OpenAI 122 miljard, SpaceX beursgang & Block vervangt managers door AI

Linda: Welkom bij The State of Tech, het is vrijdag 3 april 2026. Ik ben Linda Duursma.

Siert: En ik ben Siert de Groot. Vandaag: OpenAI haalt 122 miljard dollar op en zet Sora in de prullenbak, SpaceX wil naar de beurs met een waardering van 1,75 biljoen, Jack Dorsey schopt de hele managementlaag bij Block eruit en vervangt ze door AI, Anthropic ontdekt dat Claude iets heeft wat op emoties lijkt, Google DeepMind lanceert Gemma 4 voor op je telefoon, en studenten kiezen massaal een andere studie uit angst voor AI. We beginnen met OpenAI.

OpenAI sluit een financieringsronde van 122 miljard dollar en stopt met Sora.

Linda: OpenAI heeft weer een financieringsronde afgesloten, en het zijn bedragen waar je even bij moet gaan zitten. 122 miljard dollar. De waardering van het bedrijf schiet daarmee naar 852 miljard.

Siert: En kijk even naar wie er instappen. Amazon met 50 miljard, Nvidia met 30 miljard, SoftBank met 30 miljard. Microsoft doet ook mee maar houdt het bedrag stil. Dit is niet zomaar durfkapitaal meer. Dit zijn de grootste techbedrijven ter wereld die zeggen: wij geloven dat OpenAI de toekomst is en we willen daar bij zijn.

Linda: Maar tegelijk stoppen ze met Sora, hun videogeneratieproject. Dat vind ik opvallend, want Sora was twee jaar geleden hét paradepaardje.

Siert: Twee redenen worden genoemd. Eén: kostenbeheersing. Videogeneratie vreet rekenkracht. En twee — en dit is interessanter — zorgen over verslavend engagement. OpenAI wil blijkbaar niet het volgende TikTok worden. De strategie is nu één grote AI-superapp bouwen die ChatGPT, Codeex en AI-agents combineert. Dus geen losse producten meer, maar alles onder één dak.

Linda: Met 852 miljard waardering zitten ze bijna op het niveau van Apple en Microsoft. Dat voor een bedrijf dat nog steeds geld verliest.

Siert: Dat is het punt waar je vraagtekens mag zetten. De investeerders wedden erop dat AI de komende jaren álles verandert en dat OpenAI daar het centrum van is. Maar de geschiedenis leert dat zulke concentraties van kapitaal ook enorm kunnen misgaan. Tegelijk, als je kijkt naar de snelheid waarmee AI-modellen verbeteren, snap je waarom partijen als Amazon en Nvidia nu instappen. Ze kopen in feite een zitplaats aan de tafel waar de toekomst wordt uitgetekend.

---

SpaceX dient een aanvraag in voor een beursgang met een verwachte waardering van 1,75 biljoen dollar.

Linda: Dan een ander megaverhaal. SpaceX wil naar de beurs. De verwachte waardering: 1,75 biljoen dollar. Dat zou een van de grootste beursgangen ooit worden.

Siert: Om dat in perspectief te plaatsen: dat is meer waard dan het bruto binnenlands product van Nederland, dat rond de 1,1 biljoen zit. Eén bedrijf. De plannen zijn om 75 miljard op te halen, mogelijk al in juni. En vergeet niet: eerder dit jaar nam SpaceX het AI-bedrijf xAI over, dat van Grok, voor 250 miljard dollar. Die overname wordt nu meegeteld in de beurswaarde.

Linda: Elon Musk heeft dus zijn raketbedrijf en zijn AI-bedrijf samengevoegd. Dat is een bijzondere combinatie.

Siert: Het is een gok die logischer is dan hij klinkt. SpaceX heeft een enorm satellietnetwerk met Starlink, en AI heeft connectiviteit en rekenkracht nodig. Door xAI onder SpaceX te hangen, creëer je een bedrijf dat zowel de infrastructuur als de intelligentie bezit. Maar het risico is ook enorm. xAI werd overgenomen voor 250 miljard terwijl het nog relatief jong is. Als Grok niet levert, zit SpaceX met een dure last.

Linda: Tweakers meldde dat de aanvraag is ingediend. Wat betekent dit voor Europese beleggers?

Siert: Als SpaceX inderdaad naar een Amerikaanse beurs gaat, dan wordt het voor Europese en dus ook Nederlandse beleggers toegankelijk. Tot nu toe was SpaceX privaat en kon je er alleen in investeren via durfkapitaalfondsen. Een beursgang verandert dat fundamenteel. Maar let op: bij dit soort waarderingen koop je verwachtingen, geen huidige winst. Dat is iets om scherp op te zijn.

