Mark Zuckerberg verdedigt Meta's 125 miljard investering in AI

Linda: Welkom bij The State of Tech. Ik ben Linda Duursma.

Erik: En ik ben Erik Van Doorn.

Linda: Vandaag: Mark Zuckerberg verdedigt de honderdmiljardeninvestering van Meta in AI, OpenAI-modellen landen op Amazon Bedrock, en de onderhandelingen over de Europese AI Act lopen vast.

Erik: Daarnaast: een Chinese fabriek die elke dertig minuten een humanoïde robot van de band laat rollen, MIT en IBM die samen een nieuw lab voor AI en kwantum openen, en we sluiten af met chiptekorten en stevige prijsverhogingen door de AI-honger.

Linda: We beginnen met Meta.

Zuckerberg verdedigt 145 miljard dollar aan AI-uitgaven terwijl beleggers zenuwachtig worden.

Linda: Mark Zuckerberg trok woensdag de portemonnee nog verder open. Meta verhoogt de kapitaaluitgaven voor dit jaar naar 125 tot 145 miljard dollar, vooral voor AI-infrastructuur. Het geld gaat naar agentic AI-assistenten en naar een nieuw model met de naam Muse Spark, dat uit Meta's Superintelligence Lab komt.

Erik: En de markt reageerde direct, het aandeel kwam onder druk ondanks sterke kwartaalcijfers. Zuckerberg zegt dat de investeringen niet één-op-één aan een omzetstroom hangen, en dat is precies wat analisten dwarszit. Je geeft tientallen miljarden uit zonder concrete terugverdienlijn.

Linda: De CEO zelf hamert op de lange termijn. Zijn argument: voor producten als slimme brillen, advertentiesystemen en assistenten moet de kwaliteitslat extreem hoog liggen, anders haakt de gebruiker af. Liever nu te veel uitgeven dan straks achter Google en OpenAI aanlopen.

Erik: Wat dit laat zien, is hoe de AI-race de balans op de beurs verandert. Meta heeft geen kwartaalprobleem, de advertentiemachine draait. Maar beleggers zijn na drie jaar AI-uitgaven aan het rekenen. Wanneer komt de opbrengst, en hoe ziet die eruit?

Linda: Voor Nederland is dit relevant omdat Meta in Zeewolde geen datacenter mocht bouwen, maar de hardware moet ergens staan. Stroomverbruik en koeling van die AI-clusters drukken op netcapaciteit, ook bij ons. En de slimme bril die Zuckerberg pusht, is gewoon te koop in Nederlandse winkels.

Erik: Opvallend is ook dit: Meta volgt hier dezelfde lijn als Microsoft en Google. Niemand wil de eerste zijn die op de rem trapt. Dat zegt iets over het tempo dat de hele sector op zichzelf legt.

OpenAI-modellen voor het eerst beschikbaar via Amazon Bedrock.

Erik: De nieuwste modellen van OpenAI zijn vanaf nu te gebruiken via Amazon Bedrock, het AI-platform van AWS. Dat is meer dan een technische integratie, het is een breekpunt. Tot voor kort was Microsoft via Azure de enige grote cloud waar je OpenAI fatsoenlijk kon draaien.

Linda: Die exclusiviteit is nu officieel los. Klanten van AWS zetten OpenAI naast Anthropic, Meta en Amazons eigen modellen, met dezelfde API's en beveiligingscontroles. Ook Codex, de programmeer-agent van OpenAI, schuift mee de AWS-ontwikkelomgeving in.

Erik: Voor bedrijven is dit een directe drempelverlaging. Veel grote organisaties zitten al jaren op AWS, met data, compliance en netwerken die daar niet zomaar weg willen. Tot gisteren betekende OpenAI gebruiken vaak: een tweede cloudleverancier erbij. Dat hoeft nu niet meer.

Linda: Wat dit ook doet, is de macht van Microsoft verzwakken. Microsoft heeft tientallen miljarden in OpenAI gestoken, en die exclusiviteit was strategisch belangrijk. Nu wordt OpenAI gewoon een leverancier op meerdere clouds, net als alle anderen.

