Oracle schrapt 30.000 banen voor AI-infrastructuur: 500 mrd

Linda: Welkom bij The State of Tech, zondag 19 juli 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Oracle stopt vijfhonderd miljard dollar in AI-infrastructuur en schrapt dertigduizend banen, Anthropic werkt Claude Fable 5 bij terwijl Xi Jinping de Amerikaanse exportbeperkingen aanvalt, Microsoft lanceert een nieuw AI-beveiligingsplatform dat modellen van concurrenten combineert, de Vietnamese stad Da Nang bouwt met Amazons cloud een regionale AI-hub, en tot slot twee dingen om vandaag uit te proberen: de reisplanner Rome2Rio en de Duitse versleutelde cloudopslag Filen. We beginnen met Oracles megagok op AI.

Oracle steekt vijfhonderd miljard dollar in AI-infrastructuur en schrapt tegelijk dertigduizend banen.

Linda: Oracle heeft een van de grootste weddenschappen in de recente bedrijfsgeschiedenis op tafel gelegd. Het bedrijf pompt vijfhonderd miljard dollar in het Stargate-project, de gigantische AI-infrastructuur die samen met OpenAI en het Japanse SoftBank wordt opgebouwd. Om die rekening deels te kunnen betalen verdwijnen er tot dertigduizend banen bij Oracle zelf. Dat is ongeveer een vijfde van het personeelsbestand, en het staat zwart op wit in de boeken. Mensen inruilen voor servers, zo openlijk als een bedrijf het zelden zegt.

Erik: En dat bedrag, vijfhonderd miljard, dat is geen marketingcijfer. Dat is de omvang van de jaarbegroting van een middelgroot land. Oracle wil de leidingen zijn onder de volgende generatie AI: de datacenters, de netwerken, de rekencapaciteit waar OpenAI en anderen hun modellen op draaien. Analisten waarschuwen al maanden dat AI het witteboordenwerk gaat herschikken, maar meestal ging dat verhaal over productiviteitswinst. Hier is het botweg: die banen leveren minder op dan de machines die ze vervangen, en met de besparing financieren we de bouw.

Linda: Voor Nederland telt dit op twee manieren. Oracle levert cloudsoftware aan Nederlandse ministeries, banken en zorginstellingen, dus wat Oracle in dit project stopt bepaalt mede welke diensten hier straks beschikbaar zijn en tegen welke prijs. En het zet een sjabloon. Als Oracle publiekelijk zegt dat het personeel schrapt om AI-hardware te betalen, geeft dat andere grote werkgevers dekking om hetzelfde te doen. Voor de FNV en de vakbeweging is dat een signaal dat de AI-transitie niet abstract is: het staat op de loonstrook.

Erik: Tegelijk zit er een gok in. Vijfhonderd miljard verdien je alleen terug als de vraag naar AI-rekenkracht blijft groeien zoals nu. En juist deze week trokken beleggers zich terug uit chipaandelen, met twijfels over precies dat scenario. Oracle zet in feite alles op één kaart, op een moment dat de markt zich afvraagt of de AI-rally niet oververhit is. De komende kwartalen worden interessant: als de vraag inzakt, staat Oracle met dure datacenters en dertigduizend minder mensen om ze te vullen.

Anthropic werkt Claude Fable 5 bij terwijl Xi Jinping de Amerikaanse exportbeperkingen fileert.

Linda: Anthropic rolt vanaf twintig juli aanpassingen uit voor Claude Fable 5, en de timing is geladen. Vrijwel gelijktijdig hekelt de Chinese president Xi Jinping publiekelijk de Amerikaanse exportbeperkingen op technologie. Hij noemt daarbij expliciet dat Amerikaanse bedrijven, waaronder Anthropic, hun software uit allerlei buitenlandse markten hebben moeten terugtrekken door het beleid uit Washington. Xi zet dus Amerikaanse techbedrijven neer als collateral damage van hun eigen regering.

Erik: Dat is een slimme retorische zet. Hij probeert een wig te drijven tussen de Amerikaanse techsector en het Amerikaanse buitenlandbeleid, op een moment dat AI-bedrijven daadwerkelijk commerciële klappen krijgen in Azië en het Midden-Oosten. De precieze wijzigingen in Claude Fable 5 zijn niet volledig openbaar, maar de context is dat Anthropic zich door een lappendeken van beperkingen manoeuvreert. Elke aanpassing moet nu rekening houden met welke markten open zijn, welke dicht, en welke actief betwist worden.

Linda: Voor Nederlandse gebruikers en ontwikkelaars zit de zorg in fragmentatie. Als Claude in Amsterdam anders reageert dan in Singapore of in San Francisco, is dat lastig voor iedereen die er producten bovenop bouwt. En dat zijn er hier niet weinig: van ING tot ASML tot een reeks Nederlandse startups draait er werk op Claude. Ook Europese toezichthouders kijken mee, om te zien of het Amerikaanse exportbeleid uiteindelijk bepaalt wat hier wel of niet inzetbaar is.

