Infineon Dresden: Europese chipfabriek 3 maanden voor schema

Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 3 juli 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: AI-datacenters slokken zeventig procent van de wereldwijde geheugenchips op, Meta overweegt zijn overtollige AI-rekenkracht te verkopen, Amerikaanse buurten komen massaal in verzet tegen nieuwe datacenters en Infineon opent drie maanden eerder dan gepland een nieuwe chipfabriek in Dresden. Plus twee dingen om vandaag zelf uit te proberen: de versleutelde Europese e-maildienst Tuta Mail en de gratis open-source schermrecorder Cap. We beginnen bij de chips, want die tekorten voel je inmiddels in je portemonnee.

AI-datacenters slokken zeventig procent van alle geheugenchips op, en de consument betaalt de rekening.

Linda: We beginnen met een tekort dat direct doorwerkt in de winkel. De prijzen van geheugenchips schieten omhoog, en de reden is simpel: AI-datacenters kopen bijna alles op. Analisten schatten dat rond de zeventig procent van al het geheugen dat in 2026 wereldwijd wordt geproduceerd, in AI-servers belandt. In 2022 was dat nog zo'n twintig tot dertig procent. Dat is in vier jaar tijd een compleet nieuwe verdeling van wie de chips krijgt. En dat merk je aan alles wat een schermpje heeft: telefoons, laptops, spelcomputers, slimme televisies.

Erik: De mechaniek erachter is nog interessanter. De drie grote geheugenmakers, Samsung, SK Hynix en Micron, verplaatsen fabriekscapaciteit naar een speciaal type snel geheugen dat in AI-versnellers zit. Dat spul levert veel hogere marges op en is voor dit hele jaar al uitverkocht. Gevolg: minder capaciteit voor het gewone werkgeheugen dat in jouw laptop of telefoon zit. Analisten noemen het een nulsom-spel: elke chip die naar AI gaat, is er een die niet als consumentengeheugen eindigt. Dus als een midrange-telefoon opeens honderd euro duurder is dan vorig jaar, weet je waar dat vandaan komt.

Linda: Voor Europa raakt dit op twee fronten. Huishoudelektronica wordt duurder op precies het moment dat de inflatie eindelijk wat afkoelde. En Europese fabrikanten, denk aan auto-elektronica bij Bosch, medische apparatuur bij Philips, industriële systemen bij Siemens, moeten om diezelfde chips vechten met de hyperscalers uit Silicon Valley. Die hyperscalers hebben diepere zakken. Nederlandse gadgetkopers gaan het dus voelen bij de kassa, en Nederlandse maakbedrijven bij de inkoop. En een snelle oplossing is er niet: het bouwen van een nieuwe geheugenfabriek duurt jaren.

Meta overweegt zijn overtollige AI-rekenkracht te verkopen en Wall Street begint over overinvestering te fluisteren.

Erik: Onderwerp twee, en dit is een echte verschuiving. Meta heeft enorme rekencapaciteit opgebouwd voor wat het bedrijf zelf superintelligentie noemt, en het blijkt dat er meer is gebouwd dan Meta zelf kan gebruiken. Volgens berichten overweegt het concern nu die overcapaciteit aan externe klanten te verkopen. In de praktijk zou dat betekenen dat Meta een clouddienst lanceert, in directe concurrentie met de clouddienst van Amazon, met Microsoft Azure en met Google Cloud. Beleggers reageerden koel: Amerikaanse chipaandelen daalden gisteren voor de tweede dag op rij.

Linda: De term die op de handelsvloer rondgaat is AI-overinvestering: het idee dat de sector meer infrastructuur heeft neergezet dan de vraag op korte termijn kan opslokken. En het strategische signaal is misschien nog belangrijker dan het koersverlies. Meta was tot voor kort een van de luidste stemmen die zei dat je nooit genoeg AI-rekenkracht kunt hebben. Als zelfs Meta nu externe kopers zoekt voor spare capacity, betekent dat waarschijnlijk dat de bezettingsgraad van al die nieuwe datacenters lager ligt dan de mooie sheets deden vermoeden.

