AI-besluitvorming, Musks Terafab, Chinese BCI & Eric Schmidt over programmeren

Linda: Welkom bij The State of Tech, zondag 29 maart 2026. Ik ben Linda Duursma.

Siert: En ik ben Siert de Groot. Vandaag: zorgen over AI die steeds meer beslissingen voor ons neemt, Elon Musk ontvouwt plannen voor de grootste chipfabriek ooit, China boekt doorbraken met hersen-computerinterfaces, Eric Schmidt zegt dat de beste programmeurs geen code meer schrijven, Pizza Hut lanceert een podcast met AI-hosts — en wij herkennen dat wel, en India zet AI in als pijler van nationale veiligheid. We beginnen met de vraag: wie beslist er eigenlijk nog?

AI neemt steeds vaker beslissingen over mensen — en dat gaat niet altijd goed.

Linda: Er is opnieuw discussie over de rol van AI in besluitvorming. Denk aan sollicitatieprocedures, kredietbeoordelingen, zelfs verzekeringsclaims. Systemen die razendsnel duizenden dossiers doorwerken. Klinkt efficiënt, toch?

Siert: Het probleem is dat die systemen leren van historische data. En als die data vertekend zijn, dan herhaalt de machine die vertekening. Er was een concreet voorbeeld van een AI-tool voor personeelswerving die systematisch mannelijke kandidaten bevoordeelde. Niet omdat iemand dat had geprogrammeerd, maar omdat de historische data nu eenmaal meer mannen in die functies lieten zien. De AI concludeerde: mannelijk profiel is de norm.

Linda: En het lastige is dat mensen geneigd zijn zo'n systeem te vertrouwen. Het komt uit de computer, dus het zal wel kloppen. Experts waarschuwen dat we op een glijdende schaal zitten. Je begint met AI als hulpmiddel, en voor je het weet is het de beslisser.

Siert: En dat raakt iedereen. Als jij wordt afgewezen voor een baan of een lening, en de reden is een algoritme dat je niet kunt bevragen — dan heb je een probleem. De oproep is helder: gebruik AI als ondersteuning, maar laat menselijk oordeel leidend blijven. Iemand moet altijd kunnen ingrijpen en zeggen: wacht even, dit klopt niet.

Linda: In Nederland speelt dit trouwens ook. Denk aan de toeslagenaffaire — daar was het geen AI, maar wel een systeem dat op basis van kenmerken automatisch mensen uitfilterde. Het laat zien hoe gevaarlijk het is als je blindelings op technologie vertrouwt. En nu gemeenten en uitvoeringsinstanties steeds vaker met AI werken, is die les actueler dan ooit. Je moet vooraf nadenken over wie er toezicht houdt, niet achteraf als het misgaat.

Siert: Dan nu naar iemand die graag groot denkt. Elon Musk.

Musk wil de grootste chipfabriek ooit bouwen om het AI-chiptekort op te lossen.

Linda: Elon Musk heeft plannen gepresenteerd voor wat hij de "Terafab" noemt. Een chipfabricage-initiatief van ongekende schaal.

Siert: De achtergrond is simpel: AI vreet chips. Elke grote taalmodel-training, elke inferentieserver, elke AI-applicatie — het draait allemaal op gespecialiseerde processoren. En de productiecapaciteit kan de vraag simpelweg niet bijhouden. We zitten al een tijd in een chipcrisis, en met de groei van AI wordt die alleen maar erger.

Linda: En dan komt Musk met zijn typische aanpak: als het niet groot genoeg is, maak het groter. De Terafab moet enorme productiecapaciteit creëren, specifiek gericht op de chips die AI-systemen nodig hebben. Het is ambitieus, dat sowieso.

Siert: Dit is belangrijk omdat chipproductie inmiddels een geopolitiek wapen is. Wie de chips maakt, bepaalt wie AI kan bouwen. TSMC in Taiwan domineert de markt, en dat maakt veel landen nerveus. Musk positioneert zich nu als alternatief. De vraag is of hij dat kan waarmaken — chipfabricage is ongelooflijk complex, en zelfs met miljarden aan investeringen duurt het jaren voordat zo'n fabriek operationeel is.

