Meta gezichtsherkenning in slimme bril: AVG-risico's uitgelegd

Linda: Welkom bij The State of Tech, zaterdag 6 juni 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Meta stopt stiekem gezichtsherkenning in zijn slimme bril, het Pentagon sluit AI-deals met acht techreuzen, Delta Electronics ziet AI-omzet boven de twintig procent uitkomen, in Indonesië maken onderzoekers benzine uit palmolie, en twee dingen om vandaag uit te proberen: de notitie-app Obsidian en de browser-extensie uBlock Origin. We beginnen met die slimme bril van Meta.

Meta bouwt gezichtsherkenning in zijn slimme bril en zet de privacydiscussie op scherp.

Linda: Meta heeft volgens berichten in stilte gezichtsherkenning ingebouwd in zijn slimme brillen. De software draait lokaal op het apparaat en kan mensen identificeren via biometrische kenmerken die in de bril zelf zijn opgeslagen. Dat betekent dat iemand met zo'n bril op straat in principe kan zien wie er tegenover hem staat, zonder dat die ander dat doorheeft.

Erik: En dat is precies waar de schoen wringt. Bij eerdere experimenten met gezichtsherkenning in brillen, denk aan Google Glass meer dan tien jaar geleden, was er een enorme publieke tegenreactie. Meta heeft die functie tot nu toe officieel uit zijn brillen gehouden, juist vanwege de gevoeligheid. Dat ze het nu blijkbaar wél inbouwen, en dan ook nog zonder grote aankondiging, roept de vraag op hoe bewust gebruikers en omstanders hierover geïnformeerd worden.

Linda: Technisch gezien is het slim opgelost: de data blijft lokaal, dus Meta hoeft niet alle gezichten naar zijn servers te sturen. Maar juridisch is het in Europa een mijnenveld. De AVG ziet biometrische data als bijzondere persoonsgegevens, en daarvoor gelden strengere regels. Iemand op straat herkennen zonder diens toestemming, dat past daar niet zomaar in.

Erik: Privacytoezichthouders in Duitsland en Frankrijk hebben al laten weten dat ze de berichten onderzoeken. De Autoriteit Persoonsgegevens hier in Nederland heeft nog niet gereageerd, maar de lijn is bekend: gezichtsherkenning in de publieke ruimte door particulieren is bijna altijd in strijd met de wet.

Linda: Voor Meta is het ook commercieel een gok. De Ray-Ban-brillen die ze samen met EssilorLuxottica maken zijn een van de weinige hardwaresuccessen van het bedrijf. Als Brussel of nationale toezichthouders de functie blokkeren, of als consumenten massaal afhaken vanwege de privacyzorgen, dan tikt dat aan.

Erik: Tegelijk laat het zien waar de slimme-brillenmarkt heen beweegt. Apple werkt aan iets vergelijkbaars, Google en Samsung ook. Wie het eerst gezichtsherkenning op een acceptabele manier in de markt zet, zet de norm voor de rest.

Linda: En in Nederland raakt dit direct aan de discussie die hier al loopt over slimme camera's en biometrie. De politie mag gezichtsherkenning maar in zeer beperkte gevallen gebruiken. Als particulieren straks met een bril op rondlopen die meer kan dan een politieagent, ontstaat er een vreemde scheefgroei. Verwacht hier in de komende weken Kamervragen over.

Het Pentagon sluit AI-contracten met acht techreuzen tegelijk.

Erik: Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft contracten gesloten met acht grote AI-bedrijven, waaronder OpenAI, Anthropic, Google en Microsoft. De totale waarde loopt in de miljarden, en de looptijd is meerjarig. Het doel: AI-modellen inzetten voor logistiek, beeldherkenning, cyberverdediging en besluitvorming op het slagveld.

Linda: Wat hier opvalt is de schaal én de spreiding. Eerder werkte het Pentagon vooral met één of twee leveranciers per project. Nu kiezen ze bewust voor acht partijen tegelijk, zodat ze niet afhankelijk worden van één bedrijf. Het is ook een signaal richting China: de Amerikaanse overheid bindt de hele top van de AI-industrie aan zich vast.

Erik: Voor de bedrijven zelf is dit financieel aantrekkelijk, maar reputatie-technisch ingewikkeld. OpenAI had jarenlang in zijn gebruiksvoorwaarden staan dat zijn modellen niet voor militaire toepassingen mochten worden gebruikt. Die clausule is vorig jaar geschrapt. Anthropic, dat zich juist profileert als het voorzichtige AI-lab, gaat nu ook mee.