Erik: En voor de markt verandert er ook iets. De huidige grote drie in de cloud krijgen er dan een vierde serieuze speler bij, met diepe zakken, eigen chips en eigen AI-modellen om erbij te bundelen. Voor Europa is dat een gemengd verhaal. Europese cloudaanbieders, denk aan OVHcloud in Frankrijk of T-Systems van Deutsche Telekom, pleiten al jaren voor meer diversiteit in de markt. Een vierde hyperscaler kan de prijzen drukken, maar kan het voor Europese spelers ook nog lastiger maken om er tussen te komen. Voor Nederlandse bedrijven die cloud inkopen is het vooral iets om te volgen: meer keuze kan gunstig zijn, maar meer Amerikaanse dominantie ook niet.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Lokaal verzet tegen nieuwe datacenters in Amerika wordt een echte rem op de AI-ambities van het land.

Erik: Derde verhaal, en het is een bijzondere: de obstakels voor de Amerikaanse AI-uitbouw komen dit keer niet uit China of uit een chiptekort. Ze komen van de buren. In heel de Verenigde Staten komen lokale gemeenschappen in verzet tegen nieuwe datacenterprojecten. De klachten gaan over stroomverbruik, waterverbruik, grondgebruik en geluidsoverlast. Wat begon als losse protesten, wordt nu een patroon: vergunningen worden geweigerd, rechtszaken gestart, en in sommige staten geldt zelfs een tijdelijke bouwstop, terwijl dat juist de belangrijkste AI-hubs zouden worden.

Linda: De cijfers achter dat verzet zijn opvallend. Eén groot AI-datacenter kan evenveel stroom verbruiken als een middelgrote stad, en miljoenen liters water per dag opslurpen voor koeling. In gebieden waar droogte al een probleem is, wordt dat een heel ongemakkelijk gesprek. Elektriciteitsrekeningen van gewone huishoudens stijgen op sommige plekken, en bewoners stellen de logische vraag: wie heeft hier nou eigenlijk profijt van? Het antwoord is vaak: een bedrijf duizenden kilometers verderop. Strategisch is dat een probleem, want het Amerikaanse verhaal was juist dat de VS iedereen kunnen wegbouwen.

Erik: En dit is bepaald geen ver-van-mijn-bed-show. Nederland en Ierland hebben al eerder een backlash gezien tegen hyperscaler-datacenters. Amsterdam legde jaren geleden bouw tijdelijk stil, en in Zeewolde ligt het bekende Meta-project nog altijd politiek gevoelig. Ondertussen investeren de Golfstaten en Zuidoost-Azië fors in nieuwe capaciteit. Als het Amerikaanse bouwtempo afzwakt door lokale politiek, verschuift de kaart. Voor Nederland betekent het dat het gesprek over waar we AI-infrastructuur toestaan, en tegen welke prijs, nog lang niet klaar is. De discussie over stroomnet en drinkwater komt terug bij elke nieuwe aanvraag.

Infineon opent in Dresden een chipfabriek van vijf miljard euro, drie maanden eerder dan gepland.

Linda: Vierde verhaal, en dit is een goede dag voor Europese techsoevereiniteit. Infineon, de Duitse chipreus, heeft in Dresden officieel zijn nieuwe fabriek voor vermogenschips geopend. De investering: zo'n vijf miljard euro. En de fabriek gaat drie maanden eerder open dan gepland. Dat laatste detail is niet onbelangrijk, want Europese infrastructuurprojecten hebben soms een reputatie van vertraging. Deze niet.

Erik: De fabriek maakt vermogenschips, het type chip dat regelt hoe stroom door een apparaat loopt. Het zijn de onopvallende neefjes van de AI-versnellers waar iedereen het over heeft, maar ze zijn onmisbaar. Elektrische auto's hebben ze nodig. Zonnepanelen en windturbines hebben ze nodig. Warmtepompen, wasmachines, koelkasten: allemaal. En AI-datacenters slurpen ze in enorme hoeveelheden op, want stroom beheren op die schaal is een gigantische engineeringpuzzel. Ongeveer een miljard euro van de financiering kwam uit de Europese Chips Act, dus dit is precies het soort project waar dat kader voor bedoeld was.

