OpenAI realtime audiomodellen: GPT-5-spraak voor ontwikkelaars

Linda: Welkom bij The State of Tech, vrijdag 8 mei 2026. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn. Vandaag: OpenAI lanceert drie nieuwe realtime audiomodellen voor ontwikkelaars, Cloudflare schrapt elfhonderd banen in een AI-first omslag, Roche koopt PathAI voor digitale pathologie, IREN sluit een AI-clouddeal van drie komma vier miljard met NVIDIA, Musk en OpenAI staan tegenover elkaar in de rechtbank in Oakland, en een Yale-spinout krijgt als eerste FDA-goedkeuring voor een PROTAC-kankermedicijn. We beginnen met de nieuwe audiomodellen van OpenAI.

OpenAI lanceert drie realtime audiomodellen die spraak vertalen, transcriberen en in gesprek gaan op GPT-5-niveau.

Erik: OpenAI heeft vandaag drie nieuwe audiomodellen uitgebracht via de Realtime-API. GPT-Realtime-2 voert gesprekken op GPT-5-niveau, met een contextwindow dat vier keer groter is dan de voorganger. Daarnaast is er GPT-Realtime-Translate voor onmiddellijke vertaling tussen talen, en GPT-Realtime-Whisper voor live transcriptie.

Linda: En het is duidelijk waar OpenAI op mikt: klantenservice, onderwijs, vergadersoftware. Drie domeinen waar audio nu nog vaak vertraging heeft of een aparte tussenstap vereist. Met realtime gaat dat eraf.

Erik: De technische sprong zit vooral in dat grotere contextwindow. Een model dat een uur durend gesprek kan vasthouden en daarop kan blijven redeneren, dat is iets anders dan korte vraag-antwoord. Daarmee komen toepassingen in beeld als live coaching tijdens een verkoopgesprek of een tolk die een volledige consultatie meeloopt.

Linda: Wat dit laat zien is dat de strijd om de spraakinterface losbarst. Google heeft Gemini Live, Meta heeft eigen audiomodellen, en OpenAI zet nu drie gespecialiseerde modellen naast elkaar in plaats van één alleskunner. Specialisatie verlaagt de prijs per oproep en maakt integratie makkelijker.

Erik: Voor ontwikkelaars betekent het ook dat je niet langer Whisper aan ChatGPT aan een vertaalmodel hoeft te knopen. Het zit nu in één pijplijn, met lagere latency. En dat is precies waar realtime-toepassingen op staan of vallen.

Linda: Voor Nederlandse partijen is dit relevant omdat onze klantenservicesector groot is, denk aan KPN, ING, ABN. Realtime vertaling opent ook de deur naar meertalige overheidsdienstverlening, iets waar gemeentes al jaren mee worstelen. Tegelijk: de modellen draaien op OpenAI-infrastructuur in de Verenigde Staten, dus de AVG-vraag blijft hangen.

Erik: En de Europese AI Act stelt eisen aan transparantie bij realtime spraakverwerking, zeker als het om biometrische identificatie raakt. Bedrijven die hier morgen mee aan de slag willen, moeten dus tegelijk juridisch huiswerk doen.

Linda: Wat ook meespeelt: de Nederlandse markt voor vergadersoftware. Met realtime transcriptie van GPT kwaliteit verschuift de concurrentiepositie van lokale spelers. Bedrijven als Microsoft Teams en Zoom integreren dit type modellen direct, en dat zet druk op kleinere aanbieders.

Cloudflare schrapt meer dan elfhonderd banen en kantelt naar een agentic AI-first bedrijfsmodel.

Linda: Cloudflare gaat wereldwijd meer dan elfhonderd banen schrappen. Het bedrijf noemt het zelf een versnelde verschuiving naar een agentic AI-first model. CEO Matthew Prince meldt dat het interne AI-gebruik in drie maanden met meer dan zeshonderd procent is gestegen. De herstructurering kost honderdveertig tot honderdvijftig miljoen dollar, vooral in het tweede kwartaal.

Erik: De getallen zijn fors, maar de retoriek is opvallender. Prince zegt expliciet dat AI duizenden workflows draait in engineering, HR en marketing. Dat is een ander verhaal dan "we automatiseren een paar taken". Hier wordt een hele werklaag verschoven naar agents.

Linda: Cloudflare is ook geen klein bedrijf. Wereldwijd ongeveer vierduizend medewerkers, dus elfhonderd is meer dan een kwart. Dit is een structurele kanteling, geen kostenbesparing in de marge.

Erik: Het sluit aan bij een patroon dat we eerder zagen bij Salesforce, IBM en Klarna: AI als reden voor diepe ingrepen. Wat opvalt is dat Cloudflare een infrastructuurbedrijf is, geen consumentenmerk. Als zelfs daar de back-office wegvalt, dan is dit voorbij het experimentele.

