Nvidia China-chip: exportregel-proof & Broadcom $60 mld

Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 21 augustus 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Nvidia probeert via een nieuwe AI-chip terug te keren op de Chinese markt, Broadcom haalt zestig miljard dollar aan schuld op voor de volgende golf AI-chips, zevenenzestig landen bouwen in hoog tempo hun eigen soevereine AI-infrastructuur, Amerikaanse cyberwaakhond eist spoedreparaties na een AI-gedreven aanvalscampagne, en tot slot twee dingen om vandaag uit te proberen: de private kennisbank Trilium Notes en de slimme huishoud-app Grocy. We beginnen met de terugkeer van Nvidia in China.

Nvidia bouwt een nieuwe AI-chip speciaal voor China, om net onder de Amerikaanse exportregels door te schuiven.

Linda: Nvidia bereidt kleine leveringen voor van een gloednieuwe AI-chip, speciaal ontworpen voor Chinese klanten. Volgens The Information moeten de eerste exemplaren nog dit jaar in China aankomen. Dit is geen afgezwakte versie van een bestaand model, maar een nieuwe variant van Nvidia's taalverwerkingschip, ontwikkeld met gelicentieerde technologie van chipbouwer Groq. De chip werkt naast de gewone grafische chips en versnelt vooral AI-chatbots. ByteDance en Tencent hebben al orders geplaatst. En dat detail over Groq is precies wat dit verhaal interessant maakt: Nvidia bouwt in feite een hybride product om relevant te blijven in een markt waar het bedrijf grotendeels uit was gezet.

Erik: Tegelijk versoepelt China de eigen limieten op bestaande Nvidia-chips, waardoor grotere aantallen richting Hongkong gaan. Beide kanten passen zich dus stilletjes aan. Washington houdt de topchips thuis, Beijing laat een middenklasse weer binnen, en Nvidia behoudt een voet aan de grond in de op één na grootste AI-markt ter wereld, in plaats van die helemaal aan Huawei over te laten. Het grotere beeld is dat exportcontroles geen tijdelijke horde meer zijn, maar een permanent ontwerpprincipe voor chipmakers. Complete productlijnen worden gebouwd rond de vraag: wat mag waarheen?

Linda: En dat versnippert de wereldmarkt. Zodra de compliant-versie niet goed genoeg is, duwen Chinese kopers richting binnenlandse alternatieven, en dat helpt Huawei op de lange termijn juist verder. Voor Nederland speelt dit op twee manieren. ASML uit Veldhoven zit al jaren middenin dezelfde discussie: welke machines mogen wel of niet naar China? Als Nvidia productiecapaciteit verschuift naar een China-specifieke chip, betekent dat druk op de hele toeleveringsketen, tot aan de fabrieken in Taiwan waar TSMC deze chips bakt met lithografie uit Veldhoven. Elke nieuwe exportregel raakt uiteindelijk ook onze belangrijkste techexporteur.

Erik: Waar het op neerkomt: chip-geopolitiek is geen bijzaak meer, maar het frame waarbinnen elke grote AI-deal wordt ontworpen. En zolang Amerika en China elk hun eigen tempo houden, blijven bedrijven als Nvidia twee versies van hun product bouwen, één voor de wereld en één die net binnen de regels past. Voor Europese beleidsmakers is de vraag hoe lang je meebeweegt met Washington voordat je je eigen positie moet definiëren.

Broadcom haalt meer dan zestig miljard dollar aan schuld op voor de volgende golf op maat gemaakte AI-chips.

Linda: Broadcom voert gesprekken met kredietverstrekkers om ruim zestig miljard dollar op te halen voor een grote AI-chipdeal. Het pakket kan bestaan uit een junior tranche van rond de dertig miljard, plus een senior deel dat Broadcom deels garandeert. In totaal kan het oplopen tot honderd miljard dollar. Anthropic is volgens de berichten een van de belangrijkste afnemers, naast andere bedrijven die eigen chips laten ontwerpen. Honderd miljard dollar schuld, voor één golf chipinvesteringen. Dat is ongeveer het jaarlijkse defensiebudget van een middelgroot Europees land.

Erik: En het signaal is duidelijk: zelfs de grootste techbedrijven willen AI-infrastructuur niet meer uit de kasstroom betalen. Ze gaan naar de obligatiemarkt, ze verpanden activa, ze doen wat nutsbedrijven en luchtvaartmaatschappijen vroeger deden. Het vertelt ook iets over de trend richting maatwerkchips. Anthropic, Google en Meta willen allemaal minder afhankelijk worden van Nvidia door in-house te ontwerpen. Broadcom is voor veel van hen de partner die dat mogelijk maakt, en deze financieringsronde is eigenlijk de industriële ruggengraat van die verschuiving.

