Samsung Edison Awards, AI-oorlogsvoering & Lunit kankeronderzoek

Linda: Welkom bij The State of Tech, je dagelijkse update over alles wat er speelt in de wereld van technologie en kunstmatige intelligentie. Het is zondag 19 april 2026, ik ben Linda Duursma, en naast mij zit Siert de Groot. Siert, wat heb je vandaag voor ons?

Siert: Vandaag zes verhalen op een rij. We beginnen met Samsung dat vier Edison Awards in de wacht sleept voor AI-producten. Daarna een stevig stuk over algoritmische oorlogsvoering: hoe AI de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran veranderde in een machinesnel conflict. Dan Lunit, dat zes AI-studies presenteert op de grote kankerconferentie AACR. Daarna Meta, dat tien procent van het personeel gaat ontslaan om vol in te zetten op AI. Vervolgens One Stop Systems, dat op de Sea-Air-Space beurs AI-computing voor defensie laat zien. En we sluiten af met een opvallende marktvoorspelling: AI in waterbeheer groeit naar ruim zes miljard dollar in 2033. We beginnen met Samsung.

Samsung haalt vier Edison Awards binnen, en opvallend genoeg draait bijna alles om AI.

Linda: Siert, Samsung heeft in Fort Myers, Florida, vier Edison Awards gewonnen. Twee gouden, twee zilveren. Dat is een behoorlijke oogst.

Siert: Het gaat om vier producten die allemaal iets met AI doen. De Smart Modular House, de Vision AI Companion, Spatial Signage en de Bespoke AI Laundry Combo. Vooral dat eerste product valt op: een modulair huis met AI-gebaseerde architectonische oplossingen. Je kunt je voorstellen dat software meedenkt over indeling, energieverbruik, en misschien zelfs over hoe je de ruimte gebruikt gedurende de dag.

Linda: En die Vision AI Companion, wat moet ik me daar precies bij voorstellen?

Siert: Dat is een AI-assistent die zich richt op beeld en omgeving. Denk aan een scherm of een apparaat dat ziet wat je doet en daar context bij levert. Samsung probeert dat soort functies in alledaagse producten te bouwen, van televisies tot huishoudelijke apparaten. De Bespoke AI Laundry Combo is daar een voorbeeld van: een wasmachine die kleding herkent, programma's aanpast, en energie probeert te besparen.

Linda: Dus dit is vooral een marketingsignaal: Samsung wil laten zien dat ze niet alleen schermen en chips maken, maar een ecosysteem bouwen.

Siert: Dit is belangrijk omdat de concurrentie hevig is. Apple, LG, Xiaomi, ze willen allemaal die positie van intelligente huisleverancier. Vier prijzen op één avond helpt Samsung om dat verhaal geloofwaardig te maken, vooral richting zakelijke partners en retailers die hun schappen vullen voor het najaar.

Linda: Precies dat punt krijgt in Europa extra gewicht door de AI Act die nu volop wordt gehandhaafd. Producten die hier op de markt komen moeten aan striktere eisen voldoen dan in bijvoorbeeld de Verenigde Staten.

Siert: En dat is meteen een spanningsveld. Want fabrikanten willen één wereldwijd product bouwen, maar de regels verschillen per regio. We gaan de komende maanden zien hoe Samsung en anderen die balans vinden.

Een analyse stelt dat de aanvallen van de VS en Israël op Iran in februari een keerpunt waren: de eerste echte AI-oorlog.

Linda: Siert, dit is een zwaar onderwerp. Op 28 februari van dit jaar vonden er gecoördineerde aanvallen plaats, en nu verschijnt er een analyse die stelt dat AI daar een centrale rol in speelde. Niet ondersteunend, maar echt sturend.

Siert: Dat is de kern van het rapport. Militaire analisten beschrijven het als algoritmische oorlogsvoering. AI-systemen verwerkten in realtime enorme datastromen: satellietbeelden, communicatie-onderscheppingen, sensordata. Het selecteren van doelen en het verzamelen van inlichtingen gebeurde in minuten, waar dat vroeger dagen kostte.