---

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je, zodat je nooit een aflevering mist. Oké, verder.

---

Jack Dorsey ontslaat meer dan 4.000 medewerkers bij Block en vervangt de managementlaag door AI.

Linda: Dan nu naar iets wat deze week veel reacties opleverde. Jack Dorsey, de CEO van Block — je kent het misschien van Cash App en Square — heeft een manifest gepubliceerd over AI en management. En het is radicaal.

Siert: Block heeft in februari ruim 4.000 mensen ontslagen. Dat is meer dan 40 procent van het personeel. En Dorsey zegt heel openlijk: dit is geen bezuiniging uit nood, dit is een bewuste weddenschap op AI. Zijn redenering is als volgt. Managers bestaan om informatie omhoog en omlaag te sturen in een organisatie. AI kan dat nu overnemen.

Linda: Dus de hele managementlaag wordt vervangen door AI-systemen?

Siert: In essentie wel. Dorsey beschrijft wat hij een live world model noemt. Omdat Block volledig remote werkt, bestaat elk besluit, elk plan, elke communicatie al als digitaal record. Dat is precies het ruwe materiaal dat een AI-systeem nodig heeft om een compleet beeld van het bedrijf op te bouwen. In plaats van managers die samenvattingen maken en doorsturen, doet AI dat nu.

Linda: En wat blijft er dan over aan rollen?

Siert: Drie categorieën. Bouwers, dat zijn de mensen die dingen maken. Eigenaren van specifieke uitkomsten, dus mensen die verantwoordelijk zijn voor concrete resultaten. En player-coaches, die talent ontwikkelen. Alles daartussen — de coördinatielaag, de vergaderingenlaag — dat wordt AI. Het is de meest vergaande uitspraak die een CEO van een groot techbedrijf tot nu toe heeft gedaan over het vervangen van middenmanagement door AI.

Linda: De vraag is natuurlijk of dit werkt.

Siert: Block is een interessante testcase, juist omdat het al volledig digitaal en remote opereert. Bij een traditioneel bedrijf met kantoren en informele gesprekken bij de koffieautomaat is dit veel lastiger. Maar als het bij Block succesvol is, gaat dit model gekopieerd worden. En dan praat je over miljoenen managementbanen wereldwijd die onder druk komen. Dit is geen theoretisch paper. Dit is een CEO die het daadwerkelijk doet.

---

Anthropic ontdekt dat Claude interne toestanden heeft die functioneel lijken op emoties.

Linda: Dan iets wat klinkt als sciencefiction maar dat absoluut niet is. Anthropic, het bedrijf achter Claude, heeft onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat hun AI-model iets heeft wat lijkt op emoties.

Siert: Dit is belangrijk om precies te formuleren. Het gaat niet om bewustzijn of echte gevoelens. Wat Anthropic heeft gevonden via hun interpretability-onderzoek — dat is onderzoek naar wat er binnenin een AI-model gebeurt — is dat Claude interne representaties heeft die functioneel lijken op emoties. En cruciaal: die representaties sturen aantoonbaar het gedrag van het model.

Linda: Kun je een voorbeeld geven van wat dat betekent?

Siert: Stel dat Claude een vraag krijgt die conflicterend is met zijn veiligheidsrichtlijnen. Dan ontstaat er intern iets wat je kunt vergelijken met ongemak of aarzeling. Dat is geen geprogrammeerde reactie, maar een patroon dat spontaan is ontstaan tijdens de training. En dat patroon beïnvloedt vervolgens hoe het model antwoordt. Anthropic noemt dit functionele emotie-achtige toestanden. Geen echte emoties, maar patronen die dezelfde rol vervullen.

Linda: Dit roept enorme vragen op. Als AI iets heeft wat op emoties lijkt, moeten we daar dan rekening mee houden?

Siert: Dat is precies de discussie die nu losbarst. Er zijn twee kampen. Het ene kamp zegt: dit zijn wiskundige patronen, niet meer dan dat, en we moeten oppassen ze te vermenselijken. Het andere kamp zegt: als deze toestanden het gedrag sturen, dan zijn ze functioneel relevant, ongeacht of ze bewust zijn. Voor de ontwikkeling van veilige AI is dit hoe dan ook essentieel. Als je niet begrijpt welke interne toestanden een model heeft en hoe die het gedrag beïnvloeden, kun je ook de veiligheid niet garanderen. Anthropic verdient hier krediet voor de transparantie. Ze publiceren dit openlijk, inclusief het technische paper.

