Chinese satellieten, Perplexity Personal Computer & Meta's AI-uitstelling — The State of Tech

Linda: Hallo, welkom bij The State of Tech, het is vrijdag 13 maart 2026. Ik ben Linda Duursma.

Siert: En ik ben Siert de Groot. We hebben vandaag weer een volle show. Chinese satellieten die Amerikaanse militaire posities fotograferen en die beelden gewoon openbaar delen. Perplexity die een eigen fysieke computer lanceert voor hun AI-agent. Meta dat zijn nieuwste AI-model uitstelt en misschien bij Google gaat aankloppen. Amerikaanse staten die massaal AI-wetten aannemen. Zes onderwerpen, laten we er meteen induiken.

Chinees bedrijf publiceert satellietbeelden van Amerikaanse militaire operaties — vijandige staten kijken live mee via commerciële technologie.

Linda: We beginnen vandaag met een verhaal dat echt verontrustend is. Een Chinees bedrijf, MizarVision uit Shanghai, heeft tijdens de Amerikaanse operatie tegen Iran — Operation Epic Fury — satellietbeelden gepubliceerd van Amerikaanse militaire posities. En dan hebben we het niet over vage kiekjes. Het gaat om locaties van F-22 gevechtsvliegtuigen, commandoposten, vlootgroepen. Gewoon openbaar gedeeld.

Siert: En het wordt nog erger. Want sommige van die gefotografeerde locaties zijn daarna daadwerkelijk aangevallen door Iraanse tegenmiddelen. Dus je kunt je afvragen: heeft die publicatie direct bijgedragen aan het richten van die aanvallen? Dat is een enorme beschuldiging, maar de tijdlijn is op z'n minst heel ongemakkelijk.

Linda: Dit is toch eigenlijk een nieuwe vorm van oorlogsvoering? Je hoeft als vijandige staat helemaal niet meer zelf te spioneren. Je koopt gewoon commerciële satellietbeelden of je wacht tot een bedrijf ze publiceert.

Siert: Dat is precies de verschuiving. Vroeger had je inlichtingendiensten nodig, spionagesatellieten, enorme budgetten. Nu kan een commercieel bedrijf in Shanghai hetzelfde doen met technologie die gewoon op de markt is. De resolutie van commerciële satellieten is de afgelopen jaren enorm verbeterd. We praten over beelden waar je individuele vliegtuigen op kunt herkennen.

Linda: En voor Nederland is dit ook relevant, toch? Wij opereren binnen NAVO-verband, we hebben militairen op allerlei plekken in de wereld.

Siert: Absoluut. Als de positie van elke NAVO-eenheid potentieel zichtbaar is via commerciële satellieten, dan moet je je hele operationele doctrine herzien. Camouflage, verplaatsingspatronen, alles. De NAVO heeft hier nog geen goed antwoord op. En het roept ook een juridische vraag op — mag een commercieel bedrijf dit zomaar doen? In China liggen de grenzen tussen commercieel en militair sowieso anders, maar ook in het Westen ontbreekt regelgeving hiervoor grotendeels.

Linda: Inlichtingenwerk is gedemocratiseerd, en dat is in dit geval absoluut niet positief bedoeld. Goed, dan nu iets heel anders.

Perplexity lanceert een fysieke AI-computer — een Mac mini die als altijd-aan lokale agent fungeert.

Siert: Oké, Perplexity — je kent ze waarschijnlijk als die AI-zoekmachine — die hebben iets opvallends gedaan. Ze verkopen nu een fysieke computer. Een Personal Computer noemen ze het. Het is eigenlijk een Mac mini waar hun AI-agent Comet permanent op draait.

Linda: Wacht even, Perplexity verkoopt hardware? Dat is toch een zoekmachinebedrijf?

Siert: Ja, maar het idee is breder. Eind februari lanceerden ze Perplexity Computer als cloud-gebaseerd agentsysteem. En nu gaan ze een stap verder. Die Mac mini staat bij jou thuis of op kantoor, draait altijd, en de Comet-agent heeft permanente lokale toegang tot je bestanden, je apps, je sessies. En je kunt het hele ding van afstand beheren, bijvoorbeeld vanaf je telefoon.

Linda: Dus het is eigenlijk een assistent die altijd aan staat en die je computer kan bedienen. Dat klinkt handig, maar ook een beetje... eng?