Linda: De vraag is wat dit betekent voor het soort AI dat we krijgen. Modellen worden mede getraind op basis van wat klanten ervan vragen. Als de grootste klant het Pentagon is, schuift de ontwikkeling richting militaire bruikbaarheid.

Erik: En voor Europa is dit een wake-up call. De NAVO-bondgenoten, inclusief Nederland, leunen steeds zwaarder op Amerikaanse AI-infrastructuur. Defensie hier praat al langer over een eigen Europese AI-capaciteit, maar de budgetten staan in geen verhouding tot wat het Pentagon nu uittrekt. Industriekoepels wijzen erop dat Europa hier strategisch achterloopt.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Delta Electronics ziet AI-omzet boven de twintig procent uitkomen.

Erik: De Taiwanese fabrikant Delta Electronics, een grote leverancier van stroomvoorzieningen en koelsystemen voor datacenters, meldt dat het aandeel AI-gerelateerde omzet boven de twintig procent uitkomt. Een jaar geleden was dat nog rond de tien procent.

Linda: Delta is misschien geen huishoudnaam, maar wel een sleutelspeler. Voor elke Nvidia-chip die in een datacenter draait, zijn er voedingen, transformatoren en koelblokken nodig. En die komen vaak van Delta, of van een handvol concurrenten zoals Lite-On. De groei van AI vertaalt zich dus rechtstreeks in orders voor deze bedrijven.

Erik: Wat dit verhaal interessant maakt is dat het de echte fysieke kant van AI laat zien. We praten veel over modellen en software, maar AI-datacenters slurpen stroom, en die stroom moet ergens omgezet, geregeld en gekoeld worden. Delta noemt vooral vloeistofkoeling als groeisegment, omdat de nieuwste AI-chips simpelweg te heet worden voor traditionele luchtkoeling.

Linda: En dat raakt direct aan de discussie over energieverbruik. Een AI-datacenter verbruikt al snel evenveel stroom als een middelgrote stad. Hoe efficiënter de voeding en koeling, hoe minder energie er verloren gaat. Delta verdient dus aan een probleem dat AI zelf creëert.

Erik: Voor Nederland is dit relevant omdat we hier een van de grootste datacenterclusters van Europa hebben, vooral rond Amsterdam. De druk op het stroomnet is hier al zo hoog dat nieuwe datacenters maar mondjesmaat aansluiting krijgen. Efficiëntere apparatuur is een van de weinige manieren om binnen dezelfde netcapaciteit meer rekenkracht te leveren.

Linda: Tegelijk laat het zien dat de AI-boom voorlopig niet afkoelt. Als toeleveranciers zoals Delta hun AI-omzet zien verdubbelen, dan zit er flinke vraag in de pijplijn. Analisten verwachten dat dit aandeel volgend jaar verder doorgroeit.

Indonesische onderzoekers maken benzine uit palmolie.

Erik: In Indonesië hebben onderzoekers een proefinstallatie geopend die palmolie omzet in een product dat vergelijkbaar is met benzine. Niet biodiesel, dat bestaat al langer, maar een lichtere brandstof die in gewone benzinemotoren kan. De installatie produceert nu enkele duizenden liters per dag.

Linda: Technisch is dit een doorbraak. Palmolie wordt normaal verwerkt tot biodiesel, dat zwaarder is en vooral geschikt voor vrachtwagens en bussen. Deze nieuwe route gebruikt een chemisch proces dat de oliemoleculen verder afbreekt, zodat je een lichtere brandstof krijgt. Indonesië wil hiermee minder afhankelijk worden van geïmporteerde ruwe olie.

Erik: Maar er zit een grote maar aan. Palmolie ligt al jaren onder vuur vanwege ontbossing in Indonesië en Maleisië. Voor palmolieplantages worden regenwouden gekapt, met grote gevolgen voor biodiversiteit en CO2-uitstoot. Als deze technologie de vraag naar palmolie verder opdrijft, kan het klimaatvoordeel van de brandstof zelf wegvallen tegen de schade van extra plantages.

Linda: De Europese Unie heeft palmolie als grondstof voor biobrandstof juist aan banden gelegd, precies om die reden. Vanaf 2030 mag palmolie niet meer meetellen voor de Europese biobrandstofdoelen. Een Indonesische benzine op palmoliebasis zou hier dus niet zomaar als groene brandstof verkocht kunnen worden.