Linda: AI-hardware is dus niet langer alleen het Nvidia-verhaal. Er komt een tweede laag maatwerk-silicium bij, en die wordt met geleend geld gebouwd. Voor Europese AI-bedrijven is dit een lastig landschap. Een Europese startup krijgt geen kredietlijn van zestig miljard, en de Europese durfkapitaalmarkt is een fractie van de Amerikaanse. Nederlandse initiatieven zoals AI-scale-ups in Amsterdam en Eindhoven hebben schaal-nadeel: ze kunnen wel meedenken over modellen, maar niet meebouwen aan de fysieke laag daaronder.

Erik: Belangrijk om te zien: als bedrijven met tientallen miljarden aan schuld chips laten bakken, wordt de AI-race steeds meer een kwestie van balans en toegang tot kapitaal, en steeds minder een kwestie van pure innovatie. Dat verandert wie de winnaars kunnen zijn.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

In zevenenzestig landen komt een tweede golf soevereine AI-projecten op gang, gericht op nationale zelfredzaamheid.

Erik: Een nieuw rapport van de Amerikaanse denktank Center for a New American Security telt een opvallende stijging in door overheden gesteunde AI-initiatieven. In de eerste helft van 2026 zijn wereldwijd honderdvierentachtig soevereine AI-projecten gelanceerd, verspreid over zevenenzestig landen. De onderzoekers noemen het expliciet een tweede golf. Het doel is bijna overal hetzelfde: nationale zelfredzaamheid op het gebied van AI-infrastructuur, modellen en data.

Linda: De geografische verschuiving is misschien wel het meest opvallend. Azië en de Stille Oceaan hebben Europa ingehaald als meest actieve regio, met India als koploper met elf initiatieven. Ongeveer tachtig procent van deze projecten richt zich op infrastructuur: datacenters, nationale rekenkracht-programma's en toegangsregelingen voor onderzoekers en startups. Landen behandelen AI-rekenkracht op dezelfde manier als vroeger het elektriciteitsnet of het spoorwegnet. En dat verandert wie betaalt en wie plant. Zodra AI een strategische capaciteit wordt, stappen ministeries van economische zaken erin en gaan aanbestedingen op een heel andere snelheid dan private deals.

Erik: Voor Europa zijn de cijfers ontnuchterend. Er kwamen dertien nieuwe soevereine AI-projecten bij in de eerste jaarhelft. Op zich netjes, maar Azië gaat sneller én ambitieuzer. Voor Nederland speelt dit heel concreet: het kabinet heeft een AI-fonds aangekondigd en Groningen wordt genoemd als mogelijke locatie voor een nationaal AI-datacenter. Tegelijk waarschuwt de netbeheerder dat het stroomnet in delen van het land al vol zit. Soevereine AI klinkt als beleidstaal, maar het loopt uiteindelijk vast of vlot op iets banaals als een hoogspanningskabel.

Linda: Waar het op neerkomt: overheden vertrouwen er niet meer op dat de markt vanzelf de strategisch belangrijke rekenkracht levert. En landen die nu niet investeren in eigen infrastructuur, staan straks in de rij bij hyperscalers uit Amerika of China. De keuze voor Nederland en de EU is niet óf we meedoen, maar op welk niveau van de stack.

Amerikaanse cyberwaakhond eist met spoed reparaties nadat aanvallers AI combineren met klassieke lekken in Microsoft, VMware en Apple.

Erik: De Amerikaanse cyberwaakhond, het agentschap voor cybersecurity en infrastructuur, heeft vier actief misbruikte kwetsbaarheden toegevoegd aan de lijst van bekende exploits. Ze raken Microsoft SharePoint, VMware vCenter en Apple's macOS. Federale diensten kregen tot vandaag, eenentwintig augustus, de tijd om te patchen. Eén van deze lekken wordt volgens onderzoekers gebruikt door een Chineessprekende aanvallersgroep in wat een AI-gedreven autonome hackcampagne wordt genoemd, naast handmatige operaties.

Linda: Het bereik is breed. Misbruik is waargenomen in zevenenveertig landen, waarbij Duitsland, de Verenigde Staten, Turkije, Iran en Frankrijk het zwaarst getroffen zijn. Wat deze campagne anders maakt, is dat AI een deel van de verkenning en het binnendringen autonoom doet, en pas bij de moeilijkere doelwitten overdraagt aan menselijke aanvallers. Die combinatie is sneller en goedkoper dan een volledig handmatige campagne, en verlaagt de instapdrempel voor geavanceerde aanvallen aanzienlijk.

Erik: De kwetsbaarheden zelf zijn ook zonder AI serieus genoeg. Ze maken het mogelijk om op afstand code uit te voeren en permanent toegang te houden. Wie eenmaal binnen is, kan onopgemerkt door een netwerk bewegen. Voor elke organisatie die SharePoint on-premises draait, of VMware vCenter voor virtualisatie, of een vloot Macs beheert, is dit een laat-alles-vallen-en-patch moment. Het Nationaal Cyber Security Centrum in Den Haag heeft vergelijkbare waarschuwingen uitgestuurd naar Nederlandse overheden en vitale sectoren.

