Claude Fable 5 gelanceerd: wat betekent dit voor jouw werk?

Linda: Welkom bij The State of Tech, woensdag 10 juni 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Anthropic lanceert twee nieuwe Claude-modellen en daagt OpenAI uit, Broadcom tuigt met Apollo en Blackstone een AI-investeringsplatform van 35 miljard op, Brussel dwingt Meta WhatsApp open te gooien voor concurrerende chatbots, en Argentinië belooft techbedrijven een wereld zonder AI-regels. Plus twee dingen om vandaag uit te proberen: de gratis chatbot Claude Fable 5 in je browser, en de open notitie-app Obsidian voor wie zijn aantekeningen niet in de cloud wil. We beginnen met die nieuwe Claude-modellen van Anthropic.

Anthropic lanceert Claude Fable 5 en Mythos 5 en claimt de kroon op vrijwel elke benchmark.

Linda: Anthropic heeft gisteren twee nieuwe AI-modellen aangekondigd: Claude Fable 5 en Claude Mythos 5. Fable 5 is het brede model, voor iedereen beschikbaar via de Claude-app en de programmeerinterface. Mythos 5 is veel beperkter, en gaat alleen naar cyberdefensie-onderzoekers en een select clubje partners. Anthropic noemt Fable 5 state-of-the-art op vrijwel alle benchmarks, met de nadruk op software-engineering. Het model schrijft, debugt en herschrijft code op een niveau dat eerder alleen menselijke seniors haalden.

Erik: En dat is geen losse productlancering. Het komt op de dag dat Anthropic, volgens een ander bericht van vandaag, een waardering van 965 miljard dollar bereikt en daarmee OpenAI voorbijgaat als waardevolste AI-lab ter wereld. Die twee dingen hangen samen: investeerders prijzen in dat Anthropic zijn modellen daadwerkelijk verkocht krijgt aan bedrijven die code laten schrijven, juridische documenten laten samenvatten en klantenservice automatiseren. Fable 5 is de motor onder die belofte.

Linda: Mythos 5 is het interessantere verhaal qua positionering. Anthropic geeft dat model alleen aan partijen die zich met cyberverdediging bezighouden, omdat het model óók aanvalstechnieken kan analyseren. Dus geen brede uitrol, want het risico op misbruik is te groot. Dat is een opvallende keuze in een markt waar concurrenten juist alles zo breed mogelijk willen uitventen.

Erik: Voor Nederlandse bedrijven verandert er praktisch iets vandaag. Wie Claude al gebruikt via de zakelijke variant, krijgt Fable 5 automatisch beschikbaar. Voor ontwikkelteams bij bijvoorbeeld banken, verzekeraars of de overheid die nu nog met oudere modellen werken, betekent dit een sprong in de hoeveelheid code die een AI in één keer kan overzien. En dat raakt direct aan de discussie over hoe Nederlandse ontwikkelaars hun werk gaan inrichten. Niet de vraag óf AI meeschrijft, maar welke AI en onder welke voorwaarden.

Linda: En de Europese hoek is daarbij dat Anthropic, anders dan OpenAI, openlijker is over zijn veiligheidsaanpak. Dat verkoopt goed bij Europese inkopers die onder de AI Act moeten kunnen uitleggen waarom ze voor welk model kiezen. Dat is ook waarom de waardering van Anthropic juist hier hard groeit.

Broadcom, Apollo en Blackstone tuigen samen een AI-investeringsplatform van 35 miljard dollar op.

Erik: Broadcom heeft samen met de Amerikaanse investeerders Apollo en Blackstone een nieuw vehikel opgericht, het AI XPV Platform. Startbedrag: 35 miljard dollar. Doel: tot 2028 meer dan 20 gigawatt aan rekencapaciteit uitrollen voor de grote AI-labs, met Anthropic en OpenAI als eerste afnemers. Ter vergelijking: 20 gigawatt is grofweg het stroomverbruik van twintig grote datacenter-clusters of de helft van wat heel Nederland op een gemiddelde dag aan elektriciteit gebruikt.

Linda: Wat hier nieuw aan is, is de constructie. Niet één bedrijf dat zelf datacenters bouwt, maar een gezamenlijk investeringsplatform dat de chips, de netwerken en de huisvesting tegelijk financiert. Broadcom levert zijn eigen AI-versnellers en netwerkapparatuur, Apollo en Blackstone leveren het kapitaal. De eerste fase gaat naar Anthropic's uitbreiding van meer dan een gigawatt, in locaties van het bedrijf Fluidstack, midden 2026.

