Brits cloudtoezicht banken: Amazon, Google & Microsoft onder toezicht

Linda: Welkom bij The State of Tech, maandag 13 juli 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Britse toezichthouders krijgen directe grip op de grote cloudbedrijven achter de banken, TSMC bouwt drie extra fabrieken voor de laatste stap in AI-chips, LG stapt in de markt voor AI-serverracks en neemt het op tegen de Taiwanese reuzen, Meta lanceert een AI-model dat zelfstandige agents moet aandrijven, en twee dingen om vandaag zelf uit te proberen: de vernieuwde AI-functies in kaartensoftware ArcGIS en het open-source podcastplatform Castopod. We beginnen bij de Britse toezichthouders die vanaf vandaag rechtstreeks toezicht houden op de clouddiensten van Amazon, Google, Microsoft en Oracle.

Vanaf vandaag houden Britse toezichthouders direct toezicht op de cloudbedrijven achter de Britse financiële sector.

Linda: Vanaf vandaag hebben de Bank of England, samen met twee financiële toezichthouders, formele bevoegdheid om rechtstreeks toezicht te houden op wat ze Critical Third Parties noemen. In gewone taal: de grootste cloud- en techleveranciers waar Britse banken en verzekeraars op draaien, worden nu gecontroleerd zoals banken zelf. Concreet gaat het om de clouddienst van Amazon, Google Cloud, Microsoft en Oracle. Dat is een fundamentele verschuiving. Toezichthouders praten niet meer alleen met de banken over hun cloudcontracten, ze kunnen nu direct naar de cloudleverancier zelf. En de aanleiding is een jarenlange reeks bijna-ongelukken: als één grote cloudspeler storing heeft, wiebelt de halve betaalinfrastructuur mee.

Erik: Onder het nieuwe regime moeten die leveranciers meedoen aan stresstests, incidenten melden en scenario-oefeningen ondergaan die de Bank of England zelf leidt. Schieten ze tekort, dan kan de toezichthouder aanpassingen afdwingen. Dat is een serieuze stap ten opzichte van het oude model, waarin de verantwoordelijkheid volledig bij de inkoopafdeling van elke bank lag. Voor Nederland is dit direct relevant. De Europese Unie werkt aan een parallelle wet, DORA, die voor de eurozone hetzelfde probeert te regelen. De Nederlandsche Bank en de AFM krijgen daarmee vergelijkbare bevoegdheden richting dezelfde Amerikaanse cloudpartijen waar ING, ABN AMRO en Rabobank zwaar op leunen.

Linda: Wat opvalt: de Britten lopen op Brussel vooruit met de formalisering. Dat betekent dat Amerikaanse cloudreuzen hun processen nu al moeten aanpassen voor de Britse markt, en dat werk stroomt straks door naar Europa. De onderliggende zorg is concentratierisico: één storing bij Amazons cloud of Microsoft kan tegelijk tientallen banken raken. Dat is precies het systeemrisico dat toezichthouders de afgelopen jaren steeds vaker benoemden. Wat gebruikers vandaag merken? Nog niets. Maar dit is het begin van een periode waarin de macht van hyperscalers voor het eerst serieus wordt begrensd door financiële toezichthouders.

TSMC bouwt drie extra fabrieken voor de laatste, onmisbare stap in AI-chipproductie.

Erik: Taiwan Semiconductor Manufacturing heeft plannen bevestigd voor drie nieuwe geavanceerde verpakkingsfabrieken in de tweede fase van het Chiayi Science Park. Het terrein is ongeveer negentig hectare en TSMC wil er een specifieke cluster van maken. Verpakking klinkt saai, maar is op dit moment misschien wel de belangrijkste stap in de hele AI-chipketen. Het is de techniek waarmee meerdere chips op elkaar worden gestapeld en verbonden tot één krachtig geheel, precies wat Nvidia en anderen nodig hebben voor hun AI-versnellers. De echte bottleneck voor AI-chips zit al meer dan een jaar niet in de productie zelf, maar in deze verpakkingsstap.

Linda: TSMC's specifieke techniek daarvoor is al ruim een jaar volledig uitverkocht. Elke AI-chip die Nvidia levert, hangt ervan af. Drie extra fabrieken is een signaal dat TSMC gelooft dat de vraag geen piek is, maar het nieuwe normaal. En Taiwan houdt zo de meest waardevolle schakel van de AI-toeleveringsketen stevig in eigen hand, ook al verspreidt de gewone chipproductie zich naar Arizona en Dresden. Voor Europa telt dat op twee manieren. De TSMC-fabriek in Dresden, met zware staatssteun opgetuigd, doet deze geavanceerde verpakking niet. Dus zelfs chips die in Europa worden gemaakt, reizen terug naar Taiwan voor de eindmontage.

