AI hackt zelfstandig: Brits veiligheidsinstituut meet doorbraak

Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 15 mei 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: OpenAI-medewerkers cashen 6,6 miljard dollar zonder beursgang, het Britse veiligheidsinstituut waarschuwt voor zelfstandig hackende AI, WhatsApp lanceert een incognito-modus voor zijn AI, en Nvidia probeert vastgelopen chipdeals met China los te trekken. Plus twee dingen om vandaag uit te proberen: Gemini-dictee in het Android-toetsenbord en de nieuwe Ramp-cijfers die laten zien wie wint in zakelijk AI-gebruik. We beginnen met die miljardenuitbetaling bij OpenAI.

OpenAI-medewerkers verzilveren 6,6 miljard dollar via aandelenverkoop, zonder beursgang.

Linda: OpenAI-medewerkers krijgen samen rond de 6,6 miljard dollar uitbetaald via een zogeheten secondary sale. Geen beursgang dus, maar bestaande investeerders en nieuwe partijen kopen aandelen op van personeel. De bedrijfswaardering blijft daarbij doorstijgen.

Erik: En dat is precies wat OpenAI nodig heeft in de talentenstrijd. Meta, Google en Anthropic bieden ingenieurs astronomische pakketten. Als je bij OpenAI werkt en je papieren rijkdom kunt nu omzetten in echt geld op je rekening, zonder dat het bedrijf naar de beurs hoeft, dan is dat een krachtig bindmiddel.

Linda: Voor investeerders die nu instappen op deze waardering is het een ander verhaal. Zij kopen aandelen van mensen die al binnen zijn en er klaar mee zijn. Dat zegt iets over het sentiment: de bouwers nemen winst, de buitenwereld stapt in.

Erik: Wat dit laat zien is hoe de private markten een soort schaduwbeurs zijn geworden voor AI. Bedrijven blijven jarenlang privaat, halen miljarden op, en medewerkers krijgen tussentijds liquiditeit. De normale toets van publieke aandeelhouders, met kwartaalcijfers en analisten, blijft uit.

Linda: De grotere vraag is of deze waarderingen nog houdbaar zijn. OpenAI maakt nog geen winst, de rekeningen voor rekenkracht lopen op in de tientallen miljarden per jaar, en concurrenten halen technisch op. Een correctie zou pijnlijk zijn, juist omdat de cijfers nooit publiek getoetst zijn.

Erik: Tegelijk is er geen alternatief voor wie wil meedoen aan AI op deze schaal. Pensioenfondsen, staatsfondsen, durfkapitaal: iedereen wil exposure. Dus de prijs blijft stijgen zolang de muziek speelt.

Linda: Voor Nederland is dit indirect relevant. ASML levert de machines waarop de chips worden gemaakt die OpenAI gebruikt. Als de AI-investeringen ergens haperen, voelt de Brabantse maakindustrie dat als eerste. Dus deze 6,6 miljard is niet alleen een feestje in San Francisco.

Erik: Opvallend blijft dat dit soort uitbetalingen vroeger het sluitstuk waren van een beursgang. Nu zit het er ruim voor. De spelregels van Silicon Valley zijn opnieuw verschoven, en wij kijken vooral toe.

Brits veiligheidsinstituut: AI leert sneller zelfstandig hacken dan verwacht.

Erik: Het Britse AI Safety Institute, een overheidsinstituut dat meet hoe gevaarlijk AI-systemen worden, heeft een nieuwe meting gepubliceerd. De vraag: kan een AI zelfstandig, zonder menselijke hacker erbij, beveiligingslekken vinden en misbruiken? En het antwoord is: ja, steeds beter, en sneller dan onderzoekers vorig jaar voorspelden.

Linda: De Britten leggen er een meetlat naast. Ze testen modellen op echte hack-uitdagingen en kijken hoeveel van die uitdagingen een AI alleen oplost. Een jaar geleden waren dat vooral simpele taken, nu lukken ook ingewikkelder aanvallen waar voorheen een ervaren mens voor nodig was.

Erik: Voor bedrijven en overheden is dat zorgelijk. Aanvallers krijgen goedkope, schaalbare assistentie. Eén persoon met een goed AI-model kan straks het werk doen van een heel hackerscollectief. Verdedigers krijgen ook AI-tools, maar die staan structureel op achterstand: een verdediger moet alle gaten dichten, een aanvaller hoeft er één te vinden.

Linda: Interessant is dat dit een overheidsinstituut doet en niet de AI-makers zelf. Bedrijven als OpenAI en Anthropic publiceren wel veiligheidsrapporten, maar die zijn deels marketing. Een onafhankelijke meting, vergelijkbaar met hoe het KNMI het klimaat meet, geeft beleidsmakers iets om op te sturen.

