Nvidia verliest China aan Huawei: AI-chipmarkt kantelt

Linda: Welkom bij The State of Tech, dinsdag 30 juni 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Zuid-Korea trekt bijna 1,2 biljoen dollar uit voor chips, AI en robotica, OpenAI start een besloten preview van zijn nieuwe GPT-5.6-modellen, Nvidia ziet zijn AI-chipverkoop in China instorten terwijl Huawei de helft van de markt pakt, en de Chinese robotonderdelenmaker Laifual Drive gaat naar de beurs in Hongkong. Plus twee dingen om vandaag uit te proberen: het gratis schrijfprogramma Manuskript en de privacybrowser Mullvad Browser. We beginnen met de Koreaanse miljardenoffensief.

Zuid-Korea trekt 1,2 biljoen dollar uit om wereldwijd dominant te blijven in chips, AI en robotica.

Linda: Zuid-Korea zet alles op alles. De regering in Seoul kondigt een plan aan van bijna 1,2 biljoen dollar over meerdere jaren, om de leidende positie van het land in halfgeleiders, kunstmatige intelligentie en robotica vast te zetten. Het meest opvallende getal binnen dat plan: Samsung Electronics en SK Hynix leggen samen ongeveer 800 biljoen won op tafel, omgerekend rond de 520 miljard dollar, voor vier nieuwe geavanceerde chipfabrieken in het zuidwesten van het land. President Lee Jae-myung gooit er zijn politieke gewicht achter, en het doel is wat ambtenaren een landelijk chip-ecosysteem noemen, met nieuwe AI-datacenters en een serieuze duw richting robotica daar bovenop.

Erik: En de timing is niet subtiel. De wereldwijde vraag naar AI-hardware schiet door het dak, en elke grote economie probeert nu een stuk van die toeleveringsketen in eigen handen te krijgen. Zuid-Korea heeft al twee van de grootste geheugenchipmakers ter wereld, maar dit plan gaat verder dan geheugen. Het richt zich op de geavanceerde logische chips die AI-modellen trainen en draaien. Er zit ook een regionale hoek in: door de fabrieken in het zuidwesten te bouwen, probeert Seoul industriële activiteit te spreiden buiten de hoofdstedelijke regio. Dat is in Korea al jaren een politiek strijdpunt.

Linda: Voor Europa speelt dit twee kanten op. Aan de ene kant kan meer capaciteit voor geavanceerde chips de bottlenecks verlichten waar Europese autobouwers, industriële bedrijven en cloudaanbieders al jaren tegenaan lopen. ASML in Veldhoven staat centraal in dit verhaal, want zonder de machines uit Brabant bouw je geen geavanceerde chipfabriek. Aan de andere kant maakt Korea zich los van Amerikaanse en Europese leveranciers waar het kan. Dat versterkt de discussie in Brussel of de EU Chips Act, die nu rond de 43 miljard euro mobiliseert, ambitieus genoeg is om mee te kunnen.

Erik: En als je dat naast de Amerikaanse CHIPS Act van 52 miljard dollar legt, en het Koreaanse plan van 1,2 biljoen, dan zie je hoe scheef de schaal inmiddels is. Dat is niet alleen een geldverhaal; het bepaalt waar de volgende generatie productiekennis blijft hangen. Voor Nederland is de afweging duidelijk: zonder Europese vraagambitie blijft ASML een geweldige exporteur, maar verdwijnt de fabrieksbouw zelf naar Azië en de VS.

OpenAI start een besloten preview van zijn nieuwe GPT-5.6-modellen, met de stevigste veiligheidsafspraken tot nu toe.

Linda: OpenAI is begonnen met een besloten preview van zijn nieuwe generatie modellen, de GPT-5.6-serie. Er zijn er drie: het vlaggenschip heet Sol, een gebalanceerde middenoptie heet Terra, en een snellere en goedkopere variant heet Luna. Het bedrijf zet vooral Sol in de etalage voor wat het agentische taken noemt. In gewone taal: het model kan langere, meerstaps-taken zelfstandig uitvoeren, vooral in cybersecurity, softwareontwikkeling en biologisch onderzoek. Er is ook een zogenoemde ultra-stand, die op de achtergrond kleinere hulpmodellen inzet om complexe klussen aan te pakken.

Erik: Wat hier opvalt, is de veiligheidsframing. OpenAI zegt dat dit de uitgebreidste veiligheidsstapel is die ze ooit hebben meegestuurd, met sterkere bescherming tegen misbruik in risicovolle domeinen. En de uitrol wordt expliciet afgestemd op het Amerikaanse cyberbeleid van het Witte Huis. Dat is een betekenisvolle verschuiving. We bewegen van een wereld waarin AI-labs modellen uitbrachten en toezichthouders daarna reageerden, naar een situatie waarin de release zelf gelijkloopt met overheidsbeleid. Bredere beschikbaarheid wordt verwacht in de komende weken.

