Samsung HBM4E: eerste AI-geheugenchip voor Nvidia en AMD

Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 29 mei 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Samsung levert als eerste de volgende generatie AI-geheugen, Japanse megabanken zetten OpenAI en Anthropic in tegen cyberaanvallen, een grote serverbouwer waarschuwt voor bredere tekorten in AI-datacenters, BYD presenteert een eigen vier-nanometer chip voor zelfrijdende auto's, plus twee dingen om vandaag uit te proberen: een nieuw AI-codeermodel van Microsoft voor GitHub Copilot en een real-time besturing waarmee robots direct op AI reageren. We beginnen met Samsung, dat als eerste de nieuwe AI-geheugenchip uitlevert.

Samsung is wereldwijd de eerste die samples van zijn nieuwe HBM4E AI-geheugen uitlevert aan klanten.

Linda: Samsung is begonnen met het versturen van samples van zijn nieuwste high-bandwidth memory, oftewel HBM4E. Dat is het stapelgeheugen dat naast elke zware AI-chip zit en bepaalt hoe snel zo'n chip data kan ophalen. Samsung is hiermee wereldwijd de eerste die deze volgende generatie aan klanten laat zien.

Erik: En het tempo is opvallend. Samsung begon in februari pas met de massaproductie van de huidige generatie, de HBM4. Drie maanden later liggen de samples van de opvolger al bij klanten. De chip stapelt twaalf laagjes geheugen op elkaar, haalt zestien gigabit per seconde en is energiezuiniger dan zijn voorganger.

Linda: De afnemers zijn niet de minste. AMD, Nvidia en Google staan op de klantenlijst. Massaproductie zal worden afgestemd op hun planning, want zij bepalen wanneer hun nieuwe AI-versnellers de markt op gaan.

Erik: Geheugen is op dit moment het schaarste onderdeel in een AI-datacenter, schaarser dan de rekenchip zelf. Wie als eerste de volgende generatie kan leveren, krijgt voorrang in de orderboeken van Nvidia en concurrenten. En dat is precies waar Samsung al jaren achter liep op zijn Zuid-Koreaanse rivaal SK hynix.

Linda: Dit is dus meer dan een productupdate. Het is een verschuiving in wie de AI-keten domineert. Als Samsung deze voorsprong vasthoudt, kan het bedrijf voor het eerst in jaren weer de dominante leverancier van AI-geheugen worden. En dat heeft directe gevolgen voor de prijzen en levertijden van AI-servers wereldwijd.

Erik: Voor Nederlandse partijen die AI-servers inkopen, denk aan datacenters in de Wieringermeer of cloudaanbieders die capaciteit huren bij hyperscalers, geldt: meer geheugenleveranciers betekent minder wachttijd en op termijn lagere prijzen. Op dit moment kunnen Nederlandse bedrijven die GPU-capaciteit willen reserveren wachten op levering tot ver in 2027.

Linda: En het raakt ook de Europese discussie over technologische afhankelijkheid. Het zwaartepunt van AI-geheugen ligt vrijwel volledig in Zuid-Korea, met een tweede pool in Taiwan. Europa heeft hier geen significante productiecapaciteit, en die kwetsbaarheid wordt zichtbaarder naarmate AI dieper in de economie zakt.

Japanse megabanken zetten OpenAI en Anthropic in om hun beveiliging tegen AI-aanvallen te versterken.

Erik: De drie grootste banken van Japan, MUFG, Sumitomo Mitsui en Mizuho, krijgen toegang tot nieuwe AI-modellen van OpenAI en Anthropic. Niet om klanten te bedienen, maar om hun eigen systemen te beveiligen. De gedachte: als aanvallers AI inzetten om kwetsbaarheden te vinden, moeten verdedigers dat ook doen.

Linda: Bronnen melden dat het nieuwe OpenAI-model qua mogelijkheden in de buurt komt van Anthropics Claude-model dat bekend staat om het opsporen van systeemzwakheden. De banken willen beide systemen naast elkaar inzetten, om elkaars blinde vlekken op te vangen.

Erik: De timing is geen toeval. De Japanse financiële toezichthouder en de centrale bank dringen al maanden aan op zwaardere verdediging tegen AI-gestuurde cyberaanvallen. De zorg: dat dezelfde modellen die nu beschikbaar komen voor verdediging, door criminelen worden ingezet voor aanvallen.

Linda: Banken waren tot nu toe terughoudend met generatieve AI in beveiliging, vanwege risico's rond hallucinaties en datalekken. Dat drie grote Japanse banken nu samen deze stap zetten, markeert een omslag. AI verschuift van experiment naar kernsysteem in de financiële sector.

Erik: En het laat zien hoe de cybersecurity-markt verandert. Klassieke beveiligingsbedrijven krijgen er ineens concurrentie van AI-labs die niet eens als security-leverancier waren begonnen. OpenAI en Anthropic worden zo, bijna terloops, infrastructuurleveranciers voor financiële instellingen.

