Google DeepMind-topwissel: Jeff Dean weg, D-Wave doorbraak

Linda: Welkom bij The State of Tech, donderdag 6 augustus 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: een grote reorganisatie aan de top van Google DeepMind, een doorbraak in quantumfoutcorrectie van D-Wave in Nature, het gevecht binnen de AI-industrie dat nu de Amerikaanse politiek stuurt, en een chiptekort dat de iPhone honderden dollars duurder kan maken. Plus twee dingen om vandaag te proberen: de gratis schermafbeelding-tool Flameshot en de weer-app Tomorrow.io met vlijmscherpe regenvoorspellingen. We beginnen met de machtswissel bij Google DeepMind.

Google DeepMind verliest AI-veteraan Jeff Dean, Demis Hassabis stapt terug in voorzittersrol.

Linda: Google zit midden in een flinke reorganisatie aan de top van zijn AI-tak. Jeff Dean, één van de architecten achter Googles AI-strategie van de afgelopen decennia, vertrekt om een eigen bedrijf te beginnen. En hij neemt een aantal senior collega's mee. Tegelijk stapt Demis Hassabis, tot nu toe de baas van Google DeepMind, opzij naar een nieuwe rol als voorzitter van het lab en hoofdwetenschapper van Alphabet. De dagelijkse leiding van DeepMind gaat naar Koray Kavukcuoglu, die is gepromoveerd tot senior vicepresident.

Erik: En dit is niet zomaar een bestuurswissel. Google DeepMind is de motor achter Gemini, achter een groot deel van het onderzoek waar andere labs op voortbouwen, en achter Googles poging om OpenAI en Anthropic bij te houden. Jeff Dean laten gaan is op zichzelf al fors, hij bepaalt al jaren hoe Google grote modellen traint. Combineer dat met Hassabis die naar een meer strategische stoel schuift, en je hebt een echte generatiewissel. Kavukcuoglu is intern bekend, maar de buitenwereld wil zien of hij de onderzoekscultuur intact houdt.

Linda: Voor Europese onderzoekers en bedrijven telt dit meer dan het lijkt. Veel Europees AI-werk staat bovenop het open onderzoek van Google, van gepubliceerde papers tot de tools die DeepMind vrijgeeft. Als het tempo of de richting van dat onderzoek verschuift, voelen universiteiten in Amsterdam, Zürich en Parijs dat snel. En er speelt een concurrentievraag: als Deans nieuwe bedrijf talent uit Google trekt, kan dat ook Europese onderzoekers wegzuigen die nu bij DeepMind in Londen zitten.

Erik: En dat laatste is precies waar Nederlandse AI-onderzoekers, denk aan de groepen bij de UvA en TU Delft, vanaf vandaag scherper op letten. DeepMind Londen was jarenlang een magneet voor Europees toptalent. Verschuift die zwaartekracht naar een nieuwe Amerikaanse startup, dan wordt het voor Nederlandse hoogleraren nog moeilijker om AI-promovendi hier te houden. Het is een subtiele verschuiving, maar wel eentje die over vijf jaar bepaalt waar de volgende Europese Gemini niet gemaakt wordt.

D-Wave publiceert doorbraak in quantumfoutcorrectie in Nature, met veel minder hardware-overhead.

Linda: D-Wave heeft in het wetenschappelijke tijdschrift Nature onderzoek gepubliceerd dat volgens het bedrijf een van de grootste obstakels van quantumcomputers wegneemt. Het gaat om een snelle, nauwkeurige tweequbit-schakeling die de voordelen van foutcorrectie behoudt. In gewone taal: quantumcomputers maken enorm veel rekenfouten, en die corrigeren kost tot nu toe zóveel extra hardware dat een bruikbare machine ver weg leek. D-Wave zegt die extra hardware fors terug te dringen.

Erik: Dit is belangrijk omdat quantum al jaren in dezelfde lus zit. Elke paar maanden een mijlpaal, en elke paar maanden critici die zeggen: we zijn nog nergens in de buurt van een machine die een echt bedrijfsprobleem beter oplost dan een gewone computer. Foutcorrectie is echt zo'n harde muur, en een peer-reviewed publicatie in Nature weegt zwaarder dan een persbericht. Het betekent niet dat commerciële quantum er morgen is, maar het gat wordt kleiner. Wat opvalt is dat de peer-review in Nature dwingt tot claims die overeind blijven, en dat is iets anders dan de mijlpalen-inflatie die de sector jaren teisterde.

Linda: Voor Europa is de timing pijnlijk interessant. De EU pompt via het Quantum Flagship-programma miljarden in quantum, en er zitten serieuze spelers in Duitsland, Frankrijk en Nederland op vergelijkbare problemen. In Delft werkt QuTech al jaren aan foutcorrectie op eigen hardware. Een doorbraak van een Noord-Amerikaans bedrijf zet druk op die Europese labs om iets vergelijkbaars te laten zien, en geeft Europese quantumstartups tegelijk een ijkpunt om extra financiering te vragen.