Linda: Voor de Nederlandse arbeidsmarkt is dit een waarschuwing. UWV en het Centraal Planbureau gaan ervan uit dat AI vooral taken raakt, niet hele functies. Cloudflare laat zien dat die scheiding in de praktijk minder netjes is dan in de modellen.

Erik: En Cloudflare heeft een kantoor in Amsterdam. Of die vestiging direct geraakt wordt, is nog onduidelijk, maar de kans dat Nederlandse marketing- en supportrollen meedoen in de schoonmaak is reëel.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Roche neemt PathAI over om AI-gedreven pathologie te integreren in oncologiediagnostiek.

Erik: Het Zwitserse Roche neemt het Amerikaanse PathAI over. PathAI is gespecialiseerd in digitale pathologie en AI-algoritmes voor laboratoria en farmabedrijven. De twee werken sinds 2021 samen, en die samenwerking is in 2024 uitgebreid naar begeleidende diagnostische algoritmes.

Linda: Het bedrag is niet bekendgemaakt, wat in de farmasector niet ongebruikelijk is bij dit soort strategische overnames. Maar de richting is duidelijk: Roche bouwt een eigen AI-diagnostiekstack, gekoppeld aan oncologische geneesmiddelen.

Erik: De logica is dat een medicijn beter werkt als je weet bij wie. PathAI's modellen halen patronen uit weefsel die het menselijk oog niet ziet, en koppelen die aan respons op specifieke therapieën. Roche verkoopt straks dus medicijn én bijbehorende diagnose in één pakket.

Linda: Dat verandert de marktverhoudingen. Pathologie was lang een domein van laboratoria en ziekenhuizen, met aparte leveranciers van scanners en software. Als farmabedrijven die laag overnemen, krijgen ze grip op de hele patiëntreis, van diagnose tot behandeling.

Erik: Voor Nederland is dit relevant omdat instituten als het Antoni van Leeuwenhoek en het Erasmus MC al jaren met digitale pathologie werken. De overname betekent dat hun toekomstige leverancier mogelijk verbonden zit aan één farmabedrijf, wat keuzevrijheid kan beperken.

Linda: Tegelijk is er een patiëntenvoordeel. Sneller de juiste therapie krijgen scheelt levens. De Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra heeft zich eerder uitgesproken voor versnelde adoptie van AI in pathologie, juist vanwege capaciteitsproblemen.

Erik: De vraag die de NZa en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd zullen stellen: wie is verantwoordelijk als een algoritme een misser maakt? Dat juridische kader is in Nederland nog niet uitgekristalliseerd, en met de AI Act komt daar druk bij.

IREN sluit een vijfjarig AI-cloudcontract van drie komma vier miljard dollar met NVIDIA.

Linda: IREN Limited heeft een contract gesloten met NVIDIA, vijf jaar lang, ter waarde van ongeveer drie komma vier miljard dollar. IREN levert beheerde GPU-clouddiensten aan NVIDIA zelf, voor interne AI- en onderzoeksworkloads. De diensten draaien op luchtgekoelde Blackwell-systemen in IREN's datacenter in Childress, Texas.

Erik: Het opmerkelijke hier is dat NVIDIA, dé GPU-fabrikant, capaciteit huurt bij een derde partij. NVIDIA bouwt zelf chips, maar het runnen van een hyperscale cloudoperatie is een ander vak. Door IREN in te huren krijgt NVIDIA snel capaciteit zonder zelf datacenters te runnen.

Linda: De orkestratielaag komt van Mirantis. En de keuze voor luchtgekoelde Blackwell, in plaats van vloeistofgekoeld, is interessant. Vloeistofkoeling is duurder en complexer, lucht is sneller uitrolbaar. NVIDIA wil blijkbaar snelheid boven optimalisatie.

Erik: De deal past in een trend van neo-clouds, partijen als CoreWeave, Lambda en nu IREN, die specifiek voor AI-workloads zijn opgezet. Ze concurreren met AWS en Azure door simpeler aanbod en lagere overhead.

Linda: Voor Nederland is dit relevant via energie en grond. Onze datacentersector zit op slot, gemeentes als Hollands Kroon en Zeewolde houden vergunningen tegen vanwege stroomverbruik. Dat IREN in Texas bouwt waar stroom goedkoop is, illustreert waarom Nederland de strijd om AI-infrastructuur dreigt te verliezen.

Erik: De Nederlandse Datacenter Associatie waarschuwt al jaren voor dit effect. Drie komma vier miljard dollar in vijf jaar, dat is het soort investering dat nu stelselmatig om Europa heen vliegt richting Texas, Arizona en de Golfregio.

Musk en OpenAI staan tegenover elkaar in de rechtbank over de oorspronkelijke missie en de risico's van AI.

