Qualcomm AI-chips zonder HBM: goedkoper inference in 2026

Linda: Welkom bij The State of Tech, zondag 5 juli 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: OpenAI biedt de Amerikaanse overheid een belang van vijf procent, Qualcomm daagt Nvidia uit met AI-chips zonder duur geheugen, Anthropic stapt in medicijnonderzoek met Claude Science, Nvidia opent zijn chips voor kleinere spelers via een omzetdeal, en twee dingen om zelf uit te proberen: de notitie-app Obsidian en de muziekspeler Feishin. We beginnen met dat opvallende voorstel van OpenAI aan Washington.

OpenAI biedt Amerikaanse overheid belang van vijf procent, ruim veertig miljard dollar waard.

Linda: OpenAI zou in gesprek zijn met de Amerikaanse overheid over een aandelenbelang van vijf procent in het bedrijf. Op basis van de huidige waardering komt dat neer op zo'n tweeënveertig komma zes miljard dollar. Sam Altman verkoopt het idee als een soort publiek welvaartsfonds, vergelijkbaar met het Alaska Permanent Fund, waar burgers meedelen in de opbrengst van een nationale grondstof. In dit geval is AI die grondstof.

Erik: De timing is niet toevallig. In Washington klinkt steeds harder de vraag wie er nu eigenlijk profiteert van die torenhoge waarderingen, en wie er greep houdt op de krachtigste modellen. Met een direct belang koppelt OpenAI zijn eigen succes aan de Amerikaanse staat, en dat is een stevige verzekering tegen toekomstige regulering. Critici wijzen erop dat de grens tussen privébedrijf en publiek beleid daarmee wel vervaagt, want een overheid die vijf procent bezit heeft alle reden om die investering te beschermen.

Linda: En tweeënveertig miljard dollar is geen symbolisch bedrag. Dat is een permanente plek aan tafel. Interessant is ook wat het NIET is: geen belasting, geen boete, maar een structurele band tussen een AI-lab en de staat.

Erik: Voor Europa roept dit meteen een vraag op. Als Washington eigenaar wordt van zijn belangrijkste AI-speler, moet Brussel dan anders gaan denken over Europese partijen als Mistral of Aleph Alpha? De AI Act zet de regels, maar regels alleen kopen geen strategisch gewicht. Industriekoepels betogen al langer dat Europa niet ontkomt aan een vorm van kapitaaldeelname als het serieus mee wil doen, en dit voorstel geeft hun argument een gezicht.

Qualcomm daagt Nvidia uit met AI-chips die duur geheugen overslaan.

Linda: Qualcomm stapt serieus de datacentermarkt in met een nieuwe lijn AI-versnellers, en de clou zit in wat ze weglaten. De meeste AI-chips leunen op zogeheten high bandwidth memory, snel en duur geheugen dat door een handjevol fabrikanten wordt gemaakt en waar de levering al maanden krap is. De nieuwe Qualcomm-chips slaan dat geheugen helemaal over, met een andere architectuur die kosten drukt en het knelpunt in de keten omzeilt.

Erik: De focus ligt op inference, het deel waarbij een getraind AI-model daadwerkelijk antwoorden geeft of beelden maakt. Dat werk groeit veel harder dan het trainen zelf, want elke chatbotvraag draait op inference-hardware. Qualcomm mikt op vijftien miljard dollar aan datacenteromzet in 2029, en dat is een flinke koerswijziging voor een bedrijf dat vooral bekend is van chips voor smartphones.

Linda: Voor Europese datacenteraanbieders is de aantrekkingskracht helder: goedkopere inference-chips betekent lagere kosten en minder blootstelling aan de geheugenkrapte die alle prijzen omhoog jaagt. Partijen als OVHcloud en Scaleway roepen al langer om alternatieven voor het huidige duopolie. De adder zit in de software. Nvidia's dominantie komt niet alleen van de hardware, maar van het CUDA-platform waar ontwikkelaars jaren op hebben gebouwd. Qualcomm moet dus niet alleen chips leveren, maar ontwikkelaars ook overhalen om hun code te verhuizen.

