Microsoft en Anthropic: chipdeal tegen Nvidia-afhankelijkheid

Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 22 mei 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: Microsoft en Anthropic praten over een eigen AI-chipdeal, SpaceX lijdt miljardenverlies door investeringen in xAI en X, BT waarschuwt voor duurdere smartphones door de AI-chiphonger, en WiseTech ontslaat personeel maar mijdt het woord AI in China. Plus twee dingen om vandaag uit te proberen: Googles nieuwe Gemini Flash voor ontwikkelaars en een open alternatief voor VMware. We beginnen met die chipdeal tussen Microsoft en Anthropic.

Microsoft en Anthropic praten over een AI-chipdeal die de machtsverhoudingen op de chipmarkt kan kantelen.

Linda: Microsoft en Anthropic zijn in gesprek over een deal rond AI-chips. Dat klinkt technisch, maar het is een van de belangrijkste verschuivingen die je je nu kunt voorstellen in de techsector. Microsoft is grootinvesteerder in OpenAI, en Anthropic is juist de directe concurrent van OpenAI. Dat die twee nu samen praten over chips, zegt veel over waar de pijn zit.

Erik: En die pijn zit bij Nvidia, of beter gezegd bij de afhankelijkheid van Nvidia. Vrijwel iedere grote AI-speler koopt z'n chips daar. Microsoft betaalt daar miljarden voor, en wil af van die wurggreep. Anthropic werkt al langer met chips van Amazon en Google, dus die hebben ervaring met alternatieven. Door samen te werken kunnen ze de inkoop bundelen of zelfs gezamenlijk chips ontwerpen.

Linda: Wat dit voor de gewone gebruiker betekent: AI-diensten worden de komende jaren waarschijnlijk goedkoper, of in elk geval breder beschikbaar. Want als de twee grootste afnemers de chipprijs weten te drukken, sijpelt dat door naar abonnementsprijzen voor ChatGPT-achtige diensten, en naar AI-functies in Office en in bedrijfssoftware.

Erik: Tegelijk is het ook een politiek signaal. Microsoft zet zichzelf niet meer volledig achter één paard. Het bedrijf bouwt al eigen chips, het werkt met AMD, en nu schuift het dus richting Anthropic. Voor OpenAI is dat ongemakkelijk. Sam Altman ziet z'n grootste financier ineens praten met z'n grootste rivaal over de meest schaarse grondstof in deze sector.

Linda: Voor Nederland is dit ook relevant. ASML in Veldhoven maakt de machines waarmee dit soort AI-chips überhaupt geproduceerd worden. Hoe meer partijen die chips willen, hoe groter de vraag naar ASML's apparatuur. Tegelijk zit er een geopolitieke laag onder: de Amerikaanse overheid kijkt streng mee met wie welke chips waar mag laten maken.

Erik: De gesprekken zijn nog niet rond, dus we weten niet hoe groot de deal wordt. Maar het feit dat ze überhaupt plaatsvinden, vertelt het verhaal al. De AI-chipmarkt is geen Nvidia-monopolie meer in opbouw, het wordt een veld waarin de grote afnemers gaan terugduwen. En de partij die de eerste echte breuk forceert, bepaalt mee hoe de volgende vijf jaar AI-infrastructuur eruitziet.

SpaceX schrijft miljarden af door Musks investeringen in xAI en X, terwijl Musk het nog altijd private bedrijf strak in eigen hand houdt.

Erik: SpaceX heeft een miljardenverlies geboekt. De oorzaak ligt niet bij raketten of Starlink, maar bij twee andere bedrijven van Elon Musk: xAI en X, het vroegere Twitter. SpaceX heeft daar fors in geïnvesteerd, en die investeringen lopen nu tegen forse afschrijvingen aan.

Linda: Het bijzondere is dat SpaceX nog niet naar de beurs is gegaan, dus deze cijfers komen uit gelekte interne stukken. Musk houdt het bedrijf strak in eigen hand, en mocht de vaak geruchte beursgang er ooit komen, dan zal hij naar verwachting een aandelenstructuur kiezen waarbij gewone beleggers wel het risico dragen, maar nauwelijks zeggenschap krijgen. Vergelijkbaar met hoe Mark Zuckerberg dat bij Meta heeft geregeld.

Erik: En dat is precies waar de huidige aandeelhouders, vooral durfkapitalisten en grote institutionele partijen, zich nu zorgen om maken. Hun geld in SpaceX vloeit indirect mee naar een AI-startup en een sociaal medium die allebei verlies maken. xAI verbrandt enorm veel geld aan rekenkracht, en X heeft sinds de overname van Twitter nog steeds moeite om adverteerders terug te krijgen.

