Microsoft MAI-modellen: 7 eigen AI-modellen los van OpenAI

Linda: Welkom bij The State of Tech, dinsdag 9 juni 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Apple stelt de nieuwe Siri uit in Europa door de Digital Markets Act, OpenAI bereidt de grootste verbouwing van ChatGPT ooit voor, Microsoft lanceert zeven eigen AI-modellen, Mayo Clinic ziet AI hersentumoren classificeren zonder gentest, en twee dingen om vandaag te proberen: de transcriptietool MAI-Transcribe in Microsoft 365 en de gratis browser-extensie DeepL Translate. We beginnen met de Siri-vertraging in Europa.

Apple stelt de AI-versie van Siri uit in de EU door de Digital Markets Act.

Linda: Apple heeft gisteravond bevestigd dat de grondig vernieuwde Siri, die op AI draait, niet tegelijk met de rest van de wereld naar Europa komt. In iOS 27 en iPadOS 27 blijft de oude Siri voorlopig staan voor gebruikers in de Europese Unie. Apple wijst expliciet naar de Digital Markets Act als reden voor de vertraging.

Erik: De nieuwe Siri zou volgens Apple bij andere apps moeten kunnen kijken, taken over apps heen uitvoeren en context onthouden uit eerdere gesprekken. Precies dat soort diepe integratie raakt aan wat de Europese regels juist openbreken, want de Digital Markets Act dwingt grote platforms om hun systemen ook voor concurrenten toegankelijk te maken. Apple zegt tijd nodig te hebben om dat veilig in te bouwen.

Linda: Buiten de EU rolt de nieuwe Siri wel uit, dit najaar bij de lancering van iOS 27. Voor Nederlandse en Duitse iPhone-gebruikers betekent het dat ze maandenlang naar een Siri kijken die merkbaar minder kan dan dezelfde assistent in de Verenigde Staten of het Verenigd Koninkrijk.

Erik: En dat voedt het oude debat opnieuw. Apple en delen van de techsector zeggen dat Brusselse regels innovatie afremmen. Voorstanders van de wet wijzen er juist op dat Apple eerst altijd zegt iets niet te kunnen, en het later alsnog levert, zoals eerder met de USB-C-aansluiting en zijwaartse app-winkels.

Linda: Het patroon is bekend van eerdere Apple Intelligence-functies, die in Europa ook met vertraging kwamen. The Verge schreef gisteren dat de vernieuwde Siri sowieso al een jaar achterligt op de oorspronkelijke planning, los van de EU-vraag.

Erik: Voor Nederlandse bedrijven die met spraakassistenten bouwen, bijvoorbeeld in de zorg of klantcontact, betekent het dat ze niet kunnen rekenen op een gelijktijdige Europese release van Apples AI-laag. Voor consumenten wordt zichtbaar wat de Digital Markets Act in de praktijk doet: meer keuze in theorie, later toegang tot nieuwe functies in de praktijk.

Linda: De Europese Commissie heeft nog niet inhoudelijk gereageerd op Apples beslissing.

OpenAI bereidt de grootste verbouwing van ChatGPT voor sinds de lancering in 2022.

Erik: De Financial Times meldt dat OpenAI werkt aan de ingrijpendste vernieuwing van ChatGPT sinds het in november 2022 verscheen. Het gaat om een herziening van het hele product, niet om een nieuw model eronder. Honderden miljoenen mensen gebruiken ChatGPT inmiddels wekelijks, en dat is volgens de krant precies waarom OpenAI nu durft.

Linda: De FT beschrijft het als een verschuiving van een chatvenster met een tekstvak naar iets dat dichter bij een persoonlijke assistent staat. Denk aan taken die op de achtergrond doorlopen, een interface die zich aanpast aan wat je probeert te doen, en diepere integratie met andere apps en diensten.

Erik: Wat eruit springt: OpenAI wil af van het idee dat je elk gesprek opnieuw begint. De nieuwe versie moet veel sterker bouwen op wat je eerder hebt gedaan, en ook proactief dingen aandragen. Dat sluit aan op het langetermijngeheugen dat eerder dit jaar is uitgerold.