Linda: Nederlandse banken volgen dit nauwlettend. ING, ABN en Rabobank werken zelf al jaren met AI voor fraudedetectie, maar het breed inzetten van een externe AI-leverancier voor systeembeveiliging is hier nog ongebruikelijk. De Nederlandsche Bank kijkt kritisch naar afhankelijkheid van Amerikaanse AI-leveranciers in financiële kerninfrastructuur.

Erik: Tegelijk wordt de druk groter. Als Japanse banken deze stap zetten en hun aanvalsdetectie verbetert, dan verschuiven aanvallers naar zwakkere doelen. En dat kunnen Europese instellingen zijn die nog niet zo ver zijn.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Een grote Nvidia-serverbouwer waarschuwt dat AI-tekorten verder reiken dan alleen geheugen.

Erik: Wiwynn, een Taiwanese fabrikant die servers bouwt rond Nvidia-chips, slaat alarm. Het bedrijf ziet tekorten ontstaan in meer datacenteronderdelen dan alleen geheugen. Denk aan netwerkchips, koeling, voedingsmodules, kabels. De hele toeleveringsketen rond AI-servers loopt vast.

Linda: Voorzitter Emily Hong verwacht dat de hoge vraag naar AI-hardware nog drie tot vijf jaar aanhoudt. Techgiganten als Meta en Microsoft trekken hun investeringsbudgetten verder op, en dat zuigt vrijwel alle beschikbare componenten uit de markt. Verlichting verwacht Wiwynn pas eind 2027 of 2028.

Erik: Het gevolg is dat hardwareprijzen naar recordhoogtes worden geduwd. Niet alleen voor de chips zelf, maar voor de hele bouwlijst van een server. En dat tikt door naar elk bedrijf dat AI-capaciteit wil inkopen of huren.

Linda: Lang dachten we dat de schaarste vooral bij Nvidia-chips zat. Wat Wiwynn nu zegt: het probleem is breder. Zelfs als je morgen GPU's geleverd krijgt, kun je niet zonder de rest van het rack. Eén schaarse netwerkchip kan een complete server stilzetten.

Erik: En dat verandert de strategie van grote afnemers. We zien dat hyperscalers nu meerjarige contracten afsluiten voor onderdelen waarvoor ze vroeger gewoon bestelden als ze nodig waren. De toeleveringsketen wordt strategischer ingericht, met grotere voorraden en meer parallelle leveranciers.

Linda: Nederland heeft een aanzienlijke datacentersector, vooral rond Amsterdam en Groningen. Operators daar concurreren om dezelfde onderdelen als Meta en Microsoft. Voor Nederlandse AI-startups die rekencapaciteit willen inkopen, betekent dit langere wachttijden en hogere prijzen, mogelijk tot in 2028.

Erik: En het heeft een politieke kant. De Europese Commissie wil meer AI-soevereiniteit, met eigen datacenterprojecten. Maar als de hele toeleveringsketen wordt leeggekocht door Amerikaanse hyperscalers, dan blijft Europese capaciteit beperkt, los van hoeveel geld Brussel reserveert.

BYD presenteert China's eerste vier-nanometer autochip voor zelfrijdende voertuigen.

Linda: BYD, de grootste fabrikant van elektrische auto's ter wereld, heeft een eigen chip onthuld die volgens het bedrijf de geavanceerdste autochip van China is. Het is een vier-nanometer chip, ontworpen voor de software die zelfrijdende functies aanstuurt. De chip heet Xuanji A3.

Erik: Vier nanometer is industriële slang voor een geavanceerd productieproces dat tot voor kort vooral werd gebruikt voor smartphone- en AI-chips. Dat BYD die techniek nu in een auto stopt, brengt het bedrijf dichter bij het niveau van Huawei, dat in China toonaangevend is op autochips.

Linda: De chip zit in een nieuw rekenplatform ter grootte van een laptop, dat het brein wordt van BYD's slimme rijfuncties. Het bedrijf claimt twintig procent lager stroomverbruik dan vergelijkbare chips, wat in een elektrische auto direct bereik oplevert.

Erik: De Chinese automarkt is brutaal competitief. Xpeng, Xiaomi, Nio en BYD ontwerpen allemaal hun eigen AI-systemen voor zelfrijden. Wie de beste chip heeft, kan zich onderscheiden op functionaliteit en prijs. En BYD verwacht dat China al in 2027 wetgeving invoert die zelfrijdende auto's breder toestaat.

Linda: Het strategische beeld is wat dit echt belangrijk maakt. Westerse fabrikanten zoals Tesla en de Europese merken kopen autochips in bij Nvidia, Qualcomm of Mobileye. BYD ontwerpt zelf, produceert in China en is dus minder afhankelijk van Amerikaanse exportbeperkingen.

Erik: Voor Stellantis, met fabrieken in Nederland, en voor de bredere Europese auto-industrie is dit zorgwekkend. Europese merken lopen achter op zelfrijdende software, en BYD verkort tegelijk de afstand op de hardware. Op een BYD die volgend jaar in Nederlandse showrooms staat, zou deze chip kunnen werken.