Linda: Voor de Europese investeerder is dit een waarschuwing. Het Musk-imperium is verweven geraakt. Een tegenvaller bij xAI raakt nu ook de waarde van SpaceX-aandelen, en omgekeerd. Dat soort kruisverbanden maken risico's lastig in te schatten.

Erik: Voor de Nederlandse ruimtevaart, denk aan satellietontwikkelaars in Delft en bij TNO, blijft SpaceX wel een belangrijke partner om lading omhoog te krijgen. Die operationele kant draait gewoon door. Maar het beeld van SpaceX als kerngezond ruimtebedrijf is nu vertroebeld door wat er aan de AI-kant gebeurt.

Linda: De bredere les: AI-ambities zijn duur. Zelfs een succesvol ruimtebedrijf met overheidscontracten en een satellietnetwerk dat winst draait, kan in de rode cijfers belanden als de eigenaar tegelijk een AI-race wil winnen.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

BT waarschuwt dat smartphones duurder worden door chiptekorten als gevolg van de AI-boom.

Erik: De Britse telecomgigant BT heeft een waarschuwing afgegeven: smartphones gaan duurder worden. De oorzaak is een tekort aan chips, en dat tekort komt rechtstreeks door de AI-boom. Datacenters slokken zoveel productiecapaciteit op dat er minder over is voor consumentenelektronica.

Linda: Wat hier gebeurt: dezelfde fabrieken die geheugenchips en processors voor je telefoon maken, draaien nu op volle toeren voor AI-servers. Een chip die naar een datacenter gaat, levert de fabrikant veel meer op dan een chip in een smartphone. Dus de keuze is snel gemaakt.

Erik: En BT verwacht dat dit doorwerkt in de winkelprijzen. Een nieuwe iPhone of Samsung wordt mogelijk tientallen euro's duurder, en bij midden- en budgettoestellen kan de impact procentueel nog groter zijn. Want fabrikanten van goedkopere telefoons hebben minder marge om de hogere inkoopprijs op te vangen.

Linda: Dit is een mooi voorbeeld van hoe AI overal binnensluipt, ook op plekken waar je het niet verwacht. Je gebruikt zelf misschien nauwelijks AI, maar je gaat er wel voor betalen via je telefoon. En via je laptop, want geheugenchips voor pc's zitten in hetzelfde tekort.

Erik: Voor Nederlandse consumenten en providers betekent dit waarschijnlijk dat de vervangingscyclus van telefoons verder verlengt. Mensen houden hun toestel langer, vier of vijf jaar in plaats van drie. Goed voor het milieu, minder goed voor providers die mensen graag bij elk nieuw contract een nieuw toestel willen geven.

Linda: Op de langere termijn zou dit kunnen drukken op de hele smartphonemarkt. Minder verkochte toestellen, hogere prijzen per stuk. En een groeiende tweedehandsmarkt, want een telefoon van drie jaar oud is nog prima.

WiseTech ontslaat personeel maar mijdt het woord AI in communicatie met Chinese werknemers.

Erik: Het Australische softwarebedrijf WiseTech is begonnen met ontslagrondes. En dan komt het opvallende: in de e-mails naar Chinese werknemers heeft het bedrijf het woord AI bewust weggelaten. Bij andere kantoren wordt automatisering wel als reden genoemd, in China niet.

Linda: WiseTech maakt logistieke software, dus voor wereldhandel en containervervoer. Het bedrijf is bezig met een grote efficiëntieslag waarbij AI taken overneemt die mensen nu nog doen. Dat leidt tot banenverlies, en dat communiceert het bedrijf in Australië en Europa redelijk open.

Erik: Maar in China ligt AI gevoeliger als oorzaak van ontslagen. De Chinese overheid is uiterst alert op maatschappelijke onrust, en banenverlies door technologie staat hoog op het lijstje van risicofactoren. Bedrijven willen daar niet de aandacht van toezichthouders trekken.

Linda: Wat dit blootlegt: de wereldwijde discussie over AI en werkgelegenheid wordt overal anders gevoerd. In Nederland hebben we vakbonden en sociale plannen. In China is het gesprek veel meer politiek geladen, en bedrijven passen hun taalgebruik aan op wat lokaal kan.

Erik: Het laat ook zien dat bedrijven heel goed weten dat AI-ontslagen een gevoelig thema worden. Dat ze het woord vermijden, is een bevestiging dat ze de impact zien aankomen. Anders zou de woordkeuze er niet toe doen.