Erik: Voor Nederlandse bedrijven is dat goed nieuws. ABN Amro, Philips, ASML, allemaal grote AWS-klanten. Die kunnen nu OpenAI-modellen gebruiken zonder een aparte Azure-omgeving op te tuigen. Ook voor de overheid is het relevant, gezien de discussie over leveranciersafhankelijkheid.

Linda: Tegelijk: alle grote AI-modellen blijven Amerikaans. De keuze tussen AWS en Azure is een keuze tussen twee Amerikaanse hyperscalers. Europese alternatieven zoals Mistral spelen een rol, maar zijn nog niet op dezelfde schaal.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Onderhandelingen over Europese AI Act stranden na twaalf uur vergaderen.

Linda: Twaalf uur praten in Brussel, en geen deal. Lidstaten en Europarlementariërs kwamen er niet uit over de aanpassingen op de AI Act. Het pakket zat in de zogenaamde Digital Omnibus, een poging van de Europese Commissie om regelgeving te vereenvoudigen.

Erik: Het idee was om Europese bedrijven concurrerender te maken tegenover Amerikaanse en Chinese spelers. Maar de discussie liep vast op uitzonderingen voor sectoren die al onder eigen regels vallen, denk aan productveiligheid en medische apparatuur. Daar willen lidstaten geen dubbele lasten.

Linda: De AI Act zelf is sinds augustus 2024 van kracht. Die stelt strenge eisen aan hoogrisico-AI, bijvoorbeeld bij sollicitaties, kredietscores en gezichtsherkenning. De huidige onderhandelingen gaan niet over afschaffing, maar over hoe streng de uitvoering wordt.

Erik: De gesprekken worden volgende maand hervat. Dat klinkt rustig, maar in Brussel is een uitstel zelden neutraal. Hoe langer onduidelijk blijft welke versie van de regels gaat gelden, hoe meer bedrijven hun AI-projecten op de plank houden.

Linda: Voor Nederland is dit direct relevant. De Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, ar-dee-ie, zijn betrokken bij toezicht op de AI Act. Zij zitten te wachten op duidelijkheid over de definitieve scope.

Erik: Opvallend is het politieke spanningsveld. Frankrijk en Duitsland willen ruimere uitzonderingen voor hun eigen AI-startups. Kleinere lidstaten, waaronder Nederland, vrezen dat versoepeling voor de grote landen ten koste gaat van een gelijk speelveld.

Chinese fabriek rolt elk half uur een humanoïde robot van de band.

Erik: In de Chinese provincie Guangdong staat een fabriek die elke dertig minuten een humanoïde robot oplevert. Capaciteit op jaarbasis: tienduizend stuks. Het is een samenwerking tussen Leju Robotics, dat het ontwerp en de software doet, en Dongfang Precision, dat de fysieke productie verzorgt.

Linda: Dit is een sprong van prototype naar massaproductie. Tot nu toe waren humanoïde robots vooral demovideo's, één exemplaar dat koffie schenkt op een beurs. Nu praten we over een lopende band met menselijke robots als product.

Erik: Toepassingen variëren van magazijnwerk tot zorg en logistiek. China heeft expliciet als doelstelling om wereldleider te worden in deze categorie, vergelijkbaar met wat ze met elektrische auto's en zonnepanelen hebben gedaan. En dat patroon laat zich kennen.

Linda: Voor de prijs is dat het belangrijkste signaal. Zodra Chinese fabrikanten op deze schaal produceren, zakt de prijs richting iets wat bedrijven daadwerkelijk kunnen kopen. Westerse spelers zoals Tesla met Optimus en Figure AI staan ineens onder enorme prijsdruk.

Erik: In Nederland zijn de eerste pilots al gaande, in distributiecentra en ziekenhuizen. Maar wij praten dan over enkele exemplaren tegelijk. Het verschil in schaal is gigantisch, en dat heeft gevolgen voor wie straks de standaarden bepaalt.

Linda: Belangrijk is ook de vraag wat erin zit. Welke chips, welke AI-modellen, welke data sturen die robots? Dat zijn precies de gevoeligheden die nu bij elektrische auto's spelen rond Chinese spionage- en veiligheidsrisico's.

MIT en IBM openen gezamenlijk lab voor AI én kwantum.