Erik: En dan is er de toepassingskant. Farmabedrijven in Leiden en Basel experimenteren al met quantumsimulaties voor medicijnontwikkeling. Minder hardware-overhead betekent dat die experimenten sneller richting productie kunnen. Voor Nederlandse spelers als het genoemde QuTech en de bredere quantum-cluster rond Delft is dit dus zowel een aansporing als een concurrentiedreiging. Blijf je waar je zit, of trek je nu extra publiek geld aan om bij te benen? Die vraag ligt vanaf vandaag scherper op tafel.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

De interne strijd in de AI-industrie over veiligheid en open source stuurt nu het Washingtonse beleid.

Erik: De al langer sluimerende ruzie binnen de AI-industrie, tussen wie hard door wil en wie op de rem wil, en tussen voorstanders van open modellen en de bedrijven met gesloten modellen, is verplaatst van de labkantines naar het Amerikaanse Congres en het Witte Huis. In een recente brief pleitten Nvidia, Microsoft, Meta, IBM, Dell en Palantir tégen brede beperkingen op open Chinese AI-modellen. Dat is een opvallende coalitie, en het laat zien dat de industrie niet met één stem spreekt als wetgevers om advies vragen.

Linda: Kijk je naar wie tekent en wie niet, dan wordt het beeld helderder. Chipmakers en zakelijke softwareleveranciers zeggen: sluit ons niet af van Chinese open modellen, we hebben dat ecosysteem nodig. Ondertussen pleiten de labs die zelf gesloten topmodellen bouwen juist voor strengere controles. Wat toevallig ook de drempel verhoogt voor concurrenten. Dit is industriepolitiek verkleed als veiligheidsdebat, en Washington begint dat door te krijgen.

Erik: Voor Europese toezichthouders is die Amerikaanse verdeeldheid bruikbaar. Brussel kreeg kritiek dat het te snel ging met de AI-wet terwijl de VS afwachtte, maar de AI-wet is nu het referentiepunt waar iedereen op reageert. Als de VS eindigt met een lappendeken aan deelstaatregels omdat de industrie het onderling niet eens wordt, versterkt dat juist Europa als plek met één voorspelbaar boekje. Bedrijven die de AI-wet in principe verafschuwen, waarderen hem in de praktijk vaak, omdat ze tenminste weten waar ze aan toe zijn.

Linda: En dat raakt Nederland direct. De transparantieverplichtingen van de Europese AI-wet zijn sinds afgelopen zondag volledig van kracht. Bedrijven moeten aangeven wanneer je met een AI-systeem praat, aanbieders van generatieve modellen moeten hun output machineleesbaar markeren, en gebruik van deepfakes over zaken van openbaar belang moet openbaar gemaakt worden. Nederlandse organisaties die nu nog denken dat ze kunnen wachten tot de VS uitgeruzied is, lopen tegen een deadline aan die er al is. De AP in Den Haag heeft dus vanaf deze week duidelijk meer om te controleren.

Chiptekort dreigt iPhone driehonderd dollar duurder te maken, hele elektronica-industrie voelt de druk.

Erik: Apple worstelt met een serieus tekort aan geheugenchips, en analisten denken dat nieuwe iPhones daardoor tot driehonderd dollar duurder kunnen worden per model. Dit is niet alleen een Apple-probleem. Een rapport van de Global Electronics Association meldt dat tweeënzestig procent van de elektronicafabrikanten al te maken heeft met beperkte beschikbaarheid van onderdelen of langere levertijden. Tweeëntachtig procent verwacht dat prijzen omhoog gaan, ongeveer een derde verwacht flinke stijgingen.

Linda: De oorzaak is een mix. Geheugenfabrikanten verschuiven hun productie naar het snelle geheugen dat AI-servers nodig hebben, want daar zijn de marges veel hoger dan bij het geheugen voor gewone apparaten. Dus dezelfde bouwgolf van reusachtige AI-datacenters knijpt nu de aanvoer af voor telefoons, laptops en consoles. Apple heeft de marges om hogere kosten op te vangen of door te berekenen en toch elke iPhone te verkopen. Kleinere Europese elektronicamerken hebben die buffer niet.

Erik: Voor Nederlandse consumenten zie je dit op twee manieren terug. Prijzen van telefoons, laptops en zelfs slimme huis-apparaten kruipen naar verwachting omhoog in de komende zes tot twaalf maanden. En de beschikbaarheid kan grillig worden, vooral bij middenklassemerken die niet de inkoopmacht van Apple hebben. Nederlandse retailers zoals Coolblue en MediaMarkt signaleren nu al langere levertijden op bepaalde modellen, en dat is nog vóór het echte kerstseizoen.

