Google AI-hub Londen, DHS-surveillance & AI-energieverbruik — The State of Tech

Linda: Hallo, welkom bij The State of Tech, maandag 16 maart 2026. Ik ben Linda Duursma.

Siert: En ik ben Siert de Groot. We beginnen vandaag in Londen, waar Google net een hele opvallende deur heeft geopend.

Google opent AI-hub in Londen met publieke leerruimte

Linda: Google en Google DeepMind hebben dus een gloednieuwe AI-hub geopend in King's Cross, hartje Londen. Het heet Platform 37 — leuk knipoogje naar Harry Potter natuurlijk — en er zit ook een publiek toegankelijke ruimte bij, de AI Exchange.

Siert: Het is een combinatie van onderzoekscentrum en educatieve plek. Dus enerzijds zitten daar straks AI-onderzoekers van DeepMind te werken aan de volgende generatie modellen, en anderzijds kun je als gewone Londenaar binnenlopen en workshops volgen over hoe AI eigenlijk werkt. Dat is best bijzonder. De meeste grote techbedrijven houden hun onderzoekslabs juist heel erg afgesloten.

Linda: Ja, en het is ook een statement richting de Britse overheid natuurlijk. Google investeert hier fors in, en het signaal is duidelijk: Londen is voor ons een AI-hoofdstad, investeer hier ook in randvoorwaarden.

Siert: Wat ik ook interessant vind, is dat publieke educatie centraal staat. Er is veel onrust over AI, veel mensen snappen niet goed wat het doet en wat het niet doet. Als je daar een laagdrempelige plek voor maakt, dan is dat op zich een goede zet. Al kun je je afvragen hoe objectief die educatie is als het door Google zelf wordt aangeboden. Ik bedoel, je gaat toch ook niet naar een autofabrikant voor een onafhankelijk rijexamen.

Linda: Nee, dat is een terecht punt. Maar het feit dat zo'n techgigant überhaupt zegt: we moeten het publiek meenemen — dat is op zichzelf een verschuiving.

Siert: En dit raakt ook ons. Want als Londen zich steeds steviger profileert als dé Europese AI-hub, dan wordt het voor Amsterdam, Delft en Eindhoven moeilijker om toptalent vast te houden. Die onderzoekers gaan naar waar het geld en de faciliteiten zijn.

Linda: In Nederland hebben we natuurlijk ook sterke AI-groepen, bij de universiteiten, bij TNO, bij bedrijven als ASML. Maar als je kijkt naar de schaal van wat Google hier doet, dan is het verschil enorm. We moeten ons afvragen of onze investeringen in AI-onderzoek en -educatie voldoende zijn om mee te komen.

Siert: En dan gaat het niet alleen om geld, maar ook om aantrekkingskracht. Een plek als deze trekt mensen aan. Dat moet je als land kunnen matchen, en eerlijk gezegd — dat doen we nog niet genoeg.

---

Gehackte bestanden onthullen AI-surveillanceplannen Amerikaans ministerie van Binnenlandse Veiligheid

Linda: Dan iets heel anders, en eerlijk gezegd vrij verontrustend. Er zijn gegevens gelekt van de technologie-incubator van het Amerikaanse Department of Homeland Security, het dee-aitsj-es. En wat daar uit naar voren komt, is best heftig.

Siert: Het gaat om programma's die vol inzetten op AI voor bewaking. Denk aan geautomatiseerde surveillance op luchthavens, adapters waarmee je telefoons kunt gebruiken voor biometrische scans, en — dit is misschien wel het meest verontrustende — een AI-platform dat 911-oproepgegevens analyseert om voorspellende hittekaarten te maken. Dus letterlijk: waar verwachten we de volgende misdaad?

Linda: Dat is in feite predictive policing met een AI-turbo erop. En we weten inmiddels uit onderzoek dat dit soort systemen structureel bevooroordeeld zijn. Ze voorspellen niet misdaad, ze voorspellen waar de politie al vaak komt, en dat zijn overwegend wijken met lagere inkomens en minderheden.

Siert: En het feit dat dit via een lek naar buiten komt, zegt ook iets. Dit is niet openbaar beleid, dit zijn programma's die onder de radar draaien. Er is geen publiek debat over geweest, geen democratische toetsing.

Linda: Dit is belangrijk omdat het een patroon laat zien dat we wereldwijd terugzien. Overheden adopteren AI-technologie voor veiligheid en handhaving, maar het toezicht en de wet- en regelgeving lopen hopeloos achter.

Siert: In Nederland hebben we net die hele discussie gehad over het toeslagenschandaal en het gebruik van algoritmes door de overheid. De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt al jaren. Maar tegelijkertijd experimenteren onze eigen veiligheidsdiensten, de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, aa-ie-vee-dee, en de politie ook met AI-tools. Het zou naïef zijn om te denken dat dit soort ambities hier niet bestaan.