Erik: Het laat zien hoe de AI-economie verschuift van losse chip-orders naar lange-termijn-afspraken over hele stroomvoorzieningen. Broadcom claimt dat klanten hierdoor goedkoper en zuiniger AI kunnen draaien, met lagere kosten per zogenoemd token, de eenheid waarin AI-tekst wordt afgerekend. Dat is belangrijk omdat de marges in AI-diensten nu nog flinterdun zijn.

Linda: Voor de klantenkant betekent het dat OpenAI en Anthropic niet meer afhankelijk zijn van alleen Nvidia. Broadcom is een serieuze tweede leverancier geworden, en dat verandert de machtsverhoudingen in de chipsector. Nvidia houdt nog steeds de bovenhand, maar de positie wordt minder onbetwist.

Erik: En wie hier kijkt naar de keuzes rond datacenter-vestigingen in Groningen en Noord-Holland: dit is het type kapitaalstroom dat ook deze kant op kan komen, met alle vragen over stroomnet, koelwater en vergunningen die daarbij horen.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Europese Commissie dwingt Meta om WhatsApp open te zetten voor concurrerende AI-chatbots.

Erik: De Europese Commissie heeft Meta opgedragen om de toegang tot WhatsApp te herstellen voor makers van concurrerende AI-chatbots. Dat zijn zogenoemde interim-maatregelen, dus een tussenbeslissing in afwachting van het bredere mededingingsonderzoek. Brussel vreest dat Meta zijn dominante positie op WhatsApp gebruikt om concurrentie op de jonge markt voor AI-assistenten in de kiem te smoren.

Linda: De achtergrond is dat Meta eerder dit jaar de programmeerinterface van WhatsApp Business afsloot voor bots van bijvoorbeeld OpenAI en andere AI-bedrijven. Daardoor kon je niet meer rechtstreeks met ChatGPT chatten via WhatsApp. Meta zei dat het ging om misbruik van een betaalde dienst. Brussel ziet het anders: concurrenten hadden via WhatsApp een directe lijn naar honderden miljoenen Europese gebruikers, en die lijn is afgeknepen.

Erik: Meta gaat in beroep en noemt de beslissing regelgevende overreach. Het bedrijf zegt dat OpenAI en anderen via deze maatregel gratis kunnen meeliften op een product waar Meta zelf in heeft geïnvesteerd. Dat is een argument waar wat in zit, maar de Commissie laat zwaarder wegen dat WhatsApp in Europa de feitelijke standaard is voor mobiele berichten. Wie die afsluit voor concurrenten, sluit ze af voor de markt.

Linda: Voor Europese gebruikers betekent dit op korte termijn dat AI-chatbots van andere aanbieders weer beschikbaar moeten komen in WhatsApp. Op langere termijn is dit een testcase voor de Digital Markets Act, de wet die grote platforms verplicht hun diensten open te houden. Als Brussel hiermee wegkomt, zal het volgende dossier al klaarliggen.

Erik: En voor Nederlandse mkb'ers die WhatsApp Business gebruiken om klanten te bedienen, kan dit op termijn betekenen dat ze daar een AI-laag van bijvoorbeeld Anthropic of OpenAI overheen kunnen leggen, in plaats van vast te zitten aan Meta's eigen AI.

Argentinië belooft techbedrijven nieuwe wetten en een land zonder AI-regels.

Linda: De Argentijnse president Javier Milei heeft tijdens een ontmoeting met techbedrijven in de Verenigde Staten beloofd dat Argentinië een land wordt zonder AI-regulering. Geen kaders, geen meldplichten, geen toezichthouder die zich met algoritmes bemoeit. Daarbovenop kondigde hij nieuwe wetten aan die buitenlandse techinvesteringen moeten aantrekken, met lage belastingen en versoepelde arbeidsregels.

Erik: Dit is bedoeld als concurrentievoordeel op de wereldwijde kaart. Terwijl Europa met de AI Act regels stapelt en de Verenigde Staten via uitvoerende besluiten en deelstaatwetten manoeuvreren, positioneert Milei Argentinië als de plek waar je AI-modellen mag trainen, testen en uitrollen zonder vergunningenstapel. Het idee: trek datacenters en AI-startups aan met regelvrijheid in plaats van met subsidies.

Linda: De praktische vraag is of dit gaat werken. Datacenters kiezen hun locatie vooral op basis van stroomprijs, netbetrouwbaarheid en politieke stabiliteit. Argentinië scoort op die laatste twee niet sterk. En grote AI-labs als Anthropic en OpenAI hebben zelf belang bij enige vorm van regulering, omdat dat hun gevestigde positie beschermt tegen kleinere concurrenten.

Erik: Maar er is wel een doelgroep waar dit aanslaat: kleinere AI-bedrijven die nu klem zitten tussen Europese voorschriften en Amerikaans procesrisico. Voor hen kan Argentinië een uitwijklocatie worden, vooral voor toepassingen die in Europa onder de hoogste risicocategorie van de AI Act vallen, zoals biometrische identificatie of geautomatiseerde beslissingen in werving.

