samengaan met MBody AI Corporation afgerond en een openbare emissie gesloten die ongeveer tien miljoen dollar opbracht. Het geld gaat naar het plaatsen van meer robots in de kantoren en fabrieken van grote Amerikaanse bedrijven. Minder spectaculair dan een DeepMind-doorbraak, maar misschien belangrijker: iemand moet die robots ook echt aan het werk krijgen.

Linda: Tien miljoen dollar is in de AI-wereld geen indrukwekkend getal, waar financieringsrondes regelmatig boven een miljard uitkomen. Maar voor een gespecialiseerd robotbedrijf is het genoeg startbaan om pilots om te zetten in betalende contracten. En juist die grote Amerikaanse bedrijven zijn belangrijk, omdat ze de standaard zetten die andere ondernemingen volgen. Bewijst een grote retailer of logistieke reus dat robots een specifieke taak winstgevend aankunnen, dan komt de brede adoptie in een stroomversnelling.

Erik: Voor Nederland is dit een voorproefje van wat er richting magazijnen en kantoren hier komt. Nederlandse bedrijven lopen met robotica doorgaans een jaar of twee achter op hun Amerikaanse tegenhangers, deels vanwege striktere arbeidsregels en de rol van ondernemingsraden. Dat gat wordt kleiner naarmate de personeelskrapte harder bijt. Bij Bol, Coolblue en de grote distributiecentra van supermarkten wordt al gesproken over embodied AI voor picking en interne logistiek. De vraag is niet meer of, maar wanneer en onder welke voorwaarden.

Linda: En wat opvalt aan deze deal: het is niet een groot AI-verhaal met een miljardenwaardering, maar een nuchtere, kleinere transactie voor uitrol. Dat is misschien wel het signaal: de robotica-economie schuift langzaam van beloftes naar contracten.

Rome2Rio is de gratis reisplanner die elke reis door Europa in seconden voor je uittekent.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt. Eerst een reistool die echt handig is voor iedereen die een trip door Europa plant: Rome2Rio, gespeld als R-O-M-E-twee-R-I-O. Rome2Rio is een gratis website en app die één specifieke vraag heel goed beantwoordt: hoe kom ik van A naar B, met welke combinatie van vervoer dan ook. Typ een vertrekplaats en een bestemming in, en de dienst tekent elke redelijke optie uit: vliegtuig, trein, bus, veerboot, auto, soms combinaties van alle vier. Er staat een schatting van prijs en reistijd bij per route.

Linda: Wat het extra bruikbaar maakt voor Europa is de dichtheid van opties. Van Rotterdam naar Ljubljana rijden of vliegen is niet meteen voor de hand liggend. Rome2Rio laat je zowel de directe vlucht zien als een nachttrein, de auto en de bus, met doorklikbare boekingslinks waar dat kan. Gebruikers noemen het vaak de tool die ze eerder hadden willen kennen bij het plannen van reizen door meerdere landen. En het werkt in de browser zonder account, wat zeldzaam is voor een moderne reisdienst. Er is ook een gratis app voor iOS en Android als je liever zo werkt.

Erik: Het bedrijf is oorspronkelijk Australisch, maar de Europese dekking is bijzonder gedetailleerd, juist omdat het continent zo'n dicht spoor- en veerbootnetwerk heeft. En het is nuttiger dan alleen vakantieplanning. Ben je een kleine ondernemer die moet kiezen tussen trein of vliegtuig naar een klant in Brussel of Berlijn, dan geeft Rome2Rio je binnen tien seconden een eerlijke vergelijking van tijd, kosten en CO2. Voor Nederlanders die weekendtrips naar de Belgische of Duitse grensregio's plannen, is het net zo handig, want juist die korte multi-modale ritjes rekent NS International of Google Maps vaak minder overzichtelijk uit.

Linda: Nog een tip: sla vaste routes op als favoriet in de app, dan zie je prijsschommelingen bij vluchten en treinen sneller voorbijkomen. Handig als je flexibel bent met vertrekdatum.

Excalidraw maakt van elke browser een gedeeld tekenbord voor schetsen en diagrammen.

Erik: De tweede vondst is voor iedereen die weleens een idee heeft willen uitleggen tijdens een videogesprek en dacht: had ik nu maar een whiteboard bij de hand. Hij heet Excalidraw, gespeld als E-X-C-A-L-I-D-R-A-W. Excalidraw is een gratis, open-source tekenprogramma dat volledig in de browser draait. Open de website en je krijgt een oneindig canvas met een bewust schetsmatige uitstraling, alsof je iets op de achterkant van een servet krabbelt in plaats van in een strakke bedrijfsslide.

Linda: Dat klinkt onbenullig, maar het werkt. Mensen reageren opener op een ruwe schets dan op een gelikte grafiek, omdat een schets uitnodigt om mee te denken en aan te passen. Je tekent vormen, pijlen, blokken, voegt tekst toe, en alles klikt netjes aan elkaar. Deel een linkje en anderen stappen realtime op hetzelfde canvas in. Geen account nodig, geen installatie. Excalidraw wordt breed gebruikt door softwareontwikkelaars, docenten en productmanagers die snel een architectuur, een werkstroom of een grof plan willen uittekenen tijdens een gesprek.

Erik: De privacyhoek is het noemen waard. Omdat het in de browser draait en tekeningen standaard lokaal bewaart, kun je hem ook voor gevoelig werk gebruiken zonder dat je diagrammen ergens worden geüpload. Voor Nederlandse scholen, gemeenten en zorgorganisaties die voorzichtig zijn met externe clouddiensten is dat een aantrekkelijke eigenschap. Er is een betaalde teamversie voor echte samenwerkingsfuncties, maar de gratis browsertool dekt de dagelijkse behoefte prima.

Linda: Nog een praktische tip. Excalidraw ondersteunt bibliotheken met kant-en-klare vormen, dus als je vaak dezelfde soort diagrammen tekent, netwerkschema's, organigrammen, databaseschetsen, pak je een door de community gemaakte set en sleep je de onderdelen erin. Vijf minuten uitproberen tijdens je volgende belafspraak is genoeg om te merken of het bij je manier van werken past.

Linda: Vandaag hadden we het over: Pimco die waarschuwt dat AI-schulden de wereldwijde rente opdrijven, een nieuwe magnetische geheugenchip van Texas en tee-es-em-sie die AI zuiniger kan maken, een doorbraak van Google DeepMind in de aansturing van humanoïde robots, en tien miljoen dollar voor Check-Cap en MBody AI om robots naar grote bedrijven te brengen. En twee dingen om zelf te proberen: reisplanner Rome2Rio en tekenbord Excalidraw.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.