Linda: Dit is belangrijk omdat het patch-venster steeds korter wordt. Aanvallers automatiseren sneller dan verdedigers kunnen bijhouden. Voor Nederland, met veel middelgrote bedrijven die VMware en SharePoint gebruiken zonder een groot securityteam, is dat een structureel probleem. De les is niet nieuw, maar wordt urgenter: als je updates uitstelt tot volgend kwartaal, ben je in dit tempo simpelweg te laat.

Trilium Notes maakt van je eigen laptop een private kennisbank in boomstructuur, voor onderzoek, schrijfwerk en dagelijkse notities.

Erik: Tot slot twee dingen die je vandaag zelf kunt uitproberen. Eerst Trilium Notes. Dat is een gratis, open-source notitie-applicatie waar een groeiende groep gebruikers op zweert, om één specifieke reden: alles wordt geordend in een hiërarchische boomstructuur. Dat past bij mensen die denken in categorieën en subcategorieën, en niet in tags of losse verwijzingen. In plaats van een platte stapel losse bestanden bouw je takken. Een notitie kan op meerdere plekken tegelijk staan via klonen, dus je hoeft inhoud niet te dupliceren.

Linda: Gebruikers melden dat Trilium Notes soepel blijft draaien tot tienduizenden notities, wat het populair maakt bij onderzoekers, juristen en technische schrijvers die met lange projecten werken. Het pakket verwerkt rijke tekst, codeblokken, schetsen, kaarten en zelfs relatiediagrammen tussen notities. Praktisch: het draait als desktop-app op Windows, macOS en Linux, en er is een server-versie die je zelf kunt hosten om tussen apparaten te synchroniseren. Alles blijft op je eigen machine of je eigen server. Installatie duurt ongeveer tien minuten, het is helemaal gratis en er is geen account nodig.

Erik: Voor Nederlandse gebruikers is de zelf-host-optie extra interessant. Wie notities op een server binnen de EU wil houden, onder Europese privacywetgeving, installeert Trilium Notes op een kleine virtuele machine bij een Nederlandse hoster en klaar. Voor advocaten, journalisten en onderzoekers die gevoelige stukken bewaren, is dat een reëel voordeel ten opzichte van de grote Amerikaanse notitie-apps waar je data ergens buiten Europa staat.

Linda: Kortom: als je een notitiesysteem zoekt dat mee kan groeien met jaren aan werk, en dat volledig van jou is, is Trilium Notes een sterke kandidaat. Vooral voor mensen die in structuur denken en hun kennis niet aan een abonnementsdienst willen ophangen.

Grocy verandert je keuken in een slimme huishoud-manager voor boodschappen, klusjes en maaltijdplanning, helemaal zonder abonnement.

Erik: De tweede vondst van vandaag is helemaal niet-AI: Grocy. Dat is een gratis, open-source app voor huishoudbeheer, en de beste omschrijving is misschien wel: bedrijfssoftware voor je koelkast. Grocy houdt bij wat je in huis hebt, wat bijna over de datum is, wat je moet kopen, en stelt zelfs recepten voor op basis van wat er al staat.

Linda: De werkwijze is simpel. Je scant streepjescodes met je telefooncamera als je de boodschappen uitpakt, en Grocy logt het product, de hoeveelheid en de houdbaarheidsdatum. Kook je iets, dan boek je de ingrediënten af in de app, en de voorraad werkt zichzelf bij. Grocy regelt ook huishoudelijke klusjes: een herinnering wanneer het koffiezetapparaat ontkalkt moet worden, of wanneer de batterij van de rookmelder aan vervanging toe is. Sommige gebruikers zetten het zelfs in voor kleine bedrijfjes om voorraad bij te houden.

Erik: Grocy draait in elke webbrowser, en er zijn losse Android- en iOS-apps voor het scannen. Je kunt het zelf hosten op een Raspberry Pi, een klein thuisservertje of een goedkope virtuele machine. Er zijn ook een paar Europese hosters die een kant-en-klare versie aanbieden voor wie geen zin heeft in eigen beheer. Het hele project is gemaakt door een klein onafhankelijk team en is echt gratis.

Linda: Wat gebruikers vooral melden, is minder voedselverspilling. Zodra de app laat zien dat drie producten deze week over de datum gaan, wordt maaltijdplanning ineens heel concreet. Huishoudens die Grocy een paar maanden gebruiken, geven aan minder aan boodschappen kwijt te zijn, omdat ze niet meer dubbel kopen wat al achter in de kast staat. Voor Nederlandse gebruikers past dat mooi bij de bredere discussie over voedselverspilling, waar Wageningen Universiteit al jaren op wijst. Een app die je thuis een paar tientjes per maand bespaart, is een verrassend concrete bijdrage.

Linda: Vandaag hadden we het over: Nvidia's nieuwe China-chip, de zestig miljard dollar aan schuld die Broadcom ophaalt voor AI-chips, de tweede golf soevereine AI-projecten in zevenenzestig landen, de spoedpatches na de AI-gedreven aanvalscampagne, en twee dingen om zelf te proberen: de private kennisbank Trilium Notes en de slimme huishoud-app Grocy.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.