EU dwingt Google Android open voor AI: zoekdata gedeeld

Linda: Welkom bij The State of Tech, maandag 20 juli 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Brussel dwingt Google om Android open te breken voor AI-concurrenten, Googles nieuwe topmodel mist voor de derde keer zijn deadline, een Frans gesteund initiatief bouwt publieke AI-infrastructuur voor iedereen, Hyundai neemt robotmaker Boston Dynamics volledig over, en twee dingen om vanmiddag zelf uit te proberen: Kiwix Reader, waarmee je hele bibliotheken offline op je laptop zet, en Wallabag One, een Europese leeslijst voor artikelen die je later wil lezen. We beginnen bij Brussel en Google.

Europese Commissie dwingt Google Android open te stellen en zoekdata te delen met AI-concurrenten.

Linda: De Europese Commissie legt Google een van de zwaarste ingrepen tot nu toe op onder de Digital Markets Act. Google moet Android openstellen voor concurrerende AI-assistenten, en het bedrijf moet delen van zijn zoekdata beschikbaar maken voor rivaliserende AI-ontwikkelaars. We hebben het hier over ruim twee miljard Android-toestellen wereldwijd, dus de reikwijdte is enorm. Concreet krijgen externe AI-assistenten straks stemactivatie en toegang tot elf functiegroepen op Android, na certificering en met toestemming van de gebruiker. En Google moet geanonimiseerde ranking-, klik- en weergavegegevens delen onder eerlijke en niet-discriminerende voorwaarden.

Erik: En de timing is opvallend, want dit valt precies in een periode waarin Google onder druk staat vanwege de vertragingen bij zijn nieuwe topmodel, daar komen we zo op. Tot nu toe was het zo: als je een serieuze AI-assistent op Android wilde bouwen, deed je dat op Googles voorwaarden, met Google als standaardkeuze. Dat verandert. Concurrenten kunnen straks directer aansluiten en krijgen toegang tot brokken zoekdata die eerder achter slot zaten. En dat is precies het soort ruw materiaal dat je nodig hebt om een assistent te trainen die het echt kan opnemen tegen Google zelf. Brussel presenteert dit uitdrukkelijk als een concurrentiemaatregel, niet als een boete.

Linda: De datadeling begint in januari 2027, de interoperabiliteit op Android moet uiterlijk juli 2027 werken. Dus dit is bindend, geen voorstel of consultatie meer. Google moet leveren.

Erik: En dat is precies wat Brussel wil voorkomen: dat de AI-markt bovenop je smartphone dezelfde weg gaat als de zoekmarkt, waar één bedrijf uiteindelijk bijna alles binnenhaalde. Voor Google is het pijnlijk, want zoekdata is jarenlang het kroonjuweel geweest, en dat moet nu deels op tafel. Voor Europese consumenten is de belofte dat je over een jaar of twee daadwerkelijk keuze hebt in welke AI je op je telefoon laat draaien. Al blijft de vraag: hoeveel mensen wisselen daadwerkelijk hun standaardassistent? Dat weten we uit het browserverhaal ook: die drempel is hoog.

Googles nieuwe topmodel mist voor de derde keer zijn releasedatum.

Linda: We blijven bij Google, maar met een heel ander verhaal. Het nieuwe topmodel van het bedrijf, de opvolger van hun huidige AI, heeft opnieuw zijn releasedatum gemist. Het is inmiddels de derde keer. De interne datum was 17 juli, en die is ongemerkt voorbijgegaan. Google overweegt nu volgens berichten om een lichtere, snellere versie uit te brengen als tussenoplossing, terwijl het grote model nog wordt bijgeschaafd. Beleggers zagen het zitten of juist niet zitten: aandelen van Alphabet daalden gisteren rond de vier procent op dit nieuws, een stevige reactie voor een bedrijf van die omvang.