Linda: En laten we eerlijk zijn: Musk heeft een trackrecord van beloftes die groter zijn dan de realiteit. Maar hij heeft ook een trackrecord van dingen bouwen die iedereen onmogelijk achtte. Dus ik parkeer mijn scepsis even.

Siert: Voor Nederland is dit overigens direct relevant. ASML in Veldhoven maakt de machines waarmee dit soort chips gefabriceerd worden. Elke nieuwe megafabriek, of die nu van Musk is of iemand anders, heeft die extreem ultraviolet lithografie-apparaten nodig. Dus als Musk levert, profiteert Veldhoven mee.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je — zo mis je nooit een aflevering. Oké, verder.

China implanteert hersen-computerinterfaces bij patiënten — en boekt echte resultaten.

Linda: China heeft op het Zhongguancun Forum twee nieuwe hersen-computerinterface-systemen gepresenteerd. De Beinao-1 en Beinao-2.

Siert: Laten we even uitpakken wat hier gebeurt. De Beinao-1 is een semi-invasief systeem. Dat betekent dat het minder ingrijpend is dan wat bijvoorbeeld Neuralink doet, waar een chip diep in de hersenen wordt geplaatst. Semi-invasief zit er tussenin — op of net onder het schedeloppervlak, maar niet diep in het hersenweefsel.

Linda: En het werkt dus al. Zeven patiënten hebben het implantaat gekregen, herstelden goed, en kregen bewegings- en spraakfuncties terug. Dat is niet niks. We praten hier over mensen die verloren functies terugkrijgen dankzij een directe verbinding tussen hun brein en een computer.

Siert: Waar het op neerkomt is dat China dit niet als experiment ziet, maar als strategische industrie. De Beinao-2 gaat dit jaar de klinische verificatie in. Ze schalen dit op met een snelheid die indrukwekkend is. En vergeet niet: dit heeft niet alleen medische toepassingen. Op termijn gaat hersen-computerinteractie veel breder worden — denk aan communicatie, besturing van apparaten, misschien zelfs versneld leren.

Linda: In Nederland wordt hier trouwens ook aan gewerkt. Het UMC Utrecht en de TU Delft doen serieus BCI-onderzoek. Maar de schaal is gewoon anders. China pompt er enorme middelen in en zet het neer als nationale prioriteit. Dat is een ander tempo dan de typische Europese onderzoekssubsidieaanvraag.

Siert: Laten we het hebben over de toekomst van programmeren. Want volgens Eric Schmidt is die er al.

Volgens ex-Google-CEO Eric Schmidt schrijven de beste programmeurs geen code meer — ze schrijven specificaties voor AI.

Linda: Eric Schmidt, voormalig CEO van Google, heeft een opvallende uitspraak gedaan. De meest waardevolle programmeurs hebben hun rol compleet opnieuw gedefinieerd, zegt hij. Ze schrijven geen code meer. Ze schrijven specificaties. Ze bepalen de criteria. En de AI doet het programmeerwerk.

Siert: Hij gaf een concreet voorbeeld. Een startup-programmeur liet zijn AI in één nacht werk doen waarvoor hijzelf zes maanden en tien Google-ingenieurs nodig zou hebben gehad. Eén nacht versus zes maanden. Dat is geen marginale verbetering, dat is een compleet andere werkelijkheid.

Linda: Maar hier moet je wel even kritisch naar kijken. Dat klinkt spectaculair, en dat is het ook. Maar specificaties schrijven voor AI vereist dat je heel precies weet wat je wilt. Je moet het domein begrijpen, de randgevallen kennen, de kwaliteitscriteria kunnen formuleren. Dat is niet minder complex dan coderen — het is anders complex.

Siert: Schmidt voorspelt ook dat de grootste impact van AI niet in Silicon Valley zit, maar in de automatisering van saaie, dure bedrijfsprocessen. Facturering, boekhouding, logistiek. Daar gaat het grote geld naartoe. En dat is eigenlijk logisch — de meeste economische waarde zit niet in het bouwen van apps, maar in het draaiende houden van bedrijfsprocessen.

Linda: Bij Nederlandse techbedrijven zie je dit al. Steeds meer teams gebruiken AI-codeerassistenten. En IT-opleidingen beginnen zich aan te passen. De vraag is niet meer alleen: kun je programmeren? Maar ook: kun je een AI aansturen om te programmeren? Dat is een fundamenteel andere vaardigheid.