Erik: De Europese parallel is er ook. De EU heeft een eigen AI Office en Nederland zit via het Rijks-ICT-team en de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, ofwel aa-ie-vee-dee, aangesloten op vergelijkbare metingen. Maar de Britse aanpak is opener: ze publiceren methodes en resultaten, zodat anderen kunnen meelezen.

Linda: Voor Nederlandse bedrijven, denk aan banken, ziekenhuizen, gemeenten, betekent dit dat de dreigingsklok sneller tikt. Wat vorig jaar nog theoretisch was, een AI die zelf een lek vindt in je software, is binnen handbereik. Patchbeleid en monitoring moeten omhoog.

Erik: De conclusie van de Britten is voorzichtig maar duidelijk: wacht niet tot het misgaat. Meet nu, anders zit je straks achter de feiten aan.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

WhatsApp lanceert Incognito Chat voor gesprekken met Meta AI.

Erik: WhatsApp introduceert Incognito Chat, een functie waarmee je met Meta's AI-assistent kunt praten zonder dat het gesprek aan je account wordt gekoppeld. Niet zichtbaar in je chatlijst, niet opgeslagen, en volgens Meta ook niet gebruikt om de AI verder te trainen.

Linda: De timing is geen toeval. ChatGPT en Claude zijn voor veel mensen het nieuwe Google-zoekvak geworden, en die zitten niet vast aan een sociaal profiel. Meta zag dat zijn AI-assistent juist last had van die koppeling: mensen willen niet dat hun gevoelige vragen naast hun vakantiefoto's en familie-appjes belanden.

Erik: De claim van "completely private" verdient kritische blik. Meta zegt dat gesprekken niet bewaard worden, maar de kleine letters bepalen alles. Worden metadata bewaard, dus tijdstip, duur, apparaat? Worden gesprekken tijdelijk verwerkt voor moderatie? En wat gebeurt er als je per ongeluk persoonlijke gegevens deelt?

Linda: In Europa is dit extra ingewikkeld. De Algemene Verordening Gegevensbescherming, ofwel de AVG, vereist transparantie over verwerking, en de Digital Markets Act legt extra eisen op aan grote platforms zoals Meta. Of Incognito Chat daar volledig aan voldoet, is een open vraag. Toezichthouders in Ierland en Hamburg kijken doorgaans mee.

Erik: Het verschil met echte privacy-tools blijft groot. Signal slaat principieel niets op, en een lokaal draaiend AI-model op je eigen laptop verlaat je apparaat nooit. Meta's incognito is een belofte van een commercieel bedrijf, geen technische garantie.

Linda: Voor de gebruiker is de psychologie wel veranderd. Mensen stellen aan een AI vragen die ze nooit aan een collega zouden stellen: medische klachten, relatieproblemen, financiële zorgen. Wie die vragen mag horen, is een steeds grotere markt aan het worden.

Erik: Meta zet hier dus een hek om iets dat eigenlijk gewoon de standaard zou moeten zijn. Maar in de strijd om de persoonlijke vragen van miljarden mensen is een privacy-knop een wapen geworden.

Nvidia probeert vastgelopen chipdeals met Chinese techreuzen los te trekken.

Linda: Nvidia heeft Amerikaanse goedkeuring om zijn H200 AI-chips te verkopen aan een tiental Chinese giganten, waaronder Alibaba, Tencent en ByteDance. Maar de leveringen liggen stil. Per goedgekeurde klant gaat het om meer dan 75.000 chips, en die staan in de wacht.

Erik: CEO Jensen Huang zat aan tafel bij een top tussen presidenten Trump en Xi om de deals los te trekken. Dat een bedrijfsleider meereist op een staatsbezoek zegt iets over hoe vervlochten chips en geopolitiek zijn geworden.

Linda: De blokkade zit niet bij Washington, maar bij Beijing. China wil zijn eigen chipindustrie opbouwen en gebruikt vertraging als drukmiddel. Tegelijk hebben de Chinese cloudbedrijven die chips wel nodig om bij te blijven in AI.

Erik: Voor Nvidia is China een krimpend deel van de omzet, maar nog steeds miljarden. Het verlies zou opgevangen kunnen worden door vraag elders, maar elke geblokkeerde container is een precedent. Het laat zien dat zelfs goedgekeurde handel niet veilig is in deze nieuwe ordening.

Linda: De bredere les is dat exportvergunningen niet meer het eindpunt zijn. Bedrijven moeten met twee overheden onderhandelen, soms tegelijk. Dat verhoogt de kosten, vertraagt projecten en duwt iedereen richting lokale alternatieven.

Erik: Voor ASML en andere Europese leveranciers is dit een waarschuwing. De gereedschappen waarmee deze chips gemaakt worden vallen onder vergelijkbare exportregels. Eindhoven kijkt mee, want wat vandaag Nvidia overkomt, kan morgen ASML zijn.