Linda: En voor Nederlandse consumenten betekent het meer keuze in betaalbare slimme elektrische auto's, maar voor Europese werkgelegenheid in de auto-industrie wordt het lastiger. De toegevoegde waarde verschuift van mechanica naar software en chips, precies de domeinen waarin China nu hard inloopt.

Microsoft kondigt volgende week nieuwe AI-modellen aan voor GitHub Copilot, inclusief een eigen codeermodel.

Linda: Tot slot twee dingen waar je vandaag of binnenkort iets mee kunt. Microsoft onthult volgende week op zijn jaarlijkse Build-conferentie een serie nieuwe AI-modellen, waaronder een eigen codeermodel voor GitHub Copilot. Dat is de codeer-assistent die in Visual Studio en andere ontwikkelomgevingen draait.

Erik: GitHub Copilot was lang dé standaard voor programmeurs die AI gebruiken bij hun werk. Maar de afgelopen anderhalf jaar is er stevige concurrentie gekomen, onder andere van Cursor en van Anthropics Claude Code. Microsoft probeert nu met eigen modellen terug te slaan.

Linda: Naast het codeermodel komen er ook modellen voor transcriptie, redeneren, spraak en beeld. Microsoft bouwt zo langzaam een eigen AI-stack, los van zijn diepe samenwerking met OpenAI. Dat is strategisch significant, want het reduceert de afhankelijkheid van één leverancier.

Erik: Voor de luisteraar die zelf code schrijft of leert programmeren: als je GitHub Copilot al gebruikt, krijg je deze modellen automatisch via je bestaande abonnement. Een Copilot-abonnement kost rond de tien dollar per maand voor individuele gebruikers, met een gratis variant voor studenten en open source-ontwikkelaars.

Linda: Codeer-assistenten zijn de eerste AI-toepassing waar gebruikers actief van leverancier wisselen op basis van kwaliteit. Programmeurs merken direct of een model goede of slechte code schrijft, en stappen over als het beter kan. Dat maakt dit segment een proeftuin voor de bredere AI-markt.

Erik: En het heeft een Nederlandse hoek. Nederlandse softwarebedrijven, van ASML-toeleveranciers tot Booking en Adyen, gebruiken deze tools intensief. Welk model je kiest, beïnvloedt productiviteit, codekwaliteit en zelfs welke data je deelt met welke Amerikaanse leverancier. De Build-conferentie van volgende week is dus geen techfeestje, maar een serieus inkoopmoment voor IT-afdelingen.

Een Koreaans bedrijf laat zien hoe robots direct kunnen reageren op AI-besluiten, zonder vertraging.

Erik: Tweede ding om in de gaten te houden: MOVENSYS, een Koreaans bedrijf gespecialiseerd in software voor bewegingsbesturing, demonstreert vandaag op een Intel-event in Taiwan een nieuw systeem dat de vertraging tussen AI-beslissing en robotbeweging wegneemt.

Linda: Het probleem dat ze aanpakken is bekend in robotica: een AI ziet iets, neemt een besluit, en dan moet die beslissing nog naar een aparte besturingseenheid die de motoren aanstuurt. Tussen besluit en beweging zit een vertraging van tientallen tot honderden milliseconden. Voor een robot die iets oppakt of moet uitwijken, is dat te lang.

Erik: Hun oplossing draait AI-inferentie en bewegingsbesturing op één machine, een AI-pc met een Intel-processor. Geen aparte GPU, geen aparte controller. De robot ziet, denkt en handelt in één doorlopende stroom, op één apparaat.

Linda: Voor de luisteraar is dit nog niets om vanmiddag te downloaden. Dit is industriële technologie, gericht op fabrikanten die robotcellen bouwen. Maar het is wel een doorbraak die je over een jaar of twee terugziet in pakketsorteercentra, in operatierobots en in zelfrijdende heftrucks.

Erik: Voor Nederland is dit relevanter dan het lijkt. Onze logistieke sector rond Schiphol en de Rotterdamse haven leunt steeds zwaarder op robotica. De distributiecentra van Bol en Albert Heijn investeren in slimme robots. Snellere reactietijden betekenen meer pakketten per uur en minder fouten.

Linda: En het past in een bredere trend: AI-verwerking verschuift van datacenter naar het apparaat zelf. Dat is goed voor snelheid, voor privacy en voor energieverbruik. Voor wie wil zien waar fysieke AI heen gaat, is dit een ontwikkeling om te volgen.

Erik: Wie nieuwsgierig is, kan op de site van Intel of MOVENSYS de demonstratiebeelden van vandaag terugkijken. Geen app om te installeren, wel een blik op hoe robots in de fabriek van overmorgen gaan werken.

Linda: Vandaag hadden we het over: Samsung als eerste met de nieuwe AI-geheugenchip, Japanse banken die OpenAI en Anthropic inzetten tegen cyberaanvallen, brede tekorten in AI-datacenters volgens Wiwynn, BYD's eigen vier-nanometer autochip, nieuwe AI-modellen van Microsoft voor GitHub Copilot, en een Koreaanse demo van real-time robot-AI in Taiwan.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.