Linda: Maar die eindbeslissing ligt dan nog wel bij een mens, toch?

Siert: Formeel wel. In de praktijk is dat ingewikkelder. Als een algoritme binnen enkele seconden een doellijst aanlevert, en de druk is hoog om snel te handelen, dan wordt de menselijke controle eerder een bevestigingsstempel dan een onafhankelijke afweging. Experts noemen dat het automation bias-probleem: mensen volgen de suggestie van het systeem, zeker onder tijdsdruk.

Linda: En dat is juridisch volstrekt onontgonnen terrein.

Siert: Het humanitair oorlogsrecht gaat uit van menselijke beslissingen en proportionaliteit. AI-systemen passen daar niet vanzelfsprekend in. De Verenigde Naties werken al jaren aan richtlijnen voor autonome wapens, maar die discussies lopen achter op wat er in de praktijk gebeurt.

Linda: En de NAVO dan, want daar zit Nederland in?

Siert: De NAVO heeft een AI-strategie sinds 2021, en die is vorig jaar herzien. Maar de kloof tussen beleid en operationele realiteit is groot. Wat dit laat zien, is dat technologie sneller gaat dan de regels die we eromheen bouwen. En dat is een probleem dat niet alleen het leger raakt, maar ook politie, inlichtingendiensten en uiteindelijk het publieke debat over wat we acceptabel vinden.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

Lunit presenteert zes AI-studies op de grootste kankerconferentie ter wereld, en laat zien dat AI in de oncologie concreet klinische impact krijgt.

Linda: Siert, we gaan van oorlog naar geneeskunde. Lunit, een Zuid-Koreaans bedrijf dat zich specialiseert in AI voor kankerbestrijding, presenteert vandaag zes studies op de AACR-conferentie in de Verenigde Staten.

Siert: AACR staat voor American Association for Cancer Research. Dat is de grootste jaarlijkse bijeenkomst voor kankeronderzoek, met duizenden wetenschappers en artsen. Dat Lunit daar met zes studies komt, is een serieuze positionering.

Linda: Wat doet AI dan concreet in zo'n behandeltraject?

Siert: Een paar dingen. Allereerst target discovery voor bi-specifieke antilichamen. Dat zijn geneesmiddelen die tegelijk twee verschillende eiwitten aanvallen. AI helpt om in grote datasets de juiste combinaties te vinden. Ten tweede biomarkeronderzoek in CD47-gerichte therapieën, een specifiek type immuuntherapie. En ten derde beeldanalyse: AI kan in weefselmonsters patronen zien die een patholoog mogelijk mist.

Linda: Dat is een belangrijke verschuiving, want tot nu toe hoor je vooral beloftes.

Siert: Dat is een terecht punt. Jarenlang was AI in de zorg vooral pilot, proefopstelling, validatiestudie. Wat deze zes studies gemeen hebben, is dat ze real-world data gebruiken. Dus patiëntdossiers, klinische uitkomsten, echte gevallen. Dat is moeilijker dan werken met schone datasets, maar veel relevanter voor de praktijk.

Linda: Maar hoe zit het met regelgeving? Want een AI-systeem dat meebeslist over een kankerbehandeling, dat is geen app.

Siert: Dat valt onder de Medical Device Regulation, de Europese verordening voor medische hulpmiddelen. Die is streng, en terecht. Een AI-systeem moet worden gevalideerd, gecertificeerd, en continu gemonitord. Wat Lunit doet, is aantonen met studies dat hun systemen aan die eisen voldoen. Dat is geen marketing, dat is een noodzakelijke voorwaarde om überhaupt de Europese markt op te komen.

Linda: En voor patiënten? Merken die er iets van?

Siert: Op termijn wel. Snellere diagnoses, preciezere behandelkeuzes, minder bijwerkingen doordat je eerder weet welke therapie bij welke patiënt past. Maar het gaat in stappen, en elke stap moet bewezen worden. Dat is precies wat er vandaag in Chicago gebeurt.