Linda: De uitkomst van deze topbijeenkomst is nog onduidelijk. Maar dat een chipdeal nu op presidentieel niveau wordt besproken, is op zichzelf nieuws.

Google bouwt Gemini in als dicteerknop van het Android-toetsenbord.

Erik: tot slot twee dingen waar je vandaag iets mee kunt. Google heeft zijn AI-assistent Gemini ingebouwd in Gboard, het standaardtoetsenbord van Android. Als je op de microfoon tikt om iets in te spreken, zet Gemini dat om in tekst met automatische leestekens, verbeteringen en herformuleringen.

Linda: Concreet betekent dit dat je tegen je telefoon kunt praten alsof je dicteert aan een assistent, en er rolt een nette zin uit. Geen "uhms", geen verkeerde komma's. De uitrol is begonnen op Pixel-toestellen en breidt geleidelijk uit naar andere Android-telefoons; in Europa zijn de eerste gebruikers het deze week aan het uitproberen.

Erik: Wat dit betekent voor losse dicteer-apps is duidelijk. Otter, Whisper-gebaseerde apps, kleinere spraak-naar-tekst-startups: hun bestaansreden krimpt. Als de basisfunctie op honderden miljoenen telefoons in één klap beter wordt, betaal je niet meer voor een aparte app.

Linda: Het patroon kennen we. Een platformbezitter slokt een functie op die jarenlang door startups werd geleverd. Zaklamp, weer-app, qr-scanner, en nu dictee. Wie zijn AI-product bouwt bovenop iemand anders zijn distributie, leeft op geleende tijd.

Erik: Voor de gebruiker is het wel pure winst. Probeer het zelf: open een berichten-app op een recent Android-toestel, tik de microfoon aan en spreek een hele alinea in. Kost je dertig seconden, en je merkt direct of de verbeterde versie ook bij jou live is.

Linda: Voor Nederlandse gebruikers werkt het in het Nederlands, al is de kwaliteit van leestekens en herformuleringen in het Engels nog iets beter. Handig voor wie veel onderweg appt of e-mails dicteert.

Erik: Gratis, ingebouwd, geen aparte installatie. De prijs van gemak is dat Google nog iets meer over je manier van praten weet.

Ramp-cijfers tonen wie wint in zakelijk AI-gebruik deze maand.

Linda: De Ramp AI Index voor mei meet wat Amerikaanse bedrijven daadwerkelijk uitgeven aan AI-tools, op basis van zakelijke kaartuitgaven. Geen enquête, maar harde transactiedata. En de cijfers laten zien dat OpenAI zijn voorsprong in het bedrijfsleven verder uitbouwt.

Erik: OpenAI staat volgens de index op kop in zakelijke adoptie, Anthropic volgt op afstand maar groeit hard onder ontwikkelaars, en Google's Gemini blijft achter ondanks de prijsvoordelen. Het bredere beeld: bedrijven geven méér uit aan AI dan een paar maanden geleden, niet minder.

Linda: Dat is relevant, want er waren signalen dat de eerste experimenteerfase zou afkoelen. Het tegendeel lijkt waar: bedrijven gaan van pilots naar inbouwen in werkprocessen. Dat verklaart waarom budgetten stijgen in plaats van stabiliseren.

Erik: Voor wie zelf werkt in een bedrijf dat AI overweegt, geeft de Ramp-pagina een gratis benchmark. Je ziet welke tools collega-bedrijven kiezen en in welke richting de markt beweegt. Vijf minuten lezen en je weet meer dan na een uur vergaderen.

Linda: Voor Nederland is dit een indirect signaal. De Amerikaanse adoptiecurve loopt doorgaans zes tot twaalf maanden voor op de Europese. Wat daar nu doorbreekt, zien wij volgend jaar bij de gemiddelde Nederlandse mkb'er.

Erik: De waarschuwing zit in de concentratie. Als OpenAI het zakelijke kanaal domineert, ontstaat dezelfde afhankelijkheid die we kennen van Microsoft Office of Google Workspace. Goedkoop om in te stappen, duur om uit te stappen.

Linda: Bekijk de cijfers zelf via ramp.com en vergelijk met je eigen tooling. Het kost niets, en het geeft je een eerlijker beeld dan welke leverancierspresentatie ook.

Linda: Vandaag hadden we het over: de 6,6 miljard dollar uitbetaling bij OpenAI, de Britse meting van AI die zelfstandig hackt, WhatsApp's nieuwe incognito-modus voor AI-gesprekken, Nvidia's vastgelopen chipdeals met China, Gemini-dictee in Android, en de Ramp-cijfers over zakelijk AI-gebruik.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.