Linda: En dat is precies het dilemma waar Den Haag en Brussel mee worstelen. Hoge eisen aan veiligheid en uitlegbaarheid zijn maatschappelijk wenselijk, maar als de bouwers naar Buenos Aires gaan, verdwijnt ook de kennis. De vraag wordt niet óf je reguleert, maar hoe je tegelijk aantrekkelijk blijft.

Probeer vandaag zelf Claude Fable 5, het nieuwe gratis AI-model dat code schrijft en lange documenten samenvat.

Erik: Goed, dan twee dingen waar je vandaag iets mee kunt. De eerste is Claude Fable 5 zelf. Je kunt het gewoon proberen via claude punt ai in je browser, zonder iets te installeren. De gratis versie geeft je een ruim aantal berichten per dag, genoeg om er een middag mee te spelen. Geen account met creditcard, gewoon een e-mailadres.

Linda: Wat kun je ermee? Drie dingen die direct nuttig zijn. Eén: lange documenten samenvatten. Plak een rapport van honderd pagina's erin en vraag om de drie belangrijkste conclusies. Twee: e-mails herschrijven in een andere toon, formeler of juist informeler. Drie, en daar is Fable 5 nu echt sterk in: code schrijven of foutmeldingen uitleggen. Ook als je geen programmeur bent, kun je vragen waarom een bepaalde formule in Excel niet werkt, en krijg je een uitleg in gewone taal.

Erik: Een handige tip: Claude is beter dan veel concurrenten in het vasthouden van context binnen één gesprek. Dus als je een document deelt en daarna twintig vervolgvragen stelt, blijft het model de oorspronkelijke tekst gebruiken. Dat is anders dan bij sommige andere chatbots die de draad sneller kwijtraken.

Linda: En een waarschuwing: alles wat je in de gratis versie typt, kan door Anthropic gebruikt worden om het model verder te trainen, tenzij je dat uitzet in de instellingen. Zoek even naar de privacy-knop voordat je gevoelige informatie deelt. Geen bedrijfsgeheimen, geen klantgegevens, geen zorgdata. Voor dat soort werk moet je naar de zakelijke variant met een contract.

Erik: Kost je een kwartier om te zien wat het kan, en het werkt in het Nederlands net zo goed als in het Engels. Een goede gelegenheid om te beoordelen of dit jouw werk verandert of niet.

Voor wie zijn aantekeningen offline en privé wil houden: de gratis notitie-app Obsidian.

Linda: Tot slot iets niet-AI's, voor mensen die juist genoeg hebben van diensten die alles in de cloud zetten: Obsidian. Dat is een gratis notitie-app die op je eigen computer draait, voor Windows, Mac en Linux, en ook op je telefoon. Het verschil met Notion of Google Docs: je notities staan als gewone tekstbestanden op je harde schijf, niet op een server van iemand anders.

Erik: Waarom zou je dat willen? Drie redenen. Eén: je houdt controle over je eigen data. Als Obsidian morgen ophoudt te bestaan, heb je nog steeds al je bestanden. Twee: het werkt zonder internet. In de trein, in het vliegtuig, op een plek met slecht bereik, gewoon doortikken. Drie: het is razendsnel, ook als je tienduizenden notities hebt.

Linda: De kracht zit in de koppelingen tussen notities. Je kunt een woord in een notitie linken aan een andere notitie, en zo bouw je vanzelf een netwerk van ideeën op. Onderzoekers, journalisten en studenten gebruiken Obsidian om jaren aan kennis te ordenen op een manier die met mappen alleen niet lukt.

Erik: Voor wie het wil synchroniseren tussen laptop en telefoon: dat kan, maar daar betaal je voor, of je regelt het zelf via een dienst als Dropbox of iCloud. De basis-app blijft gratis voor persoonlijk gebruik. En er is een grote gemeenschap die plug-ins maakt, dus je kunt het uitbreiden met agenda-functies, takenlijsten of integratie met je leesvoer.

Linda: Een halfuurtje installeren en proberen. Voor wie nu nog notities in vijf verschillende apps heeft staan: dit is misschien de manier om alles op één plek te krijgen, zonder dat een groot techbedrijf meeleest.

Erik: Vandaag hadden we het over: de nieuwe Claude-modellen Fable 5 en Mythos 5 van Anthropic, het AI-investeringsplatform van Broadcom, Apollo en Blackstone, de Europese ingreep bij WhatsApp en Meta, en Argentinië dat zich aanbiedt als AI-vrijhaven. En twee dingen om zelf te proberen: de gratis chatbot Claude Fable 5, en de offline notitie-app Obsidian.

Linda: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.