Siert: Daarom positioneert Perplexity het ook expliciet als veiliger dan de concurrentie, met name OpenClaw. Er zit activiteitenregistratie in, je moet goedkeuring geven voor gevoelige taken, en er is een kill switch — dus je kunt hem direct uitschakelen als er iets misgaat.

Linda: Dat klinkt als een bescherming die je eigenlijk niet nodig zou moeten hebben als het systeem echt veilig was.

Siert: Goed punt. Maar het laat ook zien hoe snel dit gaat. De Mac mini wordt eigenlijk per ongeluk de standaardhardware voor het AI-agenttijdperk. OpenClaw doet het, Perplexity doet het nu, en er komen steeds meer afgeleiden. Altijd-aan lokale AI-agenten worden gewoon een ding.

Linda: En voor Nederland? Als zo'n agent permanent je bestanden kan inzien, dan heb je het al snel over de AVG. Als je dit op kantoor draait en die agent scant klantgegevens, dan moet je daar heel bewust mee omgaan.

Siert: Zeker. Het is voorlopig beschikbaar voor Perplexity Max-abonnees via een wachtlijst, en er is ook een enterprise-versie met toegang tot twintig modellen en meer dan vierhonderd app-koppelingen. Maar ik verwacht dat de Autoriteit Persoonsgegevens hier in Europa nog wel iets van gaat vinden.

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je — zo mis je nooit een aflevering. Het helpt ons enorm. Oké, verder.

Meta stelt nieuw AI-model uit en overweegt Google's Gemini in licentie te nemen — een opvallende draai voor een bedrijf dat 130 miljard investeert.

Linda: Dan nu Meta, en dit is echt een opmerkelijk verhaal. Meta heeft de lancering van hun nieuwe AI-model uitgesteld. Codenaam Avocado. Het was gepland voor deze maand, maar het schuift door naar op z'n vroegst mei.

Siert: En de reden is pijnlijk eerlijk: het model presteert gewoon niet goed genoeg vergeleken met de concurrentie. En dan komt het meest opvallende — Meta overweegt om Google's Gemini in licentie te nemen. Dus het bedrijf dat zegt honderdvijftien tot honderdvijfendertig miljard dollar uit te geven aan AI dit jaar, denkt erover na om de technologie van een concurrent in te kopen.

Linda: Dat is toch een enorme bekentenis? Zuckerberg heeft letterlijk gezegd dat hij superintelligentie najaagt. En dan moet je bij Google aankloppen?

Siert: Kijk, het is nog niet definitief. Er is nog geen beslissing genomen. Maar het feit dat het überhaupt op tafel ligt, zegt veel. Meta heeft Llama, hun eigen modellenreeks, altijd gepositioneerd als het open-source alternatief. Als ze nu Gemini gaan gebruiken voor hun eigen producten, dan ondergraaft dat dat hele verhaal.

Linda: En voor ons als gebruikers — wij zitten allemaal op Instagram, WhatsApp, Facebook — maakt het uit welk model eronder draait?

Siert: Jazeker. Als Meta straks Gemini gebruikt voor de AI-functies in WhatsApp of Instagram, dan bepaalt Google indirect de AI-ervaring van miljoenen Nederlanders. En dat terwijl Meta al zoveel data over ons heeft. De combinatie van Meta's gebruikersdata met Google's AI-modellen, dat is een privacy-cocktail waar je even over na moet denken.

Linda: En die investeerders die honderdvijfendertig miljard goedkeuren en dan dit nieuws horen, die worden daar vast niet vrolijk van.

Siert: Nee, en dat sluit ook aan bij de bredere zorgen over de tech-bubbel waar we het zo over gaan hebben. Maar eerst nog even dit: de AI-race is zo intens dat zelfs een bedrijf met vrijwel onbeperkt budget niet gegarandeerd mee kan komen. Dat zegt iets over hoe moeilijk het is om aan de top te blijven in deze markt.

Amerikaanse staten nemen in hoog tempo AI-wetgeving aan — van deepfake-bescherming tot chatbot-regulering.

Linda: Dan nu naar de Verenigde Staten, waar op staatsniveau een heleboel gebeurt rondom AI-wetgeving. En het gaat snel.

Siