GTC's open AI-panel, GPT-5.4 goedkoper & Apple's MacBook Neo — The State of Tech

Linda: Welkom bij The State of Tech, woensdag 18 maart 2026. Ik ben Linda Duursma.

Siert: En ik ben Siert de Groot. We beginnen vandaag in San Jose, want op NVIDIA's GTC-conferentie staat vandaag een bijzonder panel op het programma. Jensen Huang gaat in gesprek met de leiders achter de belangrijkste open AI-modellen. En dat is interessant, want NVIDIA verdient zijn geld met hardware — maar positioneert zich steeds nadrukkelijker als speler in het open-source-AI-debat.

Jensen Huang brengt de kopstukken van open AI-modellen samen op GTC 2026 — en dat is meer dan een praatje op een podium.

Linda: GTC 2026 is inmiddels op dag drie. Dertigduizend bezoekers uit honderdnegentig landen. En vandaag is het hoofdprogramma een paneldiscussie met mensen van Ai2, Cursor, LangChain, Mistral en anderen — allemaal bedrijven die bouwen aan open frontier-modellen. En het wordt gehost door Jensen Huang zelf.

Siert: Wat opvalt is dat NVIDIA hier een strategische keuze maakt. Ze verkopen GPU's aan iedereen — aan OpenAI, aan Google, aan Meta. Maar door dit panel te hosten, zegt Huang eigenlijk: open modellen zijn de toekomst, en wij faciliteren dat. Het is niet neutraal.

Linda: Nee, en dat hoeft ook niet. NVIDIA heeft er belang bij dat zoveel mogelijk partijen AI-modellen trainen. Meer modellen betekent meer GPU-verkoop. Maar het signaal is breder. Open-source AI was lang het terrein van hobbyisten en idealisten. Nu staan er bedrijven als Mistral op het podium die serieus concurreren met gesloten modellen.

Siert: En vergeet niet wat er eerder deze week al langskwam op GTC. De Vera Rubin-chips, het NemoClaw enterprise-agentplatform, en die opvallende gigawatt-deal met Mira Murati's nieuwe startup. Die vrouw is nog geen twee jaar weg bij OpenAI en sluit al deals op dat niveau.

Linda: Dat zegt iets over hoe snel dit veld beweegt. En de All-In Podcast doet vandaag ook interviews vanaf de beursvloer, dus er komt waarschijnlijk nog meer naar buiten in de loop van de dag.

Siert: Dan nu naar OpenAI. Want terwijl NVIDIA het heeft over open modellen, blijft OpenAI natuurlijk gewoon doorstampen met eigen releases.

GPT-5.4 mini en nano zijn nu beschikbaar op externe platforms — en dat maakt krachtige AI weer een stuk goedkoper.

Linda: GPT-5.4 mini en nano — dat zijn de afgeslankte versies van OpenAI's nieuwste model. Die bestonden al even, maar vanaf vandaag zijn ze beschikbaar op OpenRouter en waarschijnlijk ook breder binnen ChatGPT. Het verschil: mini en nano zijn geoptimaliseerd voor snelheid en lage kosten, niet voor maximale intelligentie.

Siert: En dat is precies waar de markt om vraagt. Niet elk bedrijf heeft het allerslimste model nodig. Als je een chatbot bouwt voor klantenservice, of een tool die e-mails samenvat, dan wil je snel en goedkoop. GPT-5.4 nano kan dat voor een fractie van de prijs van het volledige model.

Linda: Wat me opvalt is het tempo. OpenAI brengt nu om de twee tot drie weken updates uit. Dat was vroeger ondenkbaar. GPT-3 naar GPT-4 duurde meer dan een jaar. Nu krijg je elke paar weken een nieuwe variant.

Siert: En elke keer wordt het goedkoper. Dat is de echte revolutie. Niet dat AI slimmer wordt — dat ook — maar dat dezelfde capaciteit voor steeds minder geld beschikbaar komt. Voor een Nederlands mkb-bedrijf dat vorig jaar nog twijfelde of AI de investering waard was, wordt het antwoord steeds vaker: ja, want het kost bijna niks meer.

Linda: De vraag is wel: hoe lang blijft OpenAI dominant? Met open modellen die steeds beter worden — zoals we net bespraken bij GTC — wordt de concurrentie moordend.

Siert: Dat klopt. Maar OpenAI heeft wel het voordeel van distributie. Ze zitten in ChatGPT, in de API, nu op OpenRouter. Die breedte is lastig te evenaren.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je — zo mis je nooit een aflevering. Het helpt ons enorm. Oké, verder.

