Zuid-Korea $950 mld AI-deal: Nvidia, SK Hynix & Big Tech-cijfers

Linda: Welkom bij The State of Tech, maandag 27 juli 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Zuid-Korea zet negenhonderdvijftig miljard dollar in op AI met een megadeal rond Nvidia en SK Hynix, Qualcomm kondigt forse prijsverhogingen aan voor smartphonechips, het Chinese Moonshot zet zijn Kimi K3-model volledig open source online, en Big Tech gaat deze week de boeken open met AI-uitgaven onder een vergrootglas. Plus twee dingen om vandaag uit te proberen: de gratis schrijf-app Bibisco voor wie een boek wil schrijven, en de Europese kaartendienst Qwant Maps als privacyvriendelijk alternatief voor Google Maps. We beginnen met de Zuid-Koreaanse AI-deal.

Zuid-Korea zet negenhonderdvijftig miljard dollar in op AI, met een deal van vijfhonderd miljard tussen Nvidia en SK Hynix als middelpunt.

Linda: We beginnen in San Francisco, waar Zuid-Korea zichzelf definitief op de kaart heeft gezet in de wereldwijde AI-race. President Lee Jae Myung kondigde een pakket aan AI-investeringen aan ter waarde van negenhonderdvijftig miljard dollar. Het hart van dat pakket is een partnerschap van vijfhonderd miljard tussen Nvidia en de Zuid-Koreaanse geheugenchipmaker SK Hynix. De inzet is om de levering van hoogwaardige geheugenchips veilig te stellen, de chips die de data snel genoeg naar AI-versnellers voeren. Zonder dat geheugen staan zelfs de duurste AI-machines stil te wachten.

Erik: En de schaal is echt fors. SK Telecom gaat als onderdeel van de deal een datacenter bouwen van twee gigawatt, dat in 2027 operationeel moet zijn. Dat is ongeveer het vermogen van twee grote kerncentrales, voor één AI-campus. Dat vertelt je precies waar de industrie de bottleneck ziet: niet de software, zelfs niet de chips zelf, maar stroom, koeling en geheugen. Zuid-Korea maakt zich zo tot het knooppunt van de AI-economie. SK Hynix en Samsung domineerden die geheugenmarkt al, en Seoul giet die positie nu in formele afspraken met Amerikaanse chipontwerpers.

Linda: Voor Nederland en Europa raakt dit twee dingen. Elk Europees bedrijf dat AI-infrastructuur bouwt, concurreert straks tegen een Koreaans-Amerikaanse alliantie met contractueel voorrang op de nieuwste chips. En het zet ook druk op ASML in Veldhoven, want de EUV-machines die deze geheugenproductie mogelijk maken, komen daar vandaan. Meer vraag betekent meer druk op de Nederlandse toeleveringsketen, en op de exportcontroles waar Den Haag over onderhandelt met Washington.

Erik: Waar het op neerkomt: de AI-race verschuift van "wie heeft de beste modellen" naar "wie heeft de fysieke infrastructuur". En Europa staat daarbij nog steeds aan de zijlijn, met uitzondering van ASML als toeleverancier. De Europese Commissie werkt aan eigen AI-datacenterprojecten, maar in vergelijking met een deal van vijfhonderd miljard tussen twee bedrijven is dat vooralsnog symbolisch.

Qualcomm waarschuwt klanten voor prijsverhogingen met dubbele cijfers op smartphoneprocessors vanaf één september.

Linda: Dan een verhaal dat bijna elke telefoon raakt die in Nederland wordt verkocht. Qualcomm, de grootste leverancier van smartphoneprocessors buiten Apple, heeft klanten vrijdag laten weten dat de prijzen voor producten die na één september worden verzonden met dubbele cijfers omhoog gaan. Het bedrijf zegt dat het geen ruimte meer heeft om stijgende kosten van zijn eigen leveranciers zelf op te vangen, en dat pogingen om goedkopere alternatieven te vinden zijn mislukt.