Linda: Voor Europese gebruikers en bedrijven loopt de toegang in eerste instantie via de API, en Amerikaanse partners zijn als eerste aan de beurt. Dat creëert een vertrouwde vertraging voor Europese ontwikkelaars, die vaak weken tot maanden moeten wachten op volledige feature-pariteit. De grotere vraag is hoe deze modellen zich verhouden tot de AI-verordening. Systemen met sterke agentische capaciteiten, die in cybersecurity of biologie zelfstandig acties kunnen ondernemen, vallen waarschijnlijk in de hoogrisicocategorie van de verordening, met aanvullende verplichtingen rond transparantie en monitoring.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Nvidia's verkoop van AI-chips in China stort in, terwijl Huawei richting de helft van de markt gaat.

Erik: De positie van Nvidia in China brokkelt snel af. Volgens marktonderzoekers kan het marktaandeel van het bedrijf op de Chinese AI-chipmarkt dit jaar terugzakken naar ongeveer acht procent, terwijl Huawei op weg is naar zo'n vijftig procent. Dat is een dramatische omslag. Twee jaar geleden was Nvidia nog de standaardkeuze voor Chinese AI-labs en cloudaanbieders. Nu wordt de nieuwe generatie chips van Huawei, de Ascend 950-serie, door analisten omschreven als grofweg vergelijkbaar met Nvidia's H200 op meerdere punten. Dat dicht een gat dat westerse analisten veel groter dachten.

Linda: De aanjager is deels beleid, deels capaciteit. Amerikaanse exportbeperkingen hebben Nvidia's meest geavanceerde chips stapsgewijs afgesneden van Chinese kopers, en Beijing heeft fors geïnvesteerd in eigen alternatieven. Huawei heeft dat venster gebruikt om de productie op te schalen en het softwarelandschap rond zijn chips te verbeteren. En dat laatste was historisch gezien juist het zwakke punt. Chinese cloudaanbieders en AI-labs behandelen Ascend nu als een serieuze primaire keuze, niet meer als reserveoptie.

Erik: Voor Europa zijn de gevolgen subtiel maar belangrijk. Een minder dominant Nvidia wereldwijd kan betere prijzen en betere beschikbaarheid betekenen voor Europese AI-datacenters, die nu concurreren met Amerikaanse hyperscalers om elke chip. Tegelijk creëert een sterker Huawei in AI-hardware een nieuwe beleidsvraag voor Europese overheden. Verschillende EU-lidstaten, waaronder Nederland, hebben Huawei al beperkt in telecomnetwerken. Als Huawei een grote exporteur van AI-versnellers wordt, kan dezelfde discussie zomaar opnieuw oplaaien rond datacenters en cloudinfrastructuur.

Chinese maker van robotonderdelen Laifual Drive haalt ruim een miljard Hongkong-dollar op met beursgang.

Linda: We schakelen even naar robotica-hardware. Laifual Drive, een Chinees bedrijf dat een specifiek onderdeel maakt, een harmonische reductor, begint vandaag te handelen op de beurs van Hongkong. Die reductoren zijn in feite precisietandwielkasten die in de gewrichten van humanoïde robots zitten, en ze bepalen hoe soepel een arm of been beweegt. Laifual verkoopt meer dan dertien miljoen aandelen en mikt op een opbrengst van rond de 1,15 miljard Hongkong-dollar. Het bedrijf heeft ongeveer eenentwintig procent van de Chinese markt voor robotische harmonische reductoren in handen, gemeten naar volume.

Erik: En deze beursgang vertelt iets over waar de robotica-industrie nu staat. De grote koppen gaan meestal over de robots zelf, van Tesla's Optimus tot diverse Chinese humanoïde projecten. Maar het echte knelpunt voor massaproductie zit in de toelevering van precisie-onderdelen. Harmonische reductoren zijn berucht moeilijk om op schaal te maken in constante kwaliteit. Een handvol Japanse bedrijven domineerde deze markt decennialang. Chinese leveranciers als Laifual en concurrent Leaderdrive zijn nu serieuze spelers, en met de beursgang krijgen ze kapitaal om de capaciteit verder op te schroeven.

Linda: Voor Europese roboticabedrijven is dat een gemengd beeld. Aan de ene kant kan meer wereldwijde toelevering van precisie-onderdelen de kosten verlagen en levertijden verkorten, wat Europese industriële robotbouwers en startups in humanoïde robots goed kunnen gebruiken. Aan de andere kant onderstreept het hoezeer de toeleveringsketen voor humanoïde robots geconcentreerd is in Azië. Europese plannen om hier zelf te bouwen, bijvoorbeeld via Duitse en Nederlandse mechatronicaclusters, lopen achter op de Chinese schaal en op de Japanse precisie.