Erik: In Nederland draaien AI-workloads bij spelers als Leaseweb en bij het Amsterdamse cluster van hyperscalers. Een goedkoper alternatief voor inference zou marges verlichten en bespaart op de energierekening, want minder duur geheugen betekent ook minder warmte. Maar Nederlandse ontwikkelaars zullen pas kiezen als de software soepel meeverhuist.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Anthropic stapt in medicijnonderzoek met eigen AI-werkbank Claude Science.

Erik: Anthropic zet een stap in de biotech. Het bedrijf lanceert Claude Science, een AI-werkbank die specifiek is gebouwd voor het zoeken naar nieuwe medicijnen. Het koppelt wetenschappelijke databanken, rekenmodellen en genoomgegevens in één omgeving, zodat onderzoekers moleculen en biologische aangrijpingspunten sneller kunnen verkennen. Daarnaast begint Anthropic een eigen preklinisch onderzoeksprogramma, met de focus op verwaarloosde ziektes waar grote farma vaak weinig commerciële prikkel voelt.

Linda: Dat eigen programma is het interessante deel. Anthropic verkoopt niet alleen een tool, maar gebruikt hem ook zelf, waardoor de feedback tussen model en echt laboratoriumwerk heel kort wordt. Dat is de aanpak die DeepMind eerder koos met AlphaFold en het bijbehorende lab Isomorphic Labs. Het idee is simpel: praktisch onderzoek levert beter AI op, en beter AI levert weer sneller onderzoek. Een langzaam draaiend vliegwiel, maar wel krachtig.

Erik: De Europese farma heeft hier duidelijk belang bij. Novartis, Sanofi en Bayer investeren zelf al in AI-gedreven ontdekking, en academische centra in Leuven en München zitten vooraan in de rekenkundige biologie. Een kant-en-klare werkbank van Anthropic geeft kleinere Europese biotechbedrijven een kortere route naar serieuze AI-capaciteit. De grote farma blijft echter graag baas over zijn eigen data en systemen, dus of die massaal instapt is de vraag.

Linda: In Nederland zit veel biotech geconcentreerd rond Utrecht en Leiden, en juist kleinere spin-offs missen vaak de mankracht om een eigen AI-stack te bouwen. Een abonnement op Claude Science zou hen sneller in de wedstrijd brengen, mits de datastromen langs de Nederlandse en Europese privacyregels blijven lopen.

Nvidia opent chips voor kleinere spelers via omzetdeal genaamd AI Factories.

Erik: Nvidia probeert een nieuw verdienmodel uit onder de naam AI Factories. In plaats van chips alleen te verkopen, sluit het bedrijf omzetdeals en kredietafspraken met AI-cloudaanbieders. Startups, onderzoeksgroepen en regionale partijen die de enorme voorinvestering niet kunnen dragen, krijgen zo toch toegang tot geavanceerde rekenkracht, en Nvidia neemt een stukje van de opbrengst zodra die capaciteit betaalt.

Linda: Het is slim op meerdere niveaus. Nvidia verzekert zich van langlopende vraag, spreidt het financiële risico van de AI-uitbouw over meer partners, en laat zijn kring van klanten groeien. Voor kleinere spelers ontstaat een kans om mee te doen met de hyperscalers, die anders vrijwel alle capaciteit opslokken.

Erik: Voor Europa is dit relevant. Europese AI-startups klagen al jaren over gebrek aan rekenkracht. Wie hier een serieus model wil trainen, huurt bij een Amerikaanse hyperscaler of wacht af. Soevereine reken-initiatieven vanuit Frankrijk en Duitsland moeten dat veranderen, maar zijn nog jaren onderweg. Een omzetdeel-model van Nvidia kan die tussenperiode overbruggen. Het risico is afhankelijkheid, want Nvidia is dan geen leverancier meer, maar een partner met een belang in jouw bedrijf.