Linda: Het strategische doel is helder: Europa wil zijn aandeel in de wereldwijde chipproductie verdubbelen tegen 2030. We zitten nu rond de tien procent, en het streven is twintig. Dresden wordt daarmee een van de belangrijkste chipclusters van Europa, samen met investeringen van GlobalFoundries en een geplande fabriek van TSMC in dezelfde regio. Voor Nederland is dat direct relevant: ASML in Veldhoven levert de machines die dit soort fabrieken laten draaien. Elke nieuwe Europese fab die opengaat, is werk voor de Brabantse toeleveranciers. Kanttekening blijft wel: vermogenschips zijn belangrijk, maar we maken in Europa nog steeds nauwelijks eigen AI-versnellers.

Tuta Mail is de versleutelde Europese e-maildienst die je inbox uit handen van adverteerders houdt.

Erik: Goed, tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt. De eerste is Tuta Mail, gespeld T-U-T-A. Het is een versleutelde e-maildienst uit Duitsland, opgezet als alternatief voor de grote Amerikaanse aanbieders. De pitch is simpel: je berichten, contacten en agenda zijn end-to-end versleuteld, wat betekent dat zelfs het bedrijf dat de dienst draait, ze niet kan lezen. Er is een gratis versie met één gigabyte opslag en één e-mailadres, prima voor een tweede account.

Linda: Wat Tuta interessant maakt, is dat het volledig in de Europese Unie zit, dus onder de AVG valt. Er zijn apps voor iOS, Android, Windows, Mac en Linux, plus een browserversie, dus je kunt er overal bij. In reviews wordt vaak geprezen hoe strak de interface is vergeleken met andere privacy-tools, die soms een beetje stroef aanvoelen. Voor Nederlandse gebruikers is dat aantrekkelijk: je data blijft binnen Europees recht, en je hoeft niet in te leveren op gebruiksgemak. Betaalde abonnementen beginnen bij ongeveer drie euro per maand als je een eigen domein wilt, maar de gratis versie is echt bruikbaar.

Erik: Praktische tip die vaak terugkomt in reviews: gebruik Tuta eerst als tweede inbox, voor nieuwsbrieven, bonnetjes en aanmeldingen bij webshops. Zo krijg je gevoel bij de app zonder dat je je hoofdadres hoeft te verhuizen. Installatie duurt ongeveer vijf minuten. En voor wie zich zorgen maakt over hoeveel bedrijven inmiddels meelezen in de standaardinbox: dit is een laagdrempelige manier om die stroom in te dammen. Zonder dat je gelijk je hele digitale leven hoeft om te gooien.

Cap is de gratis open-source schermrecorder die snel een videootje delen eindelijk pijnloos maakt.

Linda: En de laatste tip is Cap, geschreven zoals het klinkt. Een gratis, open-source schermrecorder die stilletjes een schare fans aan het opbouwen is. Het idee is heel simpel: je drukt een sneltoets in, neemt je scherm of webcam op, en krijgt binnen enkele seconden een deelbare link. Zie het als een open alternatief voor de betaalde tools die veel mensen gebruiken voor korte werkuitleg of om een bug door te sturen.

Erik: Wat Cap onderscheidt, is dat het licht en snel voelt, en dat je opnames niet opgesloten zitten in een gesloten cloud. Je kunt lokaal opslaan, in je eigen opslag zetten, of de gehoste optie gebruiken. Reviewers roemen hoe soepel het draait vergeleken met zwaardere concurrenten. Het werkt op Mac en Windows, en Linux-ondersteuning is in de maak. Voor iedereen die dagelijks screenshots heen en weer stuurt om iets uit te leggen: een filmpje van vijftien seconden bespaart al snel tien e-mails.

Linda: Toepassingen zijn er overal. Docenten gebruiken het voor korte instructievideo's. Ontwikkelaars leggen bugs vast. Ontwerpers lopen klanten door aanpassingen heen. En omdat het open source is, hoef je niet bang te zijn dat het bedrijf morgen ineens de prijzen verhoogt of de stekker eruit trekt. Downloaden duurt minder dan een minuut, dus je kunt het vanmiddag gewoon even proberen. Vandaag hadden we het over: AI-datacenters die de wereldwijde geheugenmarkt leegtrekken, Meta dat overtollige AI-capaciteit wil verkopen, Amerikaans buurtprotest tegen datacenters, Infineon's nieuwe chipfabriek in Dresden, en twee dingen om zelf te proberen: de Europese e-maildienst Tuta Mail en de schermrecorder Cap.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.