Linda: En daarom is transparantie zo cruciaal. Als zelfs in Amerika dit soort dingen alleen via lekken boven water komt, dan moeten wij hier extra waakzaam zijn.

---

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je — zo mis je nooit een aflevering. Het helpt ons enorm. Oké, verder.

---

De energierekening van AI loopt op — en wij betalen mee

Linda: Dan een onderwerp dat misschien minder sexy klinkt, maar dat iedereen raakt: de energierekening van AI. Want die loopt behoorlijk uit de hand.

Siert: Het Internationale Energie Agentschap, het IEA, heeft nieuwe cijfers gepubliceerd, en die liegen er niet om. Het wereldwijde elektriciteitsverbruik van datacenters gaat naar verwachting meer dan verdubbelen richting 2030. En de grote drijfveer daarachter is AI. In de Verenigde Staten kan het aandeel van datacenters in het totale stroomverbruik oplopen van twee à drie procent nu naar negen à tien procent binnen tien jaar.

Linda: Dat is echt gigantisch. Even voor de context: dat zou betekenen dat datacenters straks bijna evenveel stroom verbruiken als alle huishoudens in meerdere Amerikaanse staten bij elkaar.

Siert: En het punt is: die infrastructuur moet ergens vandaan komen. Je hebt nieuwe energiecentrales nodig, nieuwe transmissielijnen, netwerkupgrades. Dat zijn miljardeninvesteringen. En de grote vraag is natuurlijk: wie betaalt dat?

Linda: Nou, het antwoord daarop is vrij voorspelbaar, toch?

Siert: Jij en ik. De consument. Die kosten worden doorberekend in energietarieven. Dus elke keer dat je ChatGPT of een ander AI-model gebruikt, kost dat stroom. En die kosten worden verdeeld over iedereen die aan het net hangt, ook als je zelf helemaal geen AI gebruikt.

Linda: En dit raakt ook direct aan de klimaatdoelen. Als je het elektriciteitsverbruik zo explosief laat groeien, dan moet die stroom schoon zijn, anders blaas je alle klimaatambities op. En op dit moment wordt een flink deel van die datacenters nog met fossiele energie gedraaid.

Siert: In Nederland merken we dit al heel concreet. De Randstad zit vol met datacenters, vooral rond Amsterdam en de Haarlemmermeer. TenneT waarschuwt al langer dat het stroomnet overbelast raakt. En lokaal is er steeds meer weerstand van gemeenten en bewoners die zeggen: wij willen niet dat ons stroomnet volloopt met datacenters terwijl wij in de wachtrij staan voor een warmtepomp.

Linda: Dat is een dilemma dat alleen maar groter wordt. De economische voordelen van die datacenters zijn er, maar de lasten worden ongelijk verdeeld. Daar moeten we het als maatschappij echt over hebben.

---

Micron breidt chipproductie in Taiwan fors uit met overname PSMC-fabriek

Siert: Dan nu naar de chipwereld. Micron Technology heeft de overname afgerond van een grote chipfabriek in Taiwan, de P5-locatie van Powerchip Semiconductor Manufacturing Corporation in Tongluo.

Linda: Bijna 28.000 vierkante meter cleanroomruimte. Dat is serieus. En dit is een uitbreiding van hun bestaande megacampus in Taichung. Micron plant zelfs een tweede faciliteit van vergelijkbare omvang, die eind dit jaar al begint.

Siert: Micron maakt geheugenproducten — DRAM en NAND flash — en de vraag daarnaar explodeert door AI. Alle grote AI-modellen hebben enorme hoeveelheden snel geheugen nodig, en Micron is een van de drie grote spelers wereldwijd naast Samsung en SK Hynix. Ze moeten hun capaciteit opschalen om bij te blijven.

Linda: Maar het is ook strategisch interessant. Micron is een Amerikaans bedrijf dat nu fors investeert in Taiwan. Dat is opvallend in een tijd waarin de VS juist proberen chipproductie naar eigen bodem te halen met de CHIPS Act.

Siert: Dat klopt, en het laat zien dat de realiteit weerbarstiger is dan het politieke verhaal. Taiwan heeft de expertise, de toeleveringsketens, het personeel. Je kunt niet zomaar alles naar Arizona of Ohio verplaatsen. Micron investeert trouwens ook in de VS, maar het feit dat ze tegelijkertijd in Taiwan uitbreiden, zegt genoeg.

Linda: En het Nederlandse belang hier is natuurlijk ASML. Elke nieuwe chipfabriek die opengaat, waar dan ook ter wereld, heeft hun machines nodig. Dit soort expansies is direct goed nieuws voor Veldhoven.

Siert: En breder voor de hele Nederlandse halfgeleiderindustrie. Van ASML tot ASM International tot Besi — die keten profiteert mee van elke nieuwe cleanroom die wordt gebouwd.

---

AI-datacenters worden voor het eerst militair doelwit in Iran-conflict

Linda: Dan misschien wel het meest schokkende verhaal van vandaag. In het lopende conflict tussen Israël, de VS en Iran zijn AI-datacenters voor het eerst een militair doelwit geworden.