Linda: In Nederland zou dit SURF en universitaire spin-offs kunnen helpen om zwaardere modellen te draaien zonder eerst tientallen miljoenen op te halen. Tegelijk moeten Nederlandse ondernemers zich afvragen wat het betekent als hun grootste chipleverancier ook meedeelt in hun omzet.

Obsidian is de gratis notitie-app die je gedachten in een kennisnetwerk verandert.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt. De eerste heet Obsidian, een gratis notitie-app met een van de meest fanatieke gebruikersgroepen in de productiviteitswereld. Het verschil zit in hoe je notities aan elkaar koppelt: typ dubbele vierkante haken om een woord heen en Obsidian maakt automatisch een link naar een notitie met die naam. Na verloop van tijd vormen je notities een web dat je ook nog eens visueel als grafiek kunt bekijken.

Linda: Het slimme is dat alle notities gewoon als tekstbestanden op je eigen apparaat staan. Geen verplichte cloud, geen abonnement voor de basisversie, en geen risico dat je werk verdwijnt als een bedrijf omvalt. Gebruikers vergelijken het met een persoonlijke Wikipedia die met je meegroeit. Schrijvers zetten het in voor research, studenten voor studienotities en kenniswerkers voor projecten die over meerdere jaren lopen. Het draait op Windows, Mac, Linux, iOS en Android.

Erik: Er is een betaalde sync-dienst als je notities automatisch tussen apparaten wilt synchroniseren, maar je kunt daarvoor ook gewoon Dropbox of iCloud gebruiken. Een tip die vaak terugkomt: begin klein. Niet alles tegelijk importeren, maar één project of één onderwerp uitwerken en de gewoonte laten groeien.

Linda: Voor Nederlandse gebruikers is Obsidian aantrekkelijk omdat je data lokaal blijft, wat ook voor werkgevers met privacygevoelige dossiers een pluspunt is. Reken op een middag om de basis in te richten.

Feishin maakt van je eigen muziekverzameling weer een moderne streamingervaring.

Erik: De tweede vondst is voor muziekliefhebbers en heet Feishin. Het is een gratis, open-source muziekspeler die verbinding maakt met je eigen muziekverzameling op een thuis-server of oude computer. Wie nog een berg MP3's, FLAC-bestanden of andere audio heeft staan, krijgt met Feishin een strak streamingscherm om die muziek vanaf elk apparaat af te spelen.

Linda: Dat is relevant omdat streamingdiensten blijven verhogen, catalogi wijzigen en soms albums zonder aankondiging verwijderen. Je eigen muziek bezitten is stilletjes aan een comeback bezig, en Feishin is een van de nettere manieren om die verzameling te ontsluiten. Het werkt samen met bekende zelf-gehoste muziekservers als Navidrome en Jellyfin.

Erik: De interface oogt gepolijst, met albumhoezen, afspeellijsten en zoekfuncties die aanvoelen als bij de grote diensten. Het draait op Windows, Mac en Linux, en omdat het open source is zijn er geen advertenties, geen tracking en geen verplicht account. Gebruikers roemen de soepele weergave en dat het ook grote bibliotheken zonder haperen aan kan.

Linda: Het enige minpunt: je hebt zelf een muziekserver nodig. Voor wie dat nog nooit heeft opgezet is Navidrome een prima startpunt, met genoeg Nederlandstalige uitleg online. Zodra dat draait, wordt Feishin de voordeur naar je eigen bibliotheek.

Linda: Vandaag hadden we het over: OpenAI dat de Amerikaanse overheid een belang van vijf procent aanbiedt, Qualcomm dat de strijd aangaat met Nvidia via chips zonder duur geheugen, Anthropic dat medicijnonderzoek instapt met Claude Science, Nvidia dat kleinere spelers binnenlaat via omzetdeals, en twee dingen om zelf te proberen: de notitie-app Obsidian en de muziekspeler Feishin.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.