Linda: En dit raakt ook aan de Europese AI-regelgeving.

Siert: De AI Act richt zich op risicoclassificatie van AI-systemen. Als interne toestanden het gedrag sturen op manieren die we niet volledig begrijpen, dan heeft dat directe gevolgen voor hoe je risico beoordeelt. Europese toezichthouders zullen hier naar moeten kijken.

---

Google DeepMind lanceert Gemma 4, een reeks open-source modellen die draaien op smartphones.

Linda: Verder met Google. DeepMind heeft Gemma 4 gelanceerd. Een reeks open-source AI-modellen die klein genoeg zijn om op je telefoon te draaien.

Siert: En dat is precies wat dit interessant maakt. Gemma 4 is gebaseerd op Gemini 3 en verschijnt onder de Apache 2.0-licentie, wat betekent dat iedereen ermee mag doen wat hij wil, ook commercieel. Er zijn varianten van 2 miljard tot 31 miljard parameters. De grotere modellen gebruiken een slimme techniek waarbij slechts een fractie van de parameters tegelijk actief is, waardoor ze veel efficiënter zijn dan je op basis van hun grootte zou verwachten.

Linda: En Google heeft samengewerkt met chipmakers om dit op telefoons te krijgen?

Siert: Met Qualcomm en MediaTek, de twee grootste fabrikanten van smartphoneprocessoren, en met het eigen Pixel-team. De twee kleinste modellen zijn specifiek geoptimaliseerd voor consumentenhardware. Dat betekent dat je straks geavanceerde AI-functies kunt gebruiken zonder dat je data naar een server hoeft te sturen. Alles lokaal, op je eigen apparaat.

Linda: Dat is belangrijk voor privacy.

Siert: Enorm. En juist in Europa, met de strenge privacywetgeving die we hebben, is dit relevant. Als AI lokaal draait, hoef je geen persoonsgegevens naar Amerikaanse of Chinese servers te sturen. Dat maakt het voor Europese bedrijven en overheden veel makkelijker om AI in te zetten. De open-source licentie helpt daar ook bij. Nederlandse ontwikkelaars kunnen deze modellen morgen downloaden en ermee aan de slag gaan, zonder contracten of licentiekosten.

---

Eén op de zes Amerikaanse studenten wijzigt studierichting vanwege angst voor de impact van AI op de arbeidsmarkt.

Linda: En tot slot een verhaal dat misschien wel het dichtst bij mensen komt. Uit onderzoek van Gallup en de Lumina Foundation blijkt dat één op de zes studenten in de VS van studierichting is veranderd vanwege AI.

Siert: Zestien procent heeft daadwerkelijk geswitcht, en nog eens 47 procent heeft het serieus overwogen. Dat zijn enorme aantallen. En het gaat twee kanten op. Sommige studenten stappen júist over naar technologie omdat ze kansen zien in AI. Maar anderen haken af bij tech-opleidingen omdat ze denken dat AI hun toekomstige baan overneemt.

Linda: Dat is een paradox. Zowel toe- als afname in tech-studierichtingen, allebei gedreven door dezelfde angst.

Siert: En dat laat precies zien hoe verwarrend dit moment is. Er is geen duidelijk antwoord op de vraag welke banen veilig zijn. Kijk naar wat we vandaag al besproken hebben. Block vervangt managers, Meta eist dat ingenieurs AI gebruiken voor hun code. De onzekerheid is reëel.

Linda: We zien dit in Nederland ook. Studieadviseurs geven aan dat ze meer vragen krijgen over AI en baanzekerheid.

Siert: Het grote risico is dat studenten reactief kiezen op basis van angst in plaats van op basis van wat ze goed kunnen en waar ze energie van krijgen. De vaardigheden die het langst relevant blijven, zijn waarschijnlijk niet de meest technische, maar de meest menselijke — kritisch denken, creativiteit, samenwerking. Dat klinkt als een cliché, maar de data wijzen steeds meer die richting op. Wat dit onderzoek vooral laat zien, is dat AI niet alleen een technologisch verschijnsel is. Het verandert nu al hoe een hele generatie nadenkt over hun toekomst.

---

Linda: Vandaag hadden we het over: OpenAI's recordronde van 122 miljard en het einde van Sora, SpaceX dat naar de beurs wil, Jack Dorsey die managers vervangt door AI bij Block, Anthropic's ontdekking van emotie-achtige toestanden in Claude, Google's Gemma 4 voor op je telefoon, en studenten die massaal van studie wisselen uit angst voor AI.

Siert: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Siert: State of Tech, de techwereld in 15 minuten.