Google aansprakelijk voor AI-overzichten: Duits vonnis

Linda: Welkom bij The State of Tech, maandag 15 juni 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: een Duitse rechter tikt Google op de vingers om verzonnen AI-samenvattingen, China voert cyberaanvallen op om de Amerikaanse AI-voorsprong in te halen, AI-investeringen jagen de wereldwijde schuldenberg naar 570 miljard dollar, de ef-bee-ie haalt een grote AI-phishingdienst offline, en twee dingen om vandaag te proberen: de gratis foto-app Snapseed en de browser-extensie Save to Notion. We beginnen bij die Duitse rechter.

Duitse rechter houdt Google aansprakelijk voor verzonnen beweringen in AI-overzichten.

Linda: Een rechtbank in München heeft geoordeeld dat Google verantwoordelijk is voor wat zijn AI-overzichten beweren in de zoekresultaten. Twee uitgevers ontdekten dat de AI-samenvatting hen koppelde aan oplichting en dubieuze zakenpraktijken. En dat stond nergens in de onderliggende artikelen die Google citeerde.

Erik: Dat is precies wat dit vonnis zo principieel maakt. De rechter zegt: dit is niet meer een zoekmachine die bestaande teksten samenvat. De AI combineert losse stukjes en bouwt daar een nieuwe bewering uit op. En die bewering klopte gewoon niet. Daarmee is Google niet langer alleen doorgeefluik, maar zelf de afzender.

Linda: En dat is het juridische kantelpunt. Tot nu toe konden zoekmachines zich beroepen op het idee: wij wijzen alleen naar pagina's van anderen. Een AI-antwoord bovenaan de pagina is iets anders. De rechtbank noemt het een onafhankelijke verklaring, en dus geldt het normale aansprakelijkheidsrecht.

Erik: Google noemt zijn AI-overzichten een gemak voor de gebruiker. Maar voor uitgevers is het al langer een doorn in het oog: bezoekers blijven bij Google hangen en klikken niet meer door. Daar komt nu reputatieschade bovenop, en de mogelijkheid om die juridisch te claimen.

Linda: De uitspraak gaat verder dan deze twee uitgevers. Andere bedrijven en personen die zich onjuist afgeschilderd zien in AI-overzichten, hebben hier nu een precedent. En niet alleen tegen Google: ditzelfde principe kan ook gelden voor Bings AI-antwoorden, voor Perplexity, voor ChatGPT's zoekfunctie.

Erik: De grote vraag is hoe AI-bedrijven dit technisch oplossen. Een taalmodel dat feiten combineert, hallucineert nu eenmaal soms. Tot nu toe was het antwoord: zet er een disclaimer onder. Een Duitse rechter zegt nu: een disclaimer is niet genoeg, je bent en blijft verantwoordelijk voor wat er staat.

Linda: En dat raakt het hele verdienmodel. Want als elke foutieve samenvatting een potentiële schadeclaim is, wordt zo'n AI-overzicht ineens een dure feature in plaats van een gratis extra.

Erik: En de timing is interessant, want de Europese AI Act komt steeds dichterbij in volledige werking. Deze uitspraak past binnen een bredere Europese lijn: AI-bedrijven worden niet meer behandeld als neutrale platforms, maar als uitgevers met eigen verantwoordelijkheid.

China voert cyberaanvallen op om de Amerikaanse AI-voorsprong in te halen.

Linda: Cyberbeveiligingsanalisten waarschuwen dat China zijn digitale aanvallen op westerse doelen heeft opgevoerd, met één expliciet doel: de Amerikaanse AI-voorsprong verkleinen. Het gaat om diefstal van onderzoek, modellen, trainingsdata en details over chipontwerp.

Erik: En dat is een verschuiving in wat cyberaanvallen zijn. Voorheen draaide industriële spionage om productontwerpen of militaire systemen. Nu zijn AI-modellen en de bijbehorende trainingsmethodes het doelwit. Wie de gewichten van een topmodel steelt, slaat jaren onderzoek over.