Erik: Dit is geen kleine technische voetnoot. Qualcomm-chips zitten in een groot deel van de Android-telefoons in Nederland, van middenklasse Samsungs tot Xiaomi, Oppo en Motorola. Bij een prijsverhoging van tien procent of meer hebben de fabrikanten drie opties: zelf de klap opvangen, doorberekenen aan de consument, of een goedkopere chip inbouwen in het volgende model. In de praktijk gebeurt alles tegelijk, en betaalt de consument uiteindelijk vaak meer voor dezelfde categorie telefoon.

Linda: De timing is bovendien pijnlijk. September is precies het moment waarop de industrie de bestellingen afrondt voor het najaar en de kerstperiode. De vlaggenschip-telefoons die begin volgend jaar op grote beurzen worden gepresenteerd, worden nu ingekocht met deze hogere chipprijzen. Analisten verwachten dat Android-toestellen in het topsegment vijftig tot honderd euro duurder worden, en middenklassers twintig tot veertig euro. Dat vergroot het gat met refurbished telefoons, een markt waar Nederlandse aanbieders als Swappie en Refurbed al hard in groeien.

Chinees Moonshot brengt Kimi K3 volledig open source uit en verslaat topmodellen van Anthropic en OpenAI.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Erik: Het Chinese Moonshot AI heeft vandaag zijn nieuwe taalmodel Kimi K3 volledig open source uitgebracht. Dat betekent dat iedereen het kan downloaden, inspecteren en aanpassen. In de benchmarks die bij de release zijn gepubliceerd, verslaat Kimi K3 de topmodellen van Anthropic en OpenAI, vooral op programmeertaken. Met twee komma acht biljoen parameters is het meteen het grootste open source model ter wereld. Raffi Krikorian, de technisch directeur van Mozilla, meldde dat hij Kimi K3 al voor zijn dagelijks werk gebruikt.

Linda: De strategische context is belangrijk. De Verenigde Staten hebben twee jaar lang chipexport naar China aangescherpt om de Chinese AI-ontwikkeling te vertragen. De gedachte was dat Chinese labs zonder de nieuwste Nvidia-versnellers zouden achterlopen. In plaats daarvan zijn groepen als Moonshot, DeepSeek en Alibaba juist gaan inzetten op efficiëntie, en op hun modellen gratis weggeven. De boodschap is duidelijk: als we de Amerikanen niet kunnen overtreffen op hardware, doen we het op openheid. En dat werkt: ontwikkelaars downloaden deze modellen wereldwijd bij miljoenen.

Erik: Voor Nederlandse bedrijven en onderzoekers is dit direct bruikbaar. Een open model van dit niveau kun je op eigen servers draaien, binnen een Nederlands of Europees datacenter, zonder per verzoek te betalen aan een Amerikaanse aanbieder en zonder gevoelige data over de Atlantische Oceaan te sturen. Universiteiten, ziekenhuizen en middelgrote bedrijven die zich een eigen ChatGPT-abonnement voor iedereen niet konden veroorloven, krijgen ineens een serieuze speler in handen. Britse en Amerikaanse veiligheidsinstituten wezen eerder wel op zwakkere prestaties bij cyberopgaven, dus wie het inzet moet zelf blijven controleren.

Big Tech opent deze week de boeken en beleggers vragen zich af wanneer de AI-uitgaven zichzelf terugverdienen.

Linda: Deze week presenteren Meta, Microsoft, Apple en Amazon hun kwartaalcijfers, en op elke analistencall komt dezelfde vraag terug: wanneer beginnen die enorme AI-investeringen zichzelf terug te betalen? De recente cijfers van Alphabet lieten al zien dat de kapitaaluitgaven zwaar drukken op de vrije kasstroom, en beleggers worden onrustig. De gecombineerde AI-uitgaven van de grote Amerikaanse techbedrijven lopen inmiddels in de honderden miljarden dollars per jaar, en de omzet die daaraan gekoppeld is, is een fractie daarvan.

Erik: De spanning is helder. Bestuurders noemen dit een eenmalige kans: wie de grootste AI-infrastructuur bouwt, wint het komende decennium. Aandeelhouders stellen intussen ongemakkelijke vragen over terugverdientijden en afschrijvingen op hardware die binnen drie jaar veroudert. Toen Alphabet zijn cijfers publiceerde, reageerde de koers precies daarom zo grillig.