Erik: Daar zit meteen een strategische vraag onder. Europa heeft de AI Act, maar de beschikbaarheid van de topmodellen bepaalt Washington nog steeds. Het Franse Mistral profiteert daar direct van, want elke keer dat een Amerikaans model gedoe geeft aan de grens, wordt het Europese alternatief aantrekkelijker. Dus terwijl Xi mikt op een breuk tussen Amerikaanse bedrijven en hun regering, kan het Europese effect zijn dat klanten stilletjes overstappen naar leveranciers dichter bij huis.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Microsoft lanceert een AI-beveiligingsplatform dat modellen van concurrenten door elkaar gebruikt.

Erik: Microsoft heeft Project Perception aangekondigd, een nieuw beveiligingsplatform dat cyberaanvallen moet opsporen en afslaan. Wat het bijzonder maakt is het ontwerp. In plaats van te leunen op één AI-model combineert Microsoft er meerdere: van Anthropic, van OpenAI en van zijn eigen labs. Bij elke dreiging kiest het systeem het model dat op dat specifieke type aanval het best presteert. Microsoft positioneert het als goedkoper dan bestaande concurrenten, met name Anthropics eigen beveiligingsproduct Mythos, en met een groter bereik door zijn eigen wereldwijde distributie.

Linda: Die aanpak met meerdere modellen is een echte verschuiving. Jarenlang was de aanname dat elke cloudleverancier zijn eigen AI als het antwoord zou pushen. Microsoft zegt nu eigenlijk: mixen en matchen geeft betere resultaten, ook al betekent dat dat we techniek van een concurrent in ons eigen product stoppen. Dat is een pragmatische bekentenis, en het beschermt Microsoft meteen als één leverancier struikelt of vastloopt in regelgeving.

Erik: Cybersecurity is er ook een logische plek voor. Aanvallers boeit het niet welk model ze tegenhoudt, ze willen gewoon binnen. En verdedigers hebben elk voordeel nodig, want AI-gegenereerde phishing, nagemaakte stemmen en geautomatiseerde inbraakpogingen nemen hard toe. Een platform dat meerdere AI-systemen parallel op één probleem kan zetten heeft daar echt een voorsprong.

Linda: Voor Nederlandse bedrijven, en dan vooral middelgrote ondernemingen die geen eigen securityteam van dertig man kunnen betalen, kan dit interessant zijn. Denk aan gemeenten, zorginstellingen en logistieke bedrijven die de afgelopen jaren met ransomware zijn geraakt. Als Microsoft de kostenbelofte waarmaakt en het via het bestaande Microsoft 365-abonnement aanbiedt, kan een grote groep organisaties in één klap serieuze AI-beveiliging binnenhalen. Het Nationaal Cyber Security Centrum kijkt hier ongetwijfeld naar mee, omdat juist die middengroep in Nederland kwetsbaar blijft.

De Vietnamese stad Da Nang bouwt met Amazons cloud een regionale AI-hub in Zuidoost-Azië.

Erik: De Vietnamese stad Da Nang zet zichzelf op de kaart als AI-infrastructuurhub. De stad werkt samen met een reeks internationale partners, waaronder de clouddienst van Amazon en het bedrijf Renova Cloud, om cloudcapaciteit en snelle AI-toepassingen lokaal beschikbaar te maken. De plannen werden vorige week aangekondigd op een conferentie over grensverleggende AI. Kern is dat data van Vietnamese burgers en bedrijven binnen Vietnam moet blijven, en dat de infrastructuur daarvoor daar fysiek staat.

Linda: En dat laatste punt, dataresidentie, is eigenlijk het belangrijkste. Steeds meer landen ontdekken dat AI-werk lokaal draaien geen technische voorkeur is maar een economische en politieke keuze. Wil je dat gegevens van je burgers in het land blijven, dan heb je servers in het land nodig. Da Nang huurt daar wereldwijde partners voor in, in plaats van het alleen te proberen. Slim, want de bouw gaat sneller en de kennis komt mee.

Erik: Het zegt ook iets over waar de volgende golf AI-adoptie zit. We hebben het steeds over San Francisco, Shenzhen en het Midden-Oosten, maar een middelgrote Vietnamese stad die direct aanschuift bij Amazon laat zien hoe snel de geografie verschuift. Zuidoost-Azië wordt een serieuze markt, niet meer alleen een productielocatie voor spullen die elders bedacht worden.

Linda: Voor Europa is dit eigenlijk een wake-up call. Europa heeft zijn eigen soevereine-cloudplannen, met projecten als GAIA-X, maar de voortgang is traag en versnipperd. Ondertussen rijgt één Vietnamese stad in een paar maanden internationale partners aan elkaar en zet ze aan het werk. Ook voor Nederland is dat relevant: Amsterdam en Groningen zijn belangrijke datacenterknooppunten, maar het gesprek gaat vooral over stroomtekorten en vergunningen. De les uit Da Nang is dat snelheid en pragmatisme minstens zoveel wegen als principes, en dat Europa het risico loopt te blijven praten terwijl anderen bouwen.