Linda: Tegelijk loopt OpenAI een risico. ChatGPT is voor veel gebruikers een vertrouwde plek geworden, en een grote interface-wijziging kan diezelfde gebruikers vervreemden. De FT noemt het intern omschreven als de zwaarste ingreep sinds de eerste lancering.

Erik: Een concrete releasedatum staat niet in het stuk. Wel dat de uitrol gefaseerd gebeurt, eerst bij betalende gebruikers en pas later bij de gratis versie.

Linda: Nederlandse organisaties die ChatGPT Enterprise of Teams afnemen, krijgen mogelijk te maken met andere standaardgedragingen. Voor wie eigen GPT's heeft gebouwd, kan dat betekenen dat instructies herschreven moeten worden.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Microsoft brengt zeven eigen AI-modellen uit en pakt OpenAI op eigen terrein aan.

Erik: Microsoft heeft gisteren een familie van zeven AI-modellen aangekondigd die helemaal in eigen huis zijn gemaakt. Onder de MAI-naam zit een redeneermodel, een programmeermodel, een tekst-naar-beeldmodel en een transcriptiemodel. Belangrijk: deze modellen zijn niet van OpenAI, terwijl Microsoft jarenlang juist daarop bouwde.

Linda: Het programmeermodel is al ingebouwd in GitHub Copilot en Visual Studio Code, de ontwikkelomgeving die wereldwijd door miljoenen programmeurs wordt gebruikt. Het transcriptiemodel zou volgens Microsoft vijf keer sneller zijn dan vergelijkbare diensten en 43 talen aan, waaronder Nederlands.

Erik: Wat hier echt onder zit, is een strategische verschuiving. Microsoft heeft miljarden in OpenAI gestoken, en bouwt nu tegelijk een complete eigen modellenstack. Dat geeft Microsoft een alternatief als de relatie met OpenAI verandert, en het haalt afhankelijkheid weg uit de Copilot-producten waar bedrijven voor betalen.

Linda: Voor klanten betekent het dat dezelfde Copilot-knop in Word of Outlook straks op een Microsoft-model kan draaien in plaats van op GPT. Dat scheelt in kosten en in juridische blootstelling, omdat data dan binnen Microsofts eigen infrastructuur blijft.

Erik: Het redeneermodel claimt te concurreren met de top op software-engineering-toetsen. Microsoft is voorzichtig: ze noemen het nadrukkelijk een familie voor praktische taken, niet een poging om de allergrootste algemene modellen te verslaan.

Linda: En voor Nederlandse softwarebedrijven die op GitHub Copilot leunen, verandert er onder de motorkap iets, terwijl de gebruikerservaring hetzelfde blijft.

AI van Mayo Clinic herkent hersentumoren op gewone weefselbeelden zonder dure gentest.

Erik: Onderzoekers van de Mayo Clinic publiceerden in The Lancet Digital Health dat ze AI hebben getraind die meningiomen kan classificeren op standaard pathologieglaasjes. Meningiomen zijn de meest voorkomende primaire hersentumoren bij volwassenen. Het systeem voorspelt ook hoe groot de kans is dat de tumor terugkomt.

Linda: Het bijzondere zit in wat er níet hoeft. Normaal heb je voor die voorspelling een DNA-methylatieprofiel nodig, een dure en tijdrovende moleculaire test. De AI haalt diezelfde informatie uit de gewone weefselbeelden die elk ziekenhuis al maakt na een operatie.

Erik: Voor ziekenhuizen zonder eigen moleculair lab is dat een groot verschil. Een meningioom die als laag-risico is geclassificeerd, hoeft minder vaak gescand te worden. Eén die hoog-risico blijkt, krijgt eerder aanvullende behandeling.

Linda: De onderzoekers tonen ook dat de AI-voorspellingen zelfstandige waarde houden naast bestaande klinische factoren. Het systeem herkent verschillen binnen één tumor, wat met de huidige werkwijze vaak gemist wordt.

Erik: Belangrijk voorbehoud: dit is een onderzoeksresultaat in een gerenommeerd vakblad, geen goedgekeurd medisch hulpmiddel. Voor klinisch gebruik moet er nog validatie, regelgevende goedkeuring en integratie in ziekenhuissystemen volgen.

Linda: En voor regionale ziekenhuizen zonder eigen moleculair lab kan AI op weefselbeelden op termijn een gelijker speelveld creëren in kankerdiagnostiek.