Erik: De rechtszaak tussen Elon Musk en OpenAI is begonnen in een federale rechtbank in Oakland. Kern van de zaak: Musk beschuldigt CEO Sam Altman ervan de oorspronkelijke non-profit missie te hebben verraden. Altman verwijt Musk dat hij OpenAI dwarsboomt om zijn eigen bedrijf xAI te bevoordelen.

Linda: De getuigenissen gaan verder dan bedrijfsruzie. Er zijn zorgen geuit over verstoring van de arbeidsmarkt en de risico's van superhumane AI. Het is een van de eerste keren dat existentiële AI-risico's onder ede in een Amerikaanse rechtbank worden besproken.

Erik: Juridisch draait het om de vraag of OpenAI's omzetting naar een for-profit structuur in strijd is met de oprichtingsbeloftes aan donateurs, waaronder Musk zelf, die naar verluidt vierenveertig miljoen dollar inlegde. Als de rechter Musk gelijk geeft, kan dat de hele bedrijfsstructuur van OpenAI op losse schroeven zetten.

Linda: En daarmee ook de positie van Microsoft, dat dertien miljard heeft geïnvesteerd. Een uitspraak in Musks voordeel raakt direct de waardering en de governance van een van de grootste AI-bedrijven ter wereld.

Erik: Wat opvalt is hoe persoonlijk het wordt. E-mails uit de begintijd, waarin Altman en Musk elkaar afwisselend bewieroken en tegenwerken, worden voorgelezen. Het is bedrijfshistorie als rechtbankdrama.

Linda: Voor Europa is de zaak indirect belangrijk. De AI Act gaat uit van transparantie en aansprakelijkheid bij grote modellen. Als de Amerikaanse rechter zich uitspreekt over de governance van OpenAI, vormt dat precedent voor Europese toezichthouders zoals de Autoriteit Persoonsgegevens.

Erik: En de Nederlandse rechtbanken kijken mee. Er lopen hier zaken over auteursrecht en AI-training, en de manier waarop de Amerikaanse rechter omgaat met OpenAI's missie kan invloed hebben op hoe Europese rechters naar verantwoordelijkheid kijken.

Yale-spinout Arvinas krijgt als eerste FDA-goedkeuring voor een PROTAC-kankermedicijn.

Linda: En tot slot een verhaal waar je vrolijk van wordt. De FDA heeft groen licht gegeven voor vepdegestrant, een nieuw type kankermedicijn op basis van PROTAC-technologie. Het is de allereerste PROTAC die ooit is goedgekeurd. Het komt op de markt onder de naam Veppanu, in samenwerking met Pfizer.

Erik: PROTAC staat voor proteolysis targeting chimera. Klinkt als science fiction, maar het idee is briljant: in plaats van een eiwit te blokkeren, plak je er een label op waardoor de cel het eiwit zelf opruimt. Het lichaam doet het werk.

Linda: De technologie komt uit het lab van Yale-chemicus Craig Crews, die er meer dan twintig jaar aan heeft gewerkt. Hij richtte Arvinas op om het naar de markt te brengen. Twintig jaar van laboratoriumidee tot FDA-goedkeuring, dat is een marathon, geen sprint.

Erik: Het medicijn is in pilvorm, oraal in te nemen, en gericht op volwassenen met hormoonreceptor-positieve, HER2-negatieve, ESR1-gemuteerde gevorderde of uitgezaaide borstkanker. Een specifieke groep, maar voor die patiënten een nieuwe optie waar er nu weinig zijn.

Linda: Wat dit zo bijzonder maakt is dat het een hele nieuwe categorie geneesmiddelen opent. Eiwitten die tot nu toe als ondrukbaar golden, worden nu doelwit. Onderzoekers spreken van een paradigmaverschuiving, en dat is in de farma niet snel gezegd.

Erik: Voor Nederland is dit relevant via Leiden en Utrecht, waar groepen werken aan vergelijkbare degradatietechnologie. Met deze goedkeuring krijgen die onderzoeksprogramma's nu een commercieel voorbeeld om naar te wijzen, en dat trekt investeerders.

Linda: En het Antoni van Leeuwenhoek heeft eerder meegedaan aan klinische studies met PROTAC-achtige stoffen. Nederlandse patiënten zullen dus relatief snel toegang krijgen, mits het Zorginstituut groen licht geeft voor vergoeding.

Erik: Een academisch idee uit een chemielab dat twintig jaar later levens redt. Dat is het soort verhaal dat we soms vergeten in alle AI-hype.

Linda: Vandaag hadden we het over: nieuwe realtime audiomodellen van OpenAI, elfhonderd banen weg bij Cloudflare door AI, Roche koopt PathAI, een AI-clouddeal van drie komma vier miljard tussen IREN en NVIDIA, Musk versus OpenAI in Oakland, en de eerste FDA-goedkeuring voor een PROTAC-kankermedicijn.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.