Siert: We gaan naar een onderwerp dat misschien minder sexy klinkt, maar cruciaal is voor alles wat we net bespraken. Chipkoeling.

Frore Systems haalt 143 miljoen dollar op en wordt unicorn — want zonder koeling draait er geen AI-chip.

Linda: Frore Systems, een startup uit Silicon Valley, heeft een Series D-ronde van honderddrieënveertig miljoen dollar gesloten. De waardering: 1,64 miljard dollar. Daarmee zijn ze officieel een unicorn. En hun product? Koeltechnologie voor AI-chips.

Siert: En dat klinkt als een niche, maar het is eigenlijk het tegenovergestelde. AI-chips worden steeds krachtiger en produceren steeds meer warmte. Op een gegeven moment is koeling niet meer een bijzaak — het is de bottleneck. De CEO van Frore zegt letterlijk: traditionele koeltechnologie kan de AI-revolutie niet bijhouden.

Linda: En het mooie is hoe dit bedrijf op dit spoor kwam. Jensen Huang — ja, dezelfde Jensen Huang van GTC — zag een demo van hun technologie en zei: jullie moeten vloeistofkoeling voor AI-chips gaan doen. Dat was het kantelpunt.

Siert: Wat je hier ziet is een patroon. De AI-boom creëert niet alleen vraag naar chips, maar naar alles eromheen. Koeling, stroomvoorziening, datacenterinfrastructuur. Frore bedient hyperscalers, overheden en grote bedrijven, en ze willen de productie in Taiwan uitbreiden.

Linda: Voor Nederland is dit relevant omdat we met ASML al aan de basis staan van chipproductie. Maar de hele keten daaromheen — koeling, packaging, energiemanagement — dat zijn ook enorme marktkansen. Nederlandse techbedrijven die daar op inspringen, zitten in een groeimarkt die nog lang niet verzadigd is.

Siert: En laten we eerlijk zijn: een datacenter dat niet goed gekoeld wordt, is gewoon een hele dure oven. Dus ja, dit is fundamentele infrastructuur.

Linda: Dan een heel ander geluid. Want terwijl bedrijven steeds meer AI inzetten, worden er ook steeds meer mensen ontslagen. En AI krijgt daarbij opvallend vaak de schuld.

Amazon, Block en Atlassian geven AI de schuld voor massaontslagen — maar klopt dat verhaal eigenlijk wel?

Siert: Amazon, Block, Atlassian — ze hebben allemaal recent ontslagen aangekondigd en AI als reden genoemd. Meta zou eigen plannen hebben. Het narratief is simpel: AI vervangt mensen. Maar onderzoek van Anthropic — en dat is ironisch, want zij maken zelf AI — laat zien dat het beeld veel genuanceerder is.

Linda: Wat zegt dat onderzoek precies?

Siert: Dat veel taken theoretisch vatbaar zijn voor automatisering, maar dat de overgrote meerderheid nog steeds door mensen wordt gedaan. Programmeurs staan bovenaan de lijst van kwetsbare beroepen, gevolgd door klantenservicemedewerkers en data-entry-medewerkers. Maar zelfs in die groepen is het daadwerkelijke AI-gebruik nog beperkt.

Linda: Dus bedrijven gebruiken AI als een handig verhaal om reorganisaties te rechtvaardigen?

Siert: Dat is wat experts suggereren, ja. Het klinkt beter naar investeerders toe: we snijden in personeel omdat we AI inzetten. Dat klinkt als innovatie, niet als bezuiniging. De cijfers van Challenger Gray & Christmas laten zien dat in 2026 tot nu toe meer dan twaalfduizend banen in de VS zijn geschrapt met AI als opgegeven reden.

Linda: Twaalfduizend. En dan hebben we het alleen over de VS, en alleen over de gevallen waar AI expliciet als reden werd genoemd. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger. Maar het punt is: er is een verschil tussen AI die werk overneemt en bedrijven die AI als excuus gebruiken. Beide gebeuren, maar we moeten ze niet door elkaar halen.

Siert: In Nederland zien we dit ook. Bedrijven die hun klantenservice automatiseren, of die minder juniorprogrammeurs aannemen. Maar de grote ontslaggolf die sommigen voorspelden — die is er vooralsnog niet.

Linda: Nog niet, tenminste. De vraag is of dat zo blijft als AI-modellen nog beter en goedkoper worden.

Siert: We schakelen even naar een heel ander soort AI. Spraak.