Meta ontslaat tien procent van het personeel om geld vrij te maken voor AI.

Linda: Siert, Reuters meldt dat Meta in mei begint met een ontslagronde van tien procent, en later dit jaar volgt er nog een tweede ronde.

Siert: Dat zijn duizenden mensen. Meta heeft wereldwijd ongeveer zeventigduizend werknemers, dus tien procent betekent zo'n zevenduizend ontslagen in de eerste ronde alleen al. En dat is geen op zichzelf staand nieuws. Meta heeft de afgelopen jaren meerdere reorganisaties doorgevoerd, waaronder de zogenaamde year of efficiency in 2023.

Linda: Dus Mark Zuckerberg laat de metaverse los?

Siert: Niet helemaal, maar de prioriteiten zijn duidelijk verschoven. Reality Labs, de divisie die aan VR en de metaverse werkt, blijft bestaan, maar de focus ligt nu op AI-assistenten, generatieve modellen en AI-infrastructuur. Meta investeert miljarden in datacenters en eigen chips.

Linda: En Meta is niet het enige bedrijf dat dit doet.

Siert: Nee, we zien hetzelfde patroon bij Google, Microsoft, Amazon. Ontslagen in oudere divisies, investeringen in AI. Het is een brede herschikking van de sector. Wat opvallend is, is dat de winsten hoog blijven. Meta had in het laatste kwartaal recordomzetten. Dit zijn dus geen ontslagen uit financiële nood, maar strategische keuzes.

Linda: Hoeveel Nederlandse banen zijn er mee gemoeid?

Siert: Dat is niet openbaar. Meta houdt regionale cijfers vaak binnen. Maar de Amsterdamse vestiging richt zich vooral op advertentieverkoop en partnerships, dus die zou relatief minder hard geraakt kunnen worden dan technische teams in de VS. Tegelijk: als je als werknemer in de VR-afdeling zit, ongeacht waar ter wereld, is dit zorgelijk nieuws. En het signaal naar de bredere arbeidsmarkt is helder. AI-vaardigheden worden beloond, andere specialisaties niet vanzelfsprekend meer.

Linda: Vakbonden zullen hier wel op reageren?

Siert: In Europa zeker, want hier zijn ontslagprocedures strikter dan in de VS. In Nederland moet Meta met de ondernemingsraad om tafel. Dat betekent dat het niet zomaar overnight gebeurt. Maar de richting is onvermijdelijk.

One Stop Systems laat op een Amerikaanse defensiebeurs zien hoe AI-computing aan de rand van het netwerk wordt gebruikt voor missiekritieke systemen.

Linda: Siert, One Stop Systems, afgekort OSS, presenteert deze week op de Sea-Air-Space Exposition in Maryland. Dat is een grote Amerikaanse beurs voor marine- en luchtvaartdefensie.

Siert: OSS maakt wat ze zelf rugged high-performance computing noemen. Dus robuuste computers die kunnen werken in extreme omstandigheden: hitte, kou, trillingen, vocht. Ze leveren aan defensieklanten, maar ook aan sensorbedrijven en edge-AI-toepassingen.

Linda: Dus een drone of een schip moet zelf kunnen rekenen, zonder verbinding met een centrale server.

Siert: Exact. En dat stelt hoge eisen aan de hardware. Je moet GPU's en AI-accelerators krijgen in een kast die een raketinslag kan doorstaan, of in elk geval een val van vijf meter en temperaturen van min veertig tot plus zeventig graden.

Linda: Dus OSS bouwt letterlijk de infrastructuur waarop die AI-besluitvorming draait.

Siert: Dat is de kern van hun propositie. En het verklaart ook waarom defensiebudgetten wereldwijd steeds meer richting dit soort leveranciers stromen. De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, ze investeren allemaal in edge-AI voor militaire toepassingen.

Linda: En civiel? Want die technologie is toch niet alleen voor het leger?

Siert: Zeker niet. Dezelfde robuuste AI-computers worden ingezet in de offshore industrie, op treinen, in de energiesector. Overal waar je onderhoud op afstand wilt doen of sensordata realtime wilt analyseren zonder afhankelijk te zijn van een verbinding. Opvallend is dat de defensiesector nu de aanjager is van innovatie die later civiel wordt doorverkocht. Dat is een oude dynamiek, maar bij AI gaat het extra snel.

Linda: Kritische noot: zitten daar risico's aan?

Siert: Ja. Dual-use technologie, dus technologie die zowel civiel als militair kan worden ingezet, valt onder exportcontroles. De EU en de VS hebben regels om te voorkomen dat geavanceerde AI-chips bij verkeerde partijen terechtkomen. Dat speelt nu heel acuut rond China. En OSS moet, net als alle andere leveranciers, continu navigeren tussen commerciële kansen en geopolitieke beperkingen.

De markt voor AI in waterbeheer groeit naar ruim zes miljard dollar in 2033, en dat zegt iets over een onderschatte sector.

Linda: Siert, we sluiten af met cijfers. De wereldwijde markt voor AI in waterbeheer was in 2025 ongeveer anderhalf miljard dollar. In 2033 moet dat 6,22 miljard zijn. Dat is een jaarlijkse groei van ruim negentien procent.

Siert: Dat is een forse groei, en het laat zien dat AI niet alleen gaat over chatbots en beelden genereren. Waterbeheer is een sector die minder zichtbaar is, maar economisch en maatschappelijk enorm belangrijk.

Linda: Lekdetectie, hoe werkt dat?

Siert: In waterleidingen zitten sensoren die druk, stroming en trillingen meten. AI-modellen kunnen uit die data patronen herkennen die duiden op een lek, vaak voordat het aan de oppervlakte zichtbaar wordt. Dat bespaart water, geld en overlast.

Linda: En dan is er nog een paradox. AI zelf verbruikt enorme hoeveelheden water, voor de koeling van datacenters.

Siert: Dat is een interessante spanning. De analyse noemt expliciet dat water een beperkende factor wordt in de AI-economie. Een gemiddeld groot datacenter verbruikt miljoenen liters water per jaar voor koeling. Tegelijk wordt AI ingezet om waternetwerken efficiënter te maken. Het is dus zowel deel van het probleem als deel van de oplossing.

Linda: En onze waterschappen?

Siert: De waterschappen, verantwoordelijk voor dijken, gemalen en waterkwaliteit, werken samen met TNO en Deltares aan AI-modellen voor onder andere dijkmonitoring en neerslagvoorspelling. De Unie van Waterschappen heeft digitalisering expliciet als prioriteit benoemd voor de komende jaren.

Linda: Dus de groei die deze analyse voorspelt, raakt ook direct Nederlandse infrastructuur.

Siert: De bredere digitale wateromgeving is al een markt van bijna twintig miljard dollar wereldwijd. AI is daar een groeiend onderdeel van. En Nederland heeft met zijn watertechnologiesector een sterke uitgangspositie om daarvan te profiteren, mits we de kennisinstellingen en de waterschappen goed weten te verbinden met de tech-industrie.

Linda: Een sector waar technologie, duurzaamheid en Nederlandse expertise samenkomen. Interessant om te blijven volgen.

Linda: Dan zijn we aan het einde van deze aflevering. Vandaag hadden we het over: Samsung dat vier Edison Awards won voor zijn AI-producten, de analyse die stelt dat de aanvallen op Iran een eerste echte AI-oorlog markeerden, Lunit dat zes AI-studies presenteert op kankerconferentie AACR, Meta dat tien procent van het personeel ontslaat om op AI in te zetten, One Stop Systems dat op de Sea-Air-Space beurs AI-computing voor defensie toont, en de voorspelde groei van AI in waterbeheer naar ruim zes miljard dollar in 2033.

Siert: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Siert: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.