Linda: En er is een indirecte hoek die vaak wordt vergeten. ASML in Veldhoven levert de machines waarmee die geheugenchips worden gemaakt. Een aanhoudend tekort betekent op korte termijn hogere prijzen voor consumenten, maar op langere termijn juist meer vraag naar nieuwe productielijnen, en dus naar ASML-machines. Wat de gemiddelde Nederlandse iPhone-koper deze winter dus meer betaalt, komt via een omweg deels terug in de Brabantse economie. Een schrale troost bij de kassa.

Gratis screenshot-tool Flameshot maakt van elke schermafbeelding in seconden een geannoteerde afbeelding.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag echt iets mee kunt. De eerste is Flameshot, een gratis open-source tool voor schermafbeeldingen die werkt op Windows, Mac en Linux. Wat hem onderscheidt is wat er ná de screenshot gebeurt. In plaats van de afbeelding gewoon opslaan, opent Flameshot direct een bewerkingslaag waarin je pijlen kunt tekenen, gebieden markeren, gevoelige info als e-mailadressen kunt vervagen, of een tekstbijschrift kunt toevoegen. Allemaal voordat het bestand op je schijf staat.

Linda: De winst zit in de werkstroom. De ingebouwde schermafbeelding-functies van de meeste besturingssystemen zijn prima om een plaatje te maken, maar wil je er iets omcirkelen en naar een collega sturen, dan moet je eerst een aparte bewerker openen. Flameshot maakt dat één stap. Gebruikers melden dat ze er per screenshot minuten mee besparen, of het nu is om een bug te melden, oma door een instellingenscherm te loodsen, of een document uit te leggen op Slack.

Erik: Een paar praktische punten. Flameshot is écht gratis, geen premium-versie, geen account, en er verlaat niets je computer. Installeren duurt ongeveer een minuut via flameshot.org, en Linux-gebruikers halen hem gewoon uit hun pakketbeheerder. Je koppelt hem aan een sneltoets en dan opent één druk op de toets meteen de opname-en-bewerkmodus. Er is ook een optie om een gedeelde link te maken via een clouddienst, maar standaard blijft alles lokaal.

Linda: Voor Nederlandse gebruikers is dat privacy-aspect prettig. Omdat Flameshot volledig op je eigen apparaat draait, gaan geen schermafbeeldingen naar servers ergens buiten Europa. Dat maakt hem ook geschikt voor werk waarin gevoelige informatie in beeld kan komen. Denk aan medewerkers bij gemeenten, zorginstellingen of banken die snel iets willen delen zonder dat er iemand meekijkt.

Weer-app Tomorrow.io geeft hyperlokale voorspellingen met radar-precisie, gratis op iOS en Android.

Erik: Het tweede dingetje om vandaag te proberen is Tomorrow.io, een weer-app voor iOS en Android die opvalt vanwege hyperlokale voorspellingen. Het bedrijf heeft eigen satellieten en combineert die met sensoren op de grond, waardoor je regenvoorspellingen tot op de minuut krijgt voor precies jouw locatie, niet alleen voor je stad. In reviews wordt geprezen dat als de app zegt dat het om kwart voor vier gaat regenen, dat vaak binnen een paar minuten klopt.

Linda: En dat verschil met de standaard weer-app op je telefoon zit hem juist in die precisie. Voor fietsers, hardlopers of iedereen die iets buiten wil doen in het beroemd onvoorspelbare Nederlandse weer is dat verschil merkbaar. De gratis versie geeft voorspellingen, radar en waarschuwingen voor zwaar weer, wat voor de meeste dagelijkse behoeftes ruim genoeg is. Er is een betaalde laag voor langere voorspellingen en gespecialiseerde alerts, maar de gratis versie is wat de meeste luisteraars willen.

Erik: Instellen duurt een paar minuten. Je downloadt de app, geeft locatietoegang als je automatische updates wilt voor waar je bent, en dat is het. Recensenten prijzen vooral de pollen- en luchtkwaliteit-lagen, die relevant zijn voor mensen met allergieën in het Nederlandse voorjaar en de zomer. Eén kanttekening: Tomorrow.io is een Amerikaans bedrijf.

Linda: En dat laatste maakt uit voor wie een volledig Europees alternatief wil. Apps als Meteoblue uit Zwitserland dekken vergelijkbaar terrein en houden je gegevens binnen Europese jurisdictie. Maar puur op nauwkeurigheid in het moment, als je bijvoorbeeld een fietsritje tussen twee buien door wilt persen op weg naar je werk in Utrecht, is Tomorrow.io de app waar gebruikers steeds naar terugkeren.

Linda: Vandaag hadden we het over de generatiewissel aan de top van Google DeepMind, de quantumdoorbraak van D-Wave in Nature, de interne strijd in de AI-industrie die het Washingtonse beleid stuurt, het chiptekort dat de iPhone honderden dollars duurder kan maken, en twee dingen om zelf te proberen: de schermafbeelding-tool Flameshot en de weer-app Tomorrow.io.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.