Linda: De Amerikaanse exportbeperkingen op geavanceerde chips spelen hier ook in mee. China kan veel topchips officieel niet meer kopen. Inlichtingen verzamelen over hoe de modellen erop draaien is dan een tweede route naar dezelfde voorsprong.

Erik: En de doelwitten zijn breder dan alleen de grote labs. Universiteiten, toeleveranciers, koelingsspecialisten voor datacenters, energiebedrijven, allemaal interessant voor wie het hele AI-ecosysteem in kaart wil brengen. Dat maakt verdediging zo lastig: de zwakke plek zit zelden bij het hoofdkantoor.

Linda: Westerse inlichtingendiensten waarschuwen al langer dat de aanvallen verfijnder worden. Wat opvalt is hoe geduldig de aanvallers zijn. Soms zit een aanvaller maandenlang stil in een netwerk om mee te kijken welke onderzoeker aan welk project werkt, voordat er iets wordt buitgemaakt.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

AI-investeringen jagen wereldwijde uitgifte van bedrijfsschulden naar 570 miljard dollar.

Erik: Volgens een prognose van zakenbank Morgan Stanley komt de wereldwijde uitgifte van bedrijfsschulden voor AI-investeringen dit jaar uit op bijna 570 miljard dollar. Dat is meer dan een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar. De grootste leners: Amazon, Alphabet, Meta, Microsoft en Oracle.

Linda: Het bijzondere is dat deze bedragen de operationele kasstromen van die bedrijven overstijgen. Dat is nieuw. Tot voor kort financierden de grote techbedrijven hun investeringen vooral uit eigen winst. Nu wordt er fors bijgeleend, vooral voor datacenters, chips en stroomvoorziening.

Erik: En die schuld komt op steeds meer plekken terecht. Pensioenfondsen, beleggingsfondsen, indextrackers, allemaal kopen ze obligaties van deze techreuzen. Daardoor zit AI-infrastructuur ineens ook in een gewoon pensioenpotje, zonder dat je daar zelf voor gekozen hebt.

Linda: Analisten beginnen openlijk te praten over een mogelijke nieuwe technologiebubbel. De kernvraag: vertalen die honderden miljarden zich straks in evenredige winst, of bouwen we capaciteit waar de vraag uiteindelijk bij achterblijft?

Erik: De vergelijking met de glasvezelboom rond 2000 valt steeds vaker. Toen werd er voor miljarden aan kabel in de grond gelegd voor verkeer dat pas jaren later kwam. Veel van die bedrijven overleefden het wachten niet.

Linda: En er is nog een lokale hoek: de stroomvraag. Een deel van die geleende miljarden gaat naar datacenters die ergens neergezet moeten worden. Nederland heeft al jaren een discussie over de ruimte en de energie die deze hallen opslokken.

Ef-bee-ie haalt grootschalige AI-phishingdienst met miljoenen kwaadaardige links offline.

Erik: De Amerikaanse ef-bee-ie heeft een grote phishingdienst ontmanteld die door criminelen werd ingehuurd om nepwebsites op te zetten. Het bijzondere: deze dienst gebruikte AI om razendsnel overtuigende inlogpagina's te genereren. Miljoenen kwaadaardige links liepen via dit netwerk.

Linda: Phishing-as-a-service heet zoiets in vakkringen. Een crimineel hoeft geen technische kennis meer te hebben. Hij betaalt, kiest een merk, een bank, een postbedrijf, een belastingdienst, en de dienst spuwt een complete nepwebsite uit, inclusief vertaling en het juiste logo.

Erik: En AI versnelt dat dramatisch. Vroeger herkende je een phishingmail aan kromme zinnen en spelfouten. Met taalmodellen erbij zijn de teksten foutloos, klinken ze als de echte bank en kunnen ze zelfs reageren als slachtoffers terugmailen.