Erik: Tot slot twee dingen om vandaag zelf uit te proberen.

Manuskript is de gratis open-source schrijfapp voor lange projecten en gestructureerde verhalen.

Linda: De eerste tip is Manuskript, een open-source schrijfprogramma dat gemaakt is voor mensen die werken aan langere projecten. Denk aan romans, scripties, onderzoeksrapporten, alles waar je naast de tekst zelf ook structuur, personages en aantekeningen wilt bijhouden. Het draait op Windows, Mac en Linux, en is volledig gratis. Wat Manuskript onderscheidt, is dat het functies bundelt die schrijvers anders uit meerdere losse tools moeten samenrapen. Er zit een overzichtsmodus in waar je je project opdeelt in hoofdstukken en scènes, een afleidingsvrije schrijfstand, een onderdeel voor personageprofielen en wereldopbouw, en een manier om woordtellingen per hoofdstuk in te stellen.

Erik: Op schrijversfora wordt Manuskript vaak omschreven als een gratis alternatief voor Scrivener, het bekendere betaalde gereedschap in deze categorie. Het verschil is dat Manuskript niets kost en alles lokaal opslaat, op je eigen computer. En dat lokale opslagpunt is voor Europese gebruikers extra relevant. Je concept wordt nooit naar een clouddienst gestuurd. Dat betekent geen vragen over of er AI-modellen op je manuscript worden getraind, geen abonnementskosten in euro's die elk jaar wat oplopen, en geen zorg over wat er gebeurt als het bedrijf achter de tool wordt overgenomen of stopt.

Linda: Het project staat op GitHub en wordt actief onderhouden door een gemeenschap van vrijwilligers. Reken er wel op dat je een uur kwijt bent om uit te zoeken waar alles in de interface zit. Hij is niet zo gepolijst als de commerciële alternatieven, maar voor schrijvers die de structuur van een lang project willen overzien zonder afhankelijk te zijn van een Amerikaanse abonnementsdienst, is dit een serieuze optie. De download is gratis via manuskript-app punt nl, en de eerste setup duurt zo'n tien minuten.

Mullvad Browser is de privacybrowser van de makers van een Zweedse no-logs VPN.

Erik: De tweede tip is Mullvad Browser, een gratis privacybrowser ontwikkeld door het Zweedse VPN-bedrijf Mullvad in samenwerking met het Tor Project. Hij draait op Windows, Mac en Linux, en je hoeft geen klant te zijn van de Mullvad VPN-dienst om hem te gebruiken. Het idee is om gewone gebruikers een browser te geven die standaard tracking blokkeert, zonder de complexiteit van het draaien van Tor. De browser is gebouwd op Firefox, maar dan stevig aangepast om wat fingerprinting heet te verminderen. Dat zijn de technieken waarmee websites je herkennen, zelfs als je cookies blokkeert.

Linda: De browser komt met strenge standaardinstellingen, blokkeert trackers van derden, en stuurt geen telemetrie terug. Voor mensen die iets zoeken tussen een gewone browser als Chrome en de volledige Tor Browser in, zit Mullvad Browser in een nuttige tussenpositie. Hij is sneller dan Tor, omdat hij niet via het Tor-netwerk routeert, maar standaard privater dan de gangbare browsers. Voor Europese gebruikers sluit dat netjes aan op de privacyverwachtingen die de AVG heeft gevestigd. Mullvad zit in Zweden en het bedrijf staat bekend om het feit dat het geen gebruikersgegevens logt, zelfs geen e-mailadressen koppelt aan accounts.

Erik: De browser is gratis, de download is rechttoe rechtaan via mullvad punt net, en je kunt hem naast je bestaande browser gebruiken. Eén praktische tip: omdat de privacy-instellingen meteen volledig openstaan, kunnen sommige websites er kapot uitzien of vragen om controles. Dat hoort erbij. Voor inloggen op je bank gebruik je je gewone browser, en voor algemeen surfen waarin je niet gevolgd wilt worden, pak je Mullvad Browser erbij. De installatie is in vijf minuten klaar.

Linda: Vandaag hadden we het over: het Koreaanse miljardenplan voor chips, AI en robotica, de besloten preview van OpenAI's GPT-5.6-modellen, de instorting van Nvidia's positie in China, de beursgang van robotonderdelenmaker Laifual Drive, en twee dingen om zelf te proberen: het gratis schrijfprogramma Manuskript en de privacybrowser Mullvad Browser.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.