Linda: Voor Nederlandse werknemers in de logistiek, en bredere zakelijke dienstverlening, is dit een signaal. WiseTech is geen uitzondering. Veel bedrijven gaan dezelfde route bewandelen: AI inzetten, mensen laten gaan, en zoeken naar de minst beladen formulering. De vraag wordt hoe vakbonden en overheden hier de komende jaren op gaan reageren.

Erik: Tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt.

Google brengt Gemini 3.5 Flash uit met beheerde AI-agents die je in een veilige omgeving zelf kunt laten werken.

Linda: Google heeft een nieuwe versie van Gemini Flash uitgebracht, en daarbij iets dat Managed Agents heet. Dat is technisch klinkende verpakking, maar het komt hierop neer: je kunt nu via Google AI-helpers laten draaien die zelfstandig taken uitvoeren in een afgeschermde digitale werkruimte van Google.

Erik: Wat kun je daarmee als gebruiker of ontwikkelaar? Stel, je wilt dat een AI voor jou een hele reisplanning uitwerkt: vluchten zoeken, prijzen vergelijken, een Excel-bestand met opties maken, en een samenvatting mailen. Vroeger moest je dat in stukjes doen. Nu kun je die hele klus aan één agent geven en die werkt het zelfstandig af.

Linda: Het werkt in een soort beveiligde sandbox bij Google, dus de agent kan niets stiekem op jouw computer doen. Voor mensen die nieuwsgierig zijn naar agentic AI, dit is een van de eerste echt toegankelijke manieren om ermee te spelen. Je hebt wel een Google-ontwikkelaarsaccount nodig, en het werkt via de Gemini-website voor ontwikkelaars.

Erik: Tip voor wie niet technisch is: er komen de komende weken vast laagdrempelige sjablonen beschikbaar waarmee je zonder code kunt experimenteren. Wie nu al een beetje met scripting werkt, kan vandaag aan de slag. Tijdsinvestering: een uurtje om iets simpels werkend te krijgen, dan zie je direct wat de mogelijkheden zijn.

Linda: De basisversie is gratis tot een bepaald gebruik, dus je kunt het uitproberen zonder direct te betalen. Daarna betaal je per gebruik, vergelijkbaar met andere Google-clouddiensten.

OpenNebula en SUSE lanceren een open cloudplatform als alternatief voor VMware.

Erik: OpenNebula en SUSE hebben samen een open cloudplatform uitgebracht. Dat klinkt ver van de luisteraar af, maar er zit iets praktisch onder: VMware, eigendom van Broadcom, heeft de prijzen flink verhoogd het afgelopen jaar. Veel bedrijven en kleinere organisaties zoeken nu naar alternatieven.

Linda: Wat is dit concreet? OpenNebula en SUSE bieden software waarmee je je eigen servers kunt beheren, virtuele machines kunt draaien, zonder dat je vastzit aan één leverancier. Het is open source, dus gratis te downloaden en te gebruiken. Je betaalt alleen als je ondersteuning wilt.

Erik: Voor wie is dit interessant? Niet voor de gemiddelde consument, maar wel voor systeembeheerders en techies die thuis of in een kleine organisatie een eigen serveromgeving draaien. Dit is een legitiem alternatief geworden voor wie van VMware af wil. Een woensdagmiddag installeren en testen op een oudere pc is een goede start.

Linda: Voor Nederlandse middelgrote bedrijven en gemeenten die hun IT-kosten zien stijgen, is dit ook relevant. Digitale soevereiniteit speelt mee: minder afhankelijk zijn van Amerikaanse leveranciers. De Europese Commissie stuurt daar actief op aan, en dit soort initiatieven krijgen daardoor wind in de rug.

Erik: Tot slot een praktische tip: SUSE heeft een community-versie waarmee je zonder kosten kunt experimenteren. Documentatie staat online, en de installatie kost je een middag als je een beetje thuis bent in Linux. Voor wie altijd al z'n eigen kleine cloud wilde opzetten, dit is een mooi moment.

Linda: Vandaag hadden we het over: de chipdeal tussen Microsoft en Anthropic, het miljardenverlies van SpaceX door xAI en X, duurdere smartphones door de AI-chiphonger, WiseTech die het woord AI mijdt bij Chinese ontslagen, Googles nieuwe Gemini-agents om zelf te proberen, en het open alternatief voor VMware van OpenNebula en SUSE.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.