Erik: En dat legt precies het gat bloot dat het Europese industriebeleid tot nu toe heeft laten liggen. Brussel heeft miljarden gestoken in gewone chipfabrieken, maar de verpakkingsstap kwam nauwelijks in de plannen voor. ASML uit Veldhoven levert de lithografiemachines waarmee de chips zelf worden gemaakt, maar het verpakken zit in een heel andere hoek van de keten. Industriekoepels waarschuwen al maanden dat zonder eigen verpakkingscapaciteit Europa strategisch kwetsbaar blijft, ook al staan er straks glimmende fabrieken in Duitsland. Wat voor Nederlandse gebruikers relevant is: de wachttijden en prijzen van AI-diensten zoals ChatGPT en Copilot worden voor een flink deel bepaald door hoeveel chips er uit dit ene Taiwanese proces rollen.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

LG stapt in de markt voor AI-serverracks en daagt de Taiwanese dominantie uit.

Erik: LG Electronics stapt een onverwachte markt in: AI-serverracks. Het bedrijf is aangewezen als nieuwe leverancier voor het volgende AI-computerplatform van Nvidia. Op het eerste gezicht raar, LG is vooral bekend van koelkasten en wasmachines. Maar dat is nou juist het punt. Moderne AI-racks produceren enorme hitte, en die koelen is een van de lastigste technische problemen in datacenters. LG heeft decennia ervaring met koeling, luchtbehandeling en warmtebeheer uit precies die huishoudelijke apparaten. Die kennis is nu ineens goud waard.

Linda: Dit verbreedt ook een toeleveringsketen die tot nu toe vrijwel volledig in handen was van Taiwanese bedrijven als Foxconn en Quanta. Nvidia probeert zijn leveranciersbasis al langer op te rekken, deels om concentratierisico te verminderen, deels om de prijzen scherp te houden. Voor LG is dit een serieuze strategische draai. De consumentenmarkt voor witgoed is verzadigd en marges zijn dun. Hoogwaardige koelsystemen verkopen aan hyperscalers is een snel groeiende business met veel betere economie.

Erik: Voor Europese datacenteroperators, en dus ook voor de datacenterclusters rond Amsterdam en Groningen, is meer concurrentie op rack-hardware direct nuttig. Nederland bouwt AI-infrastructuur snel uit, maar stroom en koeling zijn de knelpunten. In de Wieringermeer en op andere plekken lopen operators tegen netcongestie aan. Een leverancier met echte expertise in warmtebeheer, en met de schaal om ertoe te doen, kan een deel van die knelpunten verlichten. Het onderstreept ook hoe de AI-boom spelers binnenzuigt die je vijf jaar geleden niet had verwacht in deze markt.

Meta lanceert Muse Spark 1.1, een AI-model dat zelfstandige agents moet aandrijven.

Linda: Meta heeft Muse Spark 1.1 onthuld, een AI-model dat specifiek gemaakt is om zelfstandige agents aan te sturen. Dat betekent: software die taken in meerdere stappen voor je uitvoert, gereedschappen gebruikt, met interfaces omgaat en subtaken coördineert. De belofte is dat je geen plan meer opvraagt bij een chatbot, maar de taak overhandigt aan Muse Spark, die dingen boekt, door apps navigeert, code schrijft en test, en zijn eigen werk controleert. De technische claim is dat het beter overweg kan met langlopende taken. Dat is precies de zwakke plek geweest van agents dit hele jaar.

Erik: Modellen van OpenAI en Anthropic hebben potentie laten zien, maar raken nog steeds de weg kwijt bij taken van tientallen stappen. Meta zet dit ook agressief in de markt qua prijs, als toegankelijker alternatief voor ontwikkelaars die agent-toepassingen bouwen. Dat is een concurrentiezet richting Anthropic en OpenAI, die de ontwikkelaarsmarkt voor dit soort modellen tot nu toe domineerden. Voor Nederlandse bedrijven is de interessantere vraag niet het model zelf, maar het regelgevende plaatje eromheen.