Rome2Rio plant elke reis door Europa in seconden, zonder account of installatie.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag zelf iets mee kunt. De eerste is de website Rome2Rio, geschreven als Rome, cijfer twee, R-I-O. Het is een gratis reisplanner waar veel Europese reizigers op zweren. Je typt in waar je bent en waar je heen wilt, en de site laat elke realistische manier zien om er te komen: trein, bus, veerboot, vlucht of auto, met geschatte reistijd en kosten per optie. Geen account nodig, werkt in de browser en er is ook een app.

Linda: Wat het bruikbaar maakt is de breedte. De meeste reissites specialiseren, ze doen vluchten of treinen of autoroutes. Rome2Rio combineert alles, en dat is in Europa waardevol. Een reis van bijvoorbeeld Utrecht naar Ljubljana kan een trein, een bus en een korte vlucht bevatten, en geen enkele nationale dienst laat je dat plaatje in één keer zien. Ook voor de grensoverschrijdende trajecten waar Google Maps regelmatig op vastloopt, komt Rome2Rio met werkende combinaties.

Erik: Voor de zomervakantie is dat handig. Je kunt in een paar tellen vergelijken of de nachttrein van Amsterdam naar Wenen sneller uitpakt dan vliegen, zodra je de reistijd naar Schiphol meerekent. En de site komt vaak met opties die je zelf niet had bedacht, zoals een nachtbus of een regionale veerboot. In reviews wordt vooral geprezen hoe compleet het overzicht is.

Linda: Het bedrijf erachter is Australisch, maar de dekking van Europa is uitstekend, waarschijnlijk omdat Europese reizigers de grootste gebruikersgroep vormen. De site is gratis, met optionele boekingslinks waar Rome2Rio iets aan verdient als je daadwerkelijk via hen boekt. Geen aanmeldscherm, geen verplichte nieuwsbrief, je begint gewoon met plannen. Een tip die vaker terugkomt bij ervaren gebruikers: gebruik Rome2Rio voor het overzicht, en boek daarna via de vervoerder zelf, want dat is meestal goedkoper dan via de tussenlink.

Filen biedt versleutelde cloudopslag uit Duitsland, met je bestanden binnen Europa.

Erik: De tweede tip is Filen, geschreven als F-I-L-E-N. Het is een Duitse cloudopslagdienst die je bestanden volledig versleutelt en binnen Europa host. Denk aan Dropbox of Google Drive, maar dan met versleuteling die zo werkt dat zelfs Filen zelf niet kan zien wat je uploadt. Dat is een wezenlijk verschil als je liever niet hebt dat iemand anders door je documenten kan bladeren.

Linda: Filen zit in Duitsland, valt onder de Europese privacyregels en de servers staan in de EU. Voor Nederlanders die stilletjes zaten te twijfelen of gevoelige documenten, belastingpapieren, familiefoto's of klantbestanden wel bij een Amerikaanse dienst thuishoren, is dit een serieus Europees alternatief. Er zijn apps voor Windows, Mac, Linux, iPhone en Android, dus het past in de meeste werkomgevingen.

Erik: De gratis versie geeft tien gigabyte, genoeg om het te proberen met je belangrijkste documenten. Betaalde abonnementen gaan verder omhoog, en gebruikers melden dat de prijzen kunnen concurreren met de grote Amerikaanse diensten. De interface is netjes, uploadsnelheden zijn prima, en bestanden delen gaat via versleutelde links die je kunt laten verlopen.

Linda: Het model draait om die versleuteling. Zelfs als er een rechterlijk bevel op tafel komt, kan Filen geen leesbare bestanden overhandigen, want het bedrijf heeft de sleutels niet. Dat is een ander vertrouwensmodel dan bij de meeste cloudopslag, waar de aanbieder je data technisch gezien wel kan ontsleutelen. Wel één waarschuwing: precies omdat Filen je bestanden niet kan lezen, ben je je data ook echt kwijt als je je wachtwoord en herstelsleutel verliest. Bewaar die dus zorgvuldig, bijvoorbeeld in een aparte wachtwoordmanager, en je hebt een privacyvriendelijk Europees alternatief voor de Amerikaanse reuzen.

Linda: Vandaag hadden we het over: Oracles vijfhonderd miljard voor AI-datacenters en het schrappen van dertigduizend banen, de update van Claude Fable 5 tegen de achtergrond van Xi Jinpings kritiek op Washington, Microsofts nieuwe beveiligingsplatform Project Perception dat modellen van concurrenten combineert, de Vietnamese stad Da Nang die met Amazons cloud een AI-hub bouwt, en twee dingen om zelf te proberen: de reisplanner Rome2Rio en de Duitse versleutelde cloudopslag Filen.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.