Siert: Een datacenter van Amazon Web Services in het Midden-Oosten is aangevallen met Iraanse drones. Dit is voor zover we weten de eerste keer dat een groot commercieel datacenter bewust wordt aangevallen als onderdeel van een militaire operatie. De gevolgen waren direct voelbaar: clouddiensten in de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein vielen gedeeltelijk uit, met impact op bedrijven in de hele regio.

Linda: Dit voelt als een keerpunt. We hebben het altijd over cyberaanvallen, over digitale oorlogvoering. Maar hier gaat het om een fysieke droneaanval op digitale infrastructuur. Dat is een nieuw soort kwetsbaarheid.

Siert: En bedenk hoe afhankelijk de wereld inmiddels is van die cloudinfrastructuur. AWS, Microsoft Azure, Google Cloud — dat zijn de ruggengraten van hele economieën. Als je daar een raket op afvuurt, raak je niet één bedrijf, je raakt duizenden bedrijven tegelijk. Banken, ziekenhuizen, logistiek, communicatie — alles.

Linda: Waar het op neerkomt: we hebben onze digitale wereld gebouwd op de aanname dat de fysieke locaties veilig zijn. Die aanname klopt niet meer.

Siert: En voor Nederland is dit extra relevant. Wij hebben de Amsterdam Internet Exchange, een van de grootste internetknooppunten ter wereld. Plus al die datacenters waar we het net over hadden. De vraag die nu op tafel komt: hoe bescherm je die fysiek? Niet alleen tegen hackers, maar tegen drones, raketten, sabotage. Het ministerie van Defensie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, en-see-tee-vee, zullen hier serieus naar moeten kijken.

Linda: En dan hebben we het nog niet eens over de verzekeringskwestie. Wie dekt de schade als een datacenter wordt aangevallen in een oorlogssituatie? Dat is een enorm grijs gebied.

---

Amerikaanse veteranenzaken zet AI in om invaliditeitsclaims te beoordelen

Siert: En als laatste een verhaal uit de VS dat laat zien hoe AI steeds vaker wordt losgelaten op kwetsbare groepen. Het Department of Veterans Affairs, de Amerikaanse veteranenzorg, gaat AI inzetten om invaliditeitsclaims te beoordelen.

Linda: Concreet gaat het om een systeem dat Disability Benefits Questionnaires scant — dat zijn de formulieren waarmee veteranen een invaliditeitsuitkering aanvragen. De AI zoekt naar patronen die kunnen wijzen op frauduleuze inzendingen.

Siert: Op papier klinkt dat logisch. Er zijn wachtlijsten, er is fraude, en als AI kan helpen om dat sneller en beter te verwerken, waarom niet? Maar het probleem zit in de uitvoering. Dit draait op grote taalmodellen, LLM's, en we weten dat die hallucineren. Ze verzinnen dingen, ze herkennen patronen die er niet zijn. En als zo'n systeem ten onrechte een claim als verdacht aanmerkt, dan heeft een veteraan een enorm probleem.

Linda: En dat zijn vaak mensen die al getraumatiseerd zijn, die door een bureaucratisch moeras moeten waden, en die nu te horen krijgen: sorry, de computer zegt nee.

Siert: En dan heb je ook nog het vertrouwensprobleem. Veteranen in de VS hebben al een ingewikkelde relatie met de overheid. Als je daar een AI-systeem tussenzet dat onbegrijpelijke beslissingen neemt, dan ondermijn je dat vertrouwen nog verder. En er is geen duidelijke beroepsprocedure specifiek voor AI-gestuurde afwijzingen.

Linda: Dit is zo'n typisch voorbeeld van waar AI wel kan helpen, maar alleen als er hele strenge waarborgen omheen zitten. Een menselijke beslisser die altijd het laatste woord heeft, transparantie over hoe het systeem werkt, en een fatsoenlijke beroepsprocedure.

Siert: En wij kennen dit verhaal natuurlijk maar al te goed. Het toeslagenschandaal bij de Belastingdienst, de discussies over algoritmes bij het UWV, uu-wee-vee. De les is steeds dezelfde: als je AI loslaat op uitkeringen en toeslagen zonder adequate controle, dan gaat het mis. En het zijn altijd de meest kwetsbare mensen die de prijs betalen.

Linda: Precies. Je zou hopen dat de Amerikanen leren van onze fouten. Maar als ik dit zo zie, ben ik daar niet heel optimistisch over.

---

Linda: Vandaag hadden we het over: Googles nieuwe AI-hub in Londen, de AI-surveillanceambities van Homeland Security, de stijgende energierekening van datacenters, Microns chipfabriek-uitbreiding in Taiwan, datacenters als militair doelwit in het Iran-conflict, en AI bij de Amerikaanse veteranenzorg.

Siert: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Siert: State of Tech — de techwereld in 15 minuten.