Linda: Voor Nederland is deze week een gezondheidscheck op de hele AI-economie. Nederlandse pensioenfondsen als ABP en PFZW hebben forse belangen in deze Amerikaanse reuzen, dus de cijfers raken direct de dekkingsgraden. En Nederlandse bedrijven die grote cloudcontracten hebben getekend bij Microsoft, Amazon of Google, letten op of de prijzen omhoog gaan of dat de hyperscalers de kosten voorlopig zelf blijven dragen.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt.

Bibisco is de gratis open source schrijf-app die romanschrijvers helpt met personages, verhaallijnen en plaatsen zonder abonnement.

Linda: Om te beginnen, voor iedereen die weleens heeft gedacht een boek te willen schrijven, of ergens halverwege is blijven steken: Bibisco. Het is een gratis open source schrijf-app die specifiek voor romanschrijvers is gebouwd. In tegenstelling tot een gewone tekstverwerker is Bibisco georganiseerd rond dingen waar fictieschrijvers écht mee worstelen: personages, hoofdstukken, tijdlijnen, locaties en hoe die met elkaar samenhangen.

Erik: Wat er uitspringt is de personagewerkplaats. Je bouwt uitgebreide profielen voor elk personage, met achtergrond, uiterlijk en relaties, en Bibisco houdt bij waar iedereen opduikt in je hoofdstukken. Als je hoofdpersoon vijftig pagina's niet is langsgeweest, krijg je een seintje. Er is ook een mindmap-weergave om te zien hoe verhaallijnen in elkaar haken, wat behoorlijk helpt als je meerdere plotlijnen jongleert.

Linda: De gratis community-editie draait op Windows, macOS en Linux, en slaat alles lokaal op je eigen computer op. Je onaffe roman komt dus niet op iemand anders zijn server terecht. Er is een betaalde versie met synchronisatie tussen apparaten, maar de gratis versie is meer dan genoeg om echt een boek te schrijven. Bibisco is vertaald in een stuk of twaalf talen, waaronder Nederlands. Voor iedereen die deze donkere maanden aan een verhaal wil beginnen: de drempel is basically nul.

Qwant Maps is de gratis Europese kaartendienst die route-instructies geeft zonder je verplaatsingen bij te houden.

Erik: En de tweede: een echt Europees alternatief voor Google Maps dat de afgelopen tijd rustig volwassen is geworden: Qwant Maps. Het is een gratis webkaartendienst van het Franse zoekbedrijf Qwant, en biedt de basis die de meeste mensen nodig hebben: adres zoeken, punten van interesse, en routes voor lopen, fietsen, autorijden en openbaar vervoer in Europese steden.

Linda: De belofte is helder. Qwant Maps bouwt geen profiel op van waar je heen gaat, wat je zoekt of welke restaurants je afgelopen dinsdag hebt bekeken. Het draait op Europese servers onder Europese privacyregels. De kaartdata komen van OpenStreetMap, het open communityproject, en juist daar is de dekking in Nederland vaak verrassend goed, zeker voor fietsroutes, wandelpaden en OV-haltes die Google soms mist.

Erik: Het werkt direct in elke webbrowser, op laptop of telefoon, zonder installatie en zonder account. Voor live verkeer of exacte openingstijden is Google nog steviger, maar voor de meeste alledaagse opzoekingen doet Qwant Maps het prima. Een kleine gewoonte om deze week te proberen: pak de volgende keer dat je een adres opzoekt gewoon eens Qwant Maps in plaats van je standaardapp.

Linda: Vandaag hadden we het over: de negenhonderdvijftig miljard dollar aan AI-investeringen van Zuid-Korea rond Nvidia en SK Hynix, de aanstaande prijsverhogingen van Qualcomm voor smartphonechips, het open source Kimi K3 van Moonshot dat de grote Amerikanen verslaat, en de cijferweek waarin Big Tech zijn AI-uitgaven moet verantwoorden. En twee dingen om zelf te proberen: schrijf-app Bibisco en kaartendienst Qwant Maps.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.