Erik: En wat het extra ongemakkelijk maakt: er is nog steeds geen officiële modelkaart, geen prijsstelling, geen benchmarks. In de AI-wereld geldt dat als een topspeler zo lang stil is over zijn vlaggenschip, mensen zelf de gaten gaan invullen. Sommige speculatie is terecht, andere niet, maar de stilte zelf wordt het verhaal. Ondertussen brengt Anthropic in een stevig tempo updates uit, OpenAI doet hetzelfde, en Chinese labs zetten capabele open modellen op de markt die de middenmoot van de sector wegkapen. Elke maand vertraging maakt het venster waarin Google echt kop kan zijn kleiner.

Linda: Een tussenversie helpt om ontwikkelaars aan boord te houden, maar het signaleert ook aan de markt dat het hoofdgerecht nog niet klaar is. En dat is precies het beeld dat Google niet kan gebruiken.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Frans gesteund initiatief Current AI bouwt open publieke AI-infrastructuur voor iedereen.

Erik: Nu iets heel anders van toon. Een non-profit met de naam Current AI probeert een publieke AI-infrastructuur te bouwen, gratis en open voor iedereen, ongeveer zoals het vroege web bedoeld was. De organisatie is in februari 2025 opgericht door Martin Tisne en heeft inmiddels ongeveer vierhonderd miljoen dollar opgehaald. De financieringsmix is opmerkelijk: de Franse overheid legde honderd miljoen dollar in, de Ford Foundation en de MacArthur Foundation doen mee, en ook een aantal private partijen hebben zich aangesloten, waaronder DeepMind en Salesforce.

Linda: Die combinatie van overheidsgeld, filantropie en industrie is ongebruikelijk, en dat is bewust gekozen. Het idee is om te voorkomen dat het project door één enkele geldschieter wordt gekaapt. Het doel is uiteindelijk simpel: zorgen dat basale AI-functies, zoals vertaling, spraakherkenning en bruikbare assistenten, niet permanent achter slot zitten bij een handjevol Amerikaanse en Chinese aanbieders. Current AI heeft al een apparaat gepresenteerd met de naam Suno Sutra, dat offline AI-diensten aanbiedt in tweeëntwintig Indiase talen. Dat is veelzeggend, want een groot deel van de wereldbevolking spreekt talen die de grote commerciële modellen slecht of helemaal niet beheersen.

Erik: Voor Europa is de Franse betrokkenheid natuurlijk de opvallendste kant van het verhaal. Parijs positioneert zich hiermee als serieuze speler in het publieke-belang-debat rond AI, naast de eerdere steun aan Mistral op de commerciële kant. Critici wijzen erop dat vierhonderd miljoen dollar niet veel is vergeleken met de honderden miljarden die in de Verenigde Staten worden gestort in AI-infrastructuur. Industriekoepels stellen dat er tien keer zoveel nodig zou zijn om echt een tegenwicht te vormen.

Hyundai koopt Boston Dynamics volledig en trekt robotica uit de beurskoers.

Linda: Nu het niet-AI-verhaal van vandaag, al raakt robotica AI natuurlijk aan de randen. Hyundai Motor Group koopt het resterende belang van SoftBank in Boston Dynamics en wordt volledig eigenaar. SoftBank oefende een zogenoemde putoptie uit, en volgens berichten wordt het overgebleven belang van tien procent gewaardeerd op ongeveer driehonderdvijfentwintig miljoen dollar. Hiermee wordt een hoofdstuk afgesloten dat begon in 2021, toen Hyundai een meerderheidsbelang nam en SoftBank een klein stuk aanhield met een eventuele beursgang in het achterhoofd. Die beursgang is nu definitief van tafel: Boston Dynamics blijft privaat en zit volledig binnen de Hyundai-groep.

Erik: En de timing is interessant, want dit komt vlak na de onthulling van de productieversie van de Atlas-robot op CES, met eenheden die dit jaar al ergens de fabriekshal in gaan. De strategische logica voor Hyundai is helder: auto's bouwen is een van de meest robot-intensieve industrieën ter wereld, en de volgende generatie fabrieksautomatisering lijkt veel meer op een lopende, flexibele machine dan op een vaste robotarm. Wie Boston Dynamics volledig bezit, controleert de routekaart, de prijzen, en, cruciaal, wie er nog meer toegang krijgt.