Linda: Onder de Europese AI-verordening roepen autonome agents die echte handelingen kunnen doen een reeks aansprakelijkheidsvragen op. Wie is verantwoordelijk als een agent het verkeerde boekt, of geld verkeerd overmaakt? De regels voor hoog-risico AI-systemen worden op dit moment ingevuld, en juist agent-frameworks als Muse Spark zijn precies waar toezichthouders aan dachten toen ze die clausules bespraken. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft eerder aangegeven scherp te kijken naar dit soort toepassingen, zeker als ze consumentendata verwerken. Nederlandse bedrijven die met agents willen experimenteren, moeten nu al nadenken over logging, menselijk toezicht en aansprakelijkheid, ook al is de wet nog niet volledig van kracht.

Het grootste kaartensoftware-event zet AI centraal in ArcGIS, ook voor gratis gebruikers.

Erik: Tot slot twee dingen om vandaag zelf te proberen. Ten eerste: als je iets doet met kaarten of geografische data, dan is deze week interessant. De Esri User Conference in San Diego is begonnen, en het hoofdverhaal is een grote uitbreiding van AI-functies binnen ArcGIS. ArcGIS is wereldwijd het dominante professionele kaartenplatform, gebruikt door gemeenten, logistieke bedrijven en hulpdiensten. De nieuwe AI-laag automatiseert veel van het saaie handwerk: satellietbeelden classificeren, patronen herkennen in geografische data, en samenvattingen genereren die je normaal handmatig zou opbouwen.

Linda: Wat dit een praktische tip maakt en niet alleen branchenieuws: Esri biedt gratis toegang aan via ArcGIS Online voor persoonlijk gebruik, met een royaal programma voor studenten en goede doelen. Dus als je nieuwsgierig bent om iets met kaarten te doen, eigen data plotten, buurtpatronen analyseren, reisroutes visualiseren, dan is dit een goede week om het te proberen. De AI-functies die eerder alleen in dure zakelijke contracten zaten, komen nu naar het bredere platform. Gebruikers melden dat je met de nieuwe natuurlijke-taal-interface vragen kunt typen als "toon overstromingsrisico bij deze postcode", en dat je dan daadwerkelijk een kaart terugkrijgt.

Erik: Voor Nederlandse gebruikers werkt ArcGIS Online goed met data van het Kadaster en van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Ook met open datasets van gemeenten als Amsterdam en Rotterdam. Het draait in de browser, dus je hoeft niets te installeren. Handig voor iedereen die met woningmarkt-data, verkeersstromen of milieudata wil rommelen. Reken op een middagje inwerken; de leercurve is er, maar de gratis versie is genoeg om het serieus uit te proberen.

Castopod is het open-source podcastplatform dat je show volledig in eigen hand houdt.

Linda: En de tweede tip vandaag, niet-AI en praktisch: Castopod. Het is een gratis, open-source platform om je eigen podcast te hosten, ontwikkeld door een Frans team. Als je ooit hebt overwogen een podcast te beginnen, of je hebt er al een en je bent klaar met vastzitten aan Spotify of Apple, dan is Castopod het bekijken waard. Je installeert het op je eigen webhosting, en het regelt de hele feed, statistieken, afleverbeheer en zelfs sociale functies via het Fediverse, waardoor luisteraars je show kunnen volgen vanaf Mastodon.

Erik: Het interessante aan Castopod is dat het podcasts behandelt zoals ze oorspronkelijk zijn bedoeld: als open feeds die jij beheert, niet als content opgesloten in een platform. Het ondersteunt Podcasting 2.0, een set open standaarden met hoofdstukken, transcripties en zelfs betalingen door luisteraars. Gebruikers melden dat het opzetten opvallend eenvoudig is vergeleken met een eigen WordPress-site met plug-ins. En omdat het open-source is, betaal je geen maandelijkse hostingfees, alleen wat je eigen server kost.

Linda: Voor Nederlandse makers is de aantrekkingskracht heel concreet: je publieksdata blijven bij jou, niet bij een Amerikaans platform, wat steeds meer uitmaakt voor AVG-conformiteit als je een professionele show runt. Het werkt met alle grote podcast-directories, dus luisteraars op Spotify, Apple Podcasts of Pocket Casts kunnen je gewoon vinden. Reviewers omschrijven het als het dichtst dat de podcastwereld heeft bij wat WordPress ooit voor blogs deed: een open manier om te publiceren zonder afhankelijk te zijn van één bedrijf.

Linda: Vandaag hadden we het over: Britse toezichthouders die de cloudreuzen onder toezicht stellen, TSMC dat drie extra verpakkingsfabrieken bouwt voor AI-chips, LG dat de markt voor AI-serverracks binnenstapt, Meta's nieuwe AI-model Muse Spark voor autonome agents, en twee dingen om zelf uit te proberen: de vernieuwde AI-functies in ArcGIS en het open-source podcastplatform Castopod.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.