Linda: De omvang is wat indruk maakt. Miljoenen unieke webadressen, allemaal kortlevend, allemaal automatisch gegenereerd. Filters van browsers en mailproviders kunnen daar nauwelijks tegenop, want tegen de tijd dat een adres op een zwarte lijst staat, is het alweer vervangen.

Erik: Een succesvolle actie, maar realistisch gezien is het dweilen met de kraan open. Eén dienst valt om, de volgende staat morgen klaar op een server in een land waar opsporing lastig is. Het bredere probleem is dat AI deze drempel echt heeft verlaagd.

Erik: Dan nu twee dingen waar je vandaag iets mee kunt.

Snapseed, de gratis foto-app van Google waarmee je oude kiekjes en vakantiefoto's professioneel bewerkt.

Linda: Snapseed is een gratis foto-app van Google voor zowel iPhone als Android. Geen abonnement, geen advertenties, geen account nodig. Je opent een foto en hebt direct toegang tot bewerkingsgereedschap dat in betaalde apps al snel zeven of acht euro per maand kost.

Erik: De kracht zit in de selectieve bewerking. Je tikt op een specifiek plekje in de foto, bijvoorbeeld een te donker gezicht, en past alleen daar de helderheid aan. De rest van het beeld blijft zoals het is. Dat soort precisie was tien jaar geleden voorbehouden aan Photoshop.

Linda: Bijzonder bruikbaar is de functie om perspectief recht te trekken. Een gevel die scheef op de foto staat omdat je naar boven fotografeerde, zet je met één schuif weer rechtop. Handig voor architectuur, voor productfoto's of voor een aankondiging op Marktplaats die er net iets verzorgder uit moet zien.

Erik: En voor wie oude familiefoto's wil opknappen: er zit een functie in die ruis en korreligheid uit gescande foto's haalt. Niet met AI-tovenarij, gewoon met slim filterwerk, maar het resultaat is verrassend.

Linda: Snapseed bestaat al langer, maar Google heeft hem dit voorjaar stilletjes opgepoetst met betere ondersteuning voor de nieuwere telefoonschermen en nieuwe filters. De app staat in zowel de App Store als de Play Store, je tikt op installeren en klaar.

Erik: Geen registratie, geen e-mailadres invullen, niets. Dat is in 2026 zeldzaam.

Save to Notion, een browser-extensie waarmee je in één klik webpagina's opslaat in Notion.

Linda: Save to Notion is een gratis extensie voor Chrome, Edge en Firefox. Vind je een interessant artikel, recept, productpagina of LinkedIn-bericht, dan klik je op het icoontje en de pagina wordt direct opgeslagen in een Notion-database. Met titel, samenvatting, link en eventueel een afbeelding.

Erik: Voor wie Notion gebruikt als persoonlijke kennisbank is dit een gamechanger. Voorheen kopieerde je een link in een notitie en hoopte je hem later terug te vinden. Met deze extensie sorteer je meteen op categorie: lezen later, recepten, werkbronnen, vakantieplannen.

Linda: En het werkt met tags. Bij het opslaan kies je labels die je zelf hebt aangemaakt. Een week later zoek je op het label en zie je alles terug. Geen rommelige tabbladen meer, geen veertig open browservensters.

Erik: Voor wie Notion nog niet gebruikt: dat is een gratis app om aantekeningen, takenlijsten en databases in te bewaren. De basisversie kost niets en is voor de meeste mensen ruim voldoende.

Linda: De extensie wordt door Notion zelf onderhouden, dus updates en compatibiliteit zijn op orde. En in tegenstelling tot sommige knipsel-tools loopt je data niet langs een tussenpartij; alles gaat direct naar je eigen Notion-werkruimte.

Linda: Vandaag hadden we het over: het Duitse vonnis dat Google verantwoordelijk maakt voor zijn AI-overzichten, de opgevoerde Chinese cyberaanvallen op Amerikaanse AI, de 570 miljard dollar aan AI-schulden, de ontmantelde AI-phishingdienst door de ef-bee-ie, en twee dingen om zelf te proberen: de foto-app Snapseed en de browser-extensie Save to Notion.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.