Erik: Voor Nederlandse havens, vooral Rotterdam, is dit wel relevant. Rotterdam is een van de grootste overslagpunten voor palmolie in Europa. Critici wijzen erop dat een groeiende Indonesische biobrandstofindustrie de druk op die import opnieuw kan opvoeren, juist nu Europa de tegenovergestelde richting kiest.

Linda: De onderzoekers zelf zeggen dat ze ook werken aan varianten op basis van afvalstromen, zoals lege palmvruchttrossen, die geen extra plantages vereisen. Of dat opschaalbaar is, moet de komende jaren blijken.

De notitie-app Obsidian zet je losse aantekeningen om in een doorzoekbaar netwerk.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt. Het eerste is Obsidian, een notitie-app die je waarschijnlijk wel eens hebt voorbij zien komen maar misschien nooit hebt geprobeerd. Het idee is simpel: je schrijft losse notities in tekstbestanden, en je legt links tussen die notities, net zoals op Wikipedia. Daardoor ontstaat er een persoonlijk web van kennis.

Linda: Wat Obsidian onderscheidt van apps als Notion of Evernote is dat alle bestanden lokaal op je eigen apparaat staan, in gewoon tekstformaat. Geen cloud, geen account, niets verlaat je laptop tenzij jij dat wilt. Dat maakt het populair bij mensen die niet willen dat hun aantekeningen ergens op een server van een Amerikaans bedrijf staan.

Erik: Voor privé gebruik is het gratis. Je kunt het downloaden voor Windows, Mac, Linux, iOS en Android. Als je je notities tussen apparaten wilt synchroniseren, kun je betalen voor hun sync-dienst, of je gebruikt gewoon iCloud of Dropbox, want het zijn tekstbestanden in een map.

Linda: De community eromheen is enorm. Er zijn duizenden plug-ins, van een ingebouwde takenlijst tot integratie met je agenda, en zelfs koppelingen met AI-modellen die je notities kunnen samenvatten of doorzoeken. Begin klein: maak een paar notities, leg links, en laat het organisch groeien.

Erik: Het kost een uurtje om de basis onder de knie te krijgen, en dan heb je een notitiesysteem dat over tien jaar nog werkt, omdat de bestanden gewoon platte tekst zijn. Geen vendor lock-in, geen abonnementsval. Voor studenten, journalisten, onderzoekers, of iedereen die veel leest en wil onthouden wat hij las, is het een aanrader.

De browser-extensie uBlock Origin blokkeert advertenties en trackers.

Linda: En het tweede is een klassieker die nog steeds onverslaanbaar is: de browser-extensie uBlock Origin. Een gratis advertentieblokker voor Firefox, Chrome en Edge, gemaakt door één ontwikkelaar, zonder verdienmodel. Geen abonnement, geen pro-versie, geen reclame in de extensie zelf.

Erik: Wat uBlock Origin onderscheidt is dat hij niet alleen advertenties blokkeert, maar ook trackers, scripts en pop-ups die je surfgedrag volgen. Pagina's laden daardoor sneller, je dataverbruik gaat omlaag, en je voorkomt dat je profiel wordt opgebouwd door derden.

Linda: Een belangrijk punt: Google heeft vorig jaar zijn extensiesysteem in Chrome aangepast, waardoor de oude versie van uBlock Origin niet meer goed werkt. De maker heeft een nieuwe versie uitgebracht, uBlock Origin Lite, die wel binnen de nieuwe regels werkt maar iets minder krachtig is. In Firefox werkt de volle versie nog gewoon.

Erik: Voor wie écht alles wil blokkeren is Firefox met de volle uBlock Origin nu de beste combinatie. Installeren kost dertig seconden: ga naar de extensie-winkel van je browser, zoek op de naam, klik op installeren. Daarna draait hij op de achtergrond zonder dat je er iets aan hoeft in te stellen.

Linda: Vandaag hadden we het over: Meta die gezichtsherkenning in zijn slimme bril stopt, het Pentagon dat AI-deals sluit met acht techreuzen, Delta Electronics dat zijn AI-omzet ziet doorgroeien, Indonesische onderzoekers die benzine uit palmolie maken, en twee dingen om zelf te proberen: de notitie-app Obsidian en de browser-extensie uBlock Origin.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.