Microsofts nieuwe transcriptietool MAI-Transcribe komt naar Microsoft 365 voor wie veel vergadert.

Erik: Tot slot twee dingen om vandaag uit te proberen. Het eerste is een functie die voortkomt uit het verhaal van net: MAI-Transcribe, het nieuwe transcriptiemodel van Microsoft. Het rolt deze week uit in Teams en Word voor abonnees van Microsoft 365 Copilot.

Linda: Wat je ermee kunt: een vergadering opnemen of een audiobestand uploaden, en binnen een fractie van de tijd een volledig uitgeschreven transcriptie krijgen, mét sprekers gescheiden. Microsoft claimt vijf keer sneller dan vergelijkbare diensten en ondersteuning voor 43 talen, waaronder Nederlands.

Erik: Praktisch: in Teams zit de knop onder de opnameopties, in Word kun je een audiobestand slepen in een leeg document. Voor journalisten, onderzoekers en notulisten scheelt dat letterlijk uren werk per week.

Linda: Voorbehoud: het werkt alleen voor wie een Microsoft 365 Copilot-licentie heeft, en die is niet gratis. Heb je die wel via je werkgever, dan staat de functie er waarschijnlijk al, of komt hij deze week binnen.

Erik: Een tip voor wie ermee gaat werken: zet de transcriptie altijd nog even na door iemand die de vergadering bijwoonde. AI-transcripties zijn goed, maar struikelen nog over namen en vakjargon. Bij medische of juridische gesprekken is handmatige controle geen overbodige luxe.

Linda: En voor wie geen Microsoft 365 heeft, zijn er gratis alternatieven zoals MacWhisper op de Mac of de browserversie van Whisper. Niet zo strak geïntegreerd, maar wel bruikbaar.

Erik: Iets om vanmiddag even te testen met een oude opname uit je archief.

De browser-extensie DeepL Translate vertaalt webpagina's zonder dat je data via Google loopt.

Linda: De tweede vondst is geen AI-noviteit, maar wel een handige extensie die nu voor Chrome, Edge en Firefox beschikbaar is: DeepL Translate. Je kent DeepL waarschijnlijk van de website, het Duitse vertaalbedrijf dat beter Nederlands maakt dan Google Translate. Sinds vorige week is de browser-extensie compleet vernieuwd.

Erik: Wat hij doet: je klikt op het icoontje in je browser, en de pagina waar je op zit wordt vertaald, met behoud van opmaak, links en afbeeldingen. Je kunt ook een stuk tekst selecteren en alleen dat vertalen, of meteen herschrijven in andere toon, formeler of beknopter.

Linda: De gratis versie volstaat voor de meeste mensen. Je kunt ongelimiteerd webpagina's vertalen, en losse teksten tot een bepaald aantal tekens per maand. Wie meer doet, betaalt zo'n acht euro per maand.

Erik: Privacy is hier het verkoopargument. DeepL is een Europees bedrijf, gevestigd in Keulen, en valt onder Europese privacyregels. Bij Google Translate gaat alles wat je vertaalt door Googles servers en kan het gebruikt worden voor productverbetering. Bij DeepL kun je in de instellingen aanvinken dat je teksten niet bewaard mogen worden.

Linda: Praktisch voor wie veel internationale artikelen leest, onderzoek doet in andere talen, of Duits- of Franstalige documenten moet doorworstelen. Installatie kost minder dan een minuut via de webwinkel van je browser.

Erik: Een klein nadeel: bij hele lange pagina's vraagt de extensie soms om de tekst in delen te knippen. En sommige nieuwswebsites blokkeren actief het vertalen van hun pagina's, dan moet je de tekst zelf kopiëren.

Linda: Toch een opmerkelijke tool als je dagelijks meertalig leest.

Linda: Vandaag hadden we het over: de vertraagde AI-Siri in Europa door de Digital Markets Act, de grootste verbouwing van ChatGPT sinds de start, de zeven nieuwe Microsoft AI-modellen, de Mayo Clinic die hersentumoren classificeert zonder gentest, en twee dingen om zelf te proberen: het transcriptiemodel MAI-Transcribe in Microsoft 365 en de browser-extensie DeepL Translate.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.