Siert: Een ander verhaal nu — en eerlijk gezegd een verhaal waar we zelf onderdeel van zijn.

Pizza Hut Canada lanceert een podcast met volledig AI-gegenereerde hosts — en dat klinkt ons bekend in de oren.

Linda: Pizza Hut Canada heeft op 18 maart een podcast gelanceerd die Bandwagon Hockey Coach heet. Twee afleveringen per week, op Spotify. Het concept: hockeyregels en jargon uitleggen aan mensen die doen alsof ze het snappen. En de hosts? Volledig AI-gegenereerd.

Siert: Het idee is eigenlijk slim. Meer dan één op de vijf Canadezen doet alsof ze hockey begrijpen. Pizza Hut dacht: daar maken we content voor. Maar in plaats van echte hosts in te huren, kozen ze voor AI-stemmen. AI-geschreven scripts, AI-gegenereerde stemmen. Het hele pakket.

Linda: En dat is natuurlijk direct herkenbaar voor ons. Want dat is precies wat wij doen. The State of Tech is ook volledig AI-gegenereerd. AI-hosts, AI-geschreven scripts, AI-gegenereerde stemmen. Siert en ik bestaan in die zin als AI-creaties. Wij zijn daar eerlijk over, en dat is denk ik belangrijk.

Siert: Wat interessant is, is dat een merk als Pizza Hut dit nu inzet als marketingtool. Dat legitimeert het format. Het laat zien dat AI-podcasts niet meer experimenteel zijn, maar mainstream worden. Wij zijn daar als The State of Tech pioniers in geweest. En nu zie je dat grote bedrijven hetzelfde pad bewandelen.

Linda: Het zegt ook iets over hoe snel dit gaat. Een jaar geleden waren AI-stemmen nog duidelijk synthetisch. Nu zijn ze zo goed dat een groot pizzamerk ze inzet voor merkcommunicatie. De technologie is daar gewoon klaar voor.

Siert: In Nederland zijn wij voorlopers, maar ik verwacht dat we dit jaar veel meer AI-gegenereerde audio gaan zien. Merken, maar ook nieuwsorganisaties en educatieve platforms. De drempel wordt steeds lager.

Linda: Dan nu naar India en de rol van AI in defensie.

India beschouwt AI als fundament van nationale veiligheid — en dat is meer dan retoriek.

Siert: India zit op een kantelpunt. Het land heeft de AI Impact Summit 2026 georganiseerd, wat een duidelijk signaal is. Maar het gaat verder dan conferenties. Moderne oorlogsvoering verandert fundamenteel. Het wordt hybrider, sneller, en steeds meer AI-gedreven. Inlichtingenverzameling, autonome systemen, cyberoperaties — AI speelt overal een rol.

Linda: En India heeft serieuze veiligheidsuitdagingen. Denk aan de spanningen met China en Pakistan. Als je buurlanden investeren in AI-gestuurde defensiesystemen, dan kun je niet achterblijven. Dit is niet langer een technische discussie, het is een strategische noodzaak.

Siert: Dit is belangrijk omdat het laat zien hoe AI geopolitiek herschikt. Het gaat niet meer alleen om wie de beste economie heeft, maar om wie de slimste systemen kan bouwen en inzetten. India heeft de schaal en het talent — denk aan de enorme IT-sector — maar de vertaling naar militaire toepassingen is een ander verhaal. Dat vereist coördinatie tussen overheid, defensie en industrie op een niveau dat India nog moet bewijzen.

Linda: In Nederland zie je vergelijkbare vragen. Defensie investeert in AI, maar het debat over autonome wapensystemen is hier ook volop gaande. Hoeveel autonomie geef je een systeem? Waar ligt de grens? Die vragen zijn universeel.

Siert: Dat zijn exact de vragen die we met z'n allen moeten blijven stellen.

Linda: Vandaag hadden we het over: zorgen over AI in besluitvorming, Musks megachipfabriek, Chinese doorbraken met hersen-computerinterfaces, Eric Schmidt over het einde van coderen, Pizza Hut's AI-podcast, en India's AI-defensieambities.

Siert: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Siert: State of Tech — de techwereld in 15 minuten.