Linda: En dat laatste punt is wat dit verhaal Europees relevant maakt. Volkswagen, Stellantis, BMW: al deze autobouwers kijken serieus naar humanoïde robots voor hun assemblagelijnen. Als Hyundai besluit de beste Atlas-exemplaren eerst voor eigen fabrieken te reserveren, moeten Europese autobouwers wel naar alternatieven kijken, van XPENG en Unitree uit China tot Figure en Agility Robotics in de VS.

Kiwix Reader zet hele bibliotheken aan kennis offline op je laptop of telefoon.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag zelf iets mee kunt. De eerste heet Kiwix Reader. Het is een gratis open-source app waarmee je grote stukken van het internet kunt downloaden en volledig offline gebruikt. Het bekendste pakket is de complete Engelse Wikipedia, alles erop en eraan, tekst en afbeeldingen, in één bestand dat je op je laptop of telefoon zet. Maar het gaat veel verder dan dat. Je kunt offline versies pakken van medische naslagwerken, programmeerdocumentatie, de boekencollectie van Project Gutenberg, taalcursussen, TED-talks en educatief materiaal in tientallen talen.

Linda: Als het eenmaal op je apparaat staat, is er geen internet meer nodig. Gebruikers omschrijven het vaak als een kleine bibliotheek in je zak, wat dramatisch klinkt tot je het probeert op een lange treinreis door de Alpen zonder bereik. De app werkt op Windows, Mac, Linux, Android en iOS. De app zelf is een paar megabyte groot. De inhoudspakketten variëren van een paar honderd megabyte, voor iets kleins als een eerste-hulp-gids, tot ongeveer honderd gigabyte als je heel Wikipedia met plaatjes wil. De meeste mensen beginnen met een slankere versie, alleen de artikelen zonder afbeeldingen, wat neerkomt op zo'n vijftig gigabyte.

Erik: Kiwix wordt beheerd door een Zwitserse non-profit, en dat is niet onbelangrijk. Het project is oorspronkelijk opgezet om scholen zonder internettoegang toch toegang te geven tot Wikipedia, en is uitgegroeid tot een breder offline kennisinstrument. Reviewers prijzen vooral hoe eenvoudig het werkt: installeren, catalogus openen, uitkiezen wat je wil downloaden, en klaar.

Wallabag One is de Europese leeslijst die artikelen bewaart en advertenties eruit haalt.

Linda: En de tweede tip heet Wallabag One. Het is een leeslijst-dienst, dus je bewaart artikelen van het web om ze later te lezen, maar deze is Europees, privacyvriendelijk en open source. Zie het als alternatief voor Pocket, dat onlangs is gestopt en veel mensen achterliet die op zoek zijn naar een nieuwe plek voor hun leesvoer.

Erik: Het idee is simpel. Je installeert een browser-extensie, of je gebruikt een deelknop op je telefoon, en elk artikel dat je opslaat wordt teruggebracht tot schone tekst en afbeeldingen. Geen advertenties, geen cookiebanners, geen pop-ups die smeken om een abonnement. Je leest het later op elk apparaat, en je kunt alles taggen en doorzoeken. De gehoste versie heet Wallabag One en wordt gerund door het Franse team achter het project. Er zit een klein jaarlijks bedrag aan vast, maar je kunt de onderliggende open-source software ook gratis op je eigen server draaien als je technisch bent aangelegd.

Linda: Het werkt op iOS, Android en elke moderne browser. Gebruikers noemen vaak hoe fijn het is dat artikelen die je jaren geleden hebt bewaard nog steeds leesbaar zijn, ook als de originele webpagina inmiddels is verdwenen. En omdat de code open is, kun je alles op elk moment exporteren. Geen lock-in.

Linda: Vandaag hadden we het over: Brussel dat Google dwingt Android open te stellen en zoekdata te delen, Googles nieuwe topmodel dat opnieuw zijn deadline mist, het Frans gesteunde Current AI dat een publieke AI-infrastructuur bouwt, Hyundai dat Boston Dynamics volledig overneemt, en twee dingen om zelf te proberen: Kiwix Reader voor offline kennisbibliotheken, en Wallabag One als privacyvriendelijke leeslijst.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.