Hume AI lanceert nieuwe text-to-speech-modellen die emotie in kunstmatige stemmen brengen.

Linda: Hume AI heeft nieuwe text-to-speech-modellen uitgebracht. En wat deze modellen bijzonder maakt, is dat ze gericht zijn op emotionele intelligentie. Dus niet alleen een stem die tekst voorleest, maar een stem die klinkt alsof die het meent.

Siert: Dat is een subtiel maar belangrijk verschil. Als je ooit een AI-klantenservicebot hebt gebeld die zei: het spijt me dat u een probleem heeft — in precies dezelfde toon als: uw bestelling is onderweg — dan snap je het probleem. De woorden kloppen, maar de emotie ontbreekt.

Linda: En Hume probeert dat gat te dichten. Ze richten zich op toepassingen in klantenservice, gezondheidszorg en consumentenproducten. Denk aan een AI-assistent die merkt dat een patiënt gestrest klinkt en daar de toon op aanpast.

Siert: De timing is logisch. AI-assistenten communiceren steeds vaker via spraak. Apple, Google, OpenAI — ze bouwen allemaal aan stemgestuurde interfaces. En dan wil je niet dat die stem klinkt als een robot uit een film uit de jaren negentig.

Linda: De vraag die ik heb is: wanneer wordt dit zo goed dat je het verschil niet meer hoort? Want dat heeft ook een schaduwzijde. Denk aan deepfakes, aan telefonische oplichting met gekopieerde stemmen.

Siert: Dat is de keerzijde, ja. Hoe beter synthetische spraak wordt, hoe groter de risico's. Maar de technologie zelf is niet tegen te houden. Wat we wel kunnen doen is zorgen voor goede detectie en regulering. En daar loopt Europa met de AI Act nog steeds voorop.

Linda: Het is in elk geval een ruimte om in de gaten te houden. Spraak is de volgende frontlijn in AI.

Siert: En dan als laatste vandaag: Apple. Want die hebben in maart meer producten gelanceerd dan sommige bedrijven in een heel jaar.

Apple's productiemaand in perspectief: van de MacBook Neo van 599 dollar tot M5-chips met achttien cores.

Linda: Laten we even op een rij zetten wat Apple allemaal heeft gedaan deze maand. Het begon met de iPhone 17e en de M4 iPad Air. Toen de M5 MacBook Air. Daarna MacBook Pro's met M5 Pro- en M5 Max-chips. Een nieuwe Studio Display. De MacBook Neo. En afgelopen week nog de AirPods Max 2.

Siert: Dat is een absurd lijstje. En het meest opvallende product is de MacBook Neo. Vijfhonderdnegenennegentig dollar voor een Apple-laptop. Dat is Apple's antwoord op de Chromebook. Bedoeld voor studenten, voor mensen die browsen, mailen en streamen. Geen videobewerking, geen 3D-rendering.

Linda: En dan die M5-chip. Achttien cores in totaal — zes zogenaamde super cores en twaalf prestatiecores. Apple claimt tot dertig procent betere prestaties voor professionele werklasten. Dat is significant.

Siert: Waar het op neerkomt is dat Apple nu het hele spectrum afdekt. Van een budgetlaptop van zeshonderd dollar tot een professionele MacBook Pro die meer kost dan een tweedehands auto. En alles draait op eigen chips. Dat verticale model — eigen hardware, eigen software, eigen silicium — dat is steeds moeilijker te evenaren.

Linda: Voor de Nederlandse markt is de MacBook Neo interessant. Chromebooks zijn populair in het onderwijs hier. Als Apple een vergelijkbaar prijspunt kan bieden met een volwaardig macOS-apparaat, dan wordt dat een serieuze concurrent.

Siert: De vraag is of scholen en universiteiten willen switchen. Chromebooks zijn niet alleen goedkoop, ze zijn ook makkelijk te beheren in grote aantallen. Dat is vaak de doorslaggevende factor.

Linda: Dat is een goed punt. Maar het feit dat Apple überhaupt in die prijsklasse stapt, zegt veel over waar ze de groei zien.

Linda: Vandaag hadden we het over: Jensen Huang's open-AI-panel op GTC, de bredere beschikbaarheid van GPT-5.4 mini en nano, koelingstartup Frore Systems die unicorn wordt, AI als excuus voor massaontslagen, emotionele AI-stemmen van Hume, en Apple's indrukwekkende productiemaand.

Siert: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Siert: State of Tech — de techwereld in 15 minuten.