Linda: MIT en IBM lanceren samen het MIT-IBM Computing Research Lab. Dat is een uitbreiding van een samenwerking die al jaren loopt. Nieuw is dat AI en kwantumcomputing nu onder één dak worden samengebracht.

Erik: De inzet is fundamenteel onderzoek, geen productontwikkeling. Het lab moet rekenmethodes ontwikkelen die verder gaan dan wat klassieke computers aankunnen. Denk aan algoritmes die alleen op kwantumhardware zinnig zijn, en AI-modellen die daarop kunnen draaien.

Linda: Een belangrijk doel is ook talent. Het lab leidt een nieuwe generatie onderzoekers op die zowel AI als kwantum begrijpen. Dat zijn nu nog twee aparte werelden, met eigen conferenties en eigen wiskundige taal.

Erik: Wat dit laat zien, is dat IBM zich strategisch positioneert. In de pure AI-race tegen OpenAI, Google en Anthropic zit IBM niet vooraan. Maar in kwantum is IBM wel een van de leidende spelers, samen met Google en een aantal startups.

Linda: Voor Nederland is dit relevant via QuTech in Delft, het kwantumonderzoeksinstituut van de TU Delft en TNO. Die werken aan vergelijkbare integraties en hebben Europese financiering binnen via het Quantum Flagship-programma.

Erik: Praktisch gebruik blijft nog jaren weg. De huidige kwantumcomputers zijn experimenteel, met enkele honderden qubits en hoge foutmarges. Wat MIT en IBM doen, is fundament leggen voor wat over vijf tot tien jaar pas commercieel rendabel wordt.

Veertien chipleveranciers verhogen prijzen door explosieve AI-vraag.

Linda: We sluiten af met chips, en met een prijskaartje. Veertien grote leveranciers hebben prijsverhogingen aangekondigd, ingaande 1 april. Murata, KEMET, Analog Devices, NXP, onsemi en Texas Instruments zitten erbij. De stijgingen lopen van 15 tot 35 procent.

Erik: De aanleiding is geen mysterie: AI-vraag eet alles op. Datacenters slokken alles wat van een wafer komt direct op, en de basiscomponenten daaromheen, condensatoren, voedingschips, geheugencontrollers, raken ook in de knoop. De wereldwijde halfgeleiderverkoop kwam in februari uit op 88,8 miljard dollar, plus 61,8 procent jaar-op-jaar.

Linda: Dat is een recordtempo. En het rare is: dit raakt niet alleen AI-bedrijven. Een wasmachine zit vol chips. Een elektrische auto ook. Als de prijs van condensatoren met dertig procent omhoog gaat, voelt iedereen dat uiteindelijk in de winkel.

Erik: Voor Nederland is er één naam die er altijd bij hoort: ASML. De aandeelhouder lacht, want de orderboeken puilen uit. Maar NXP in Eindhoven zit aan de andere kant van diezelfde keten en moet nu zelf prijzen verhogen om kosten door te berekenen.

Linda: Leuk detail, en daarmee sluiten we vrolijk af: sommige hobbyisten in elektronicaforums kopen nu vooruit. Ze hamsteren condensatoren en weerstandjes voor hun zelfbouwprojecten. De halfgeleidercrisis dringt door tot de zolderkamer.

Erik: En een tweede grappig signaal: tweedehands AI-videokaarten worden duurder verkocht dan nieuwe consumentenkaarten waren bij introductie. Een gebruikte kaart van twee jaar oud, met sporen van mining, gaat voor meer dan de adviesprijs van toen. Dat is niet eerder vertoond.

Linda: De chipmarkt staat dus op zijn kop, en het is geen tijdelijke piek. Analisten verwachten dat 2026 als geheel een recordjaar wordt. Voor consumenten betekent dat: elektronica wordt voorlopig niet goedkoper.

Linda: Vandaag hadden we het over: Zuckerberg die zijn AI-miljarden verdedigt, OpenAI die op Amazon Bedrock landt, de Europese AI Act die vastloopt, een Chinese robotfabriek op industriële schaal, een nieuw MIT-IBM lab voor AI en kwantum, en chipprijzen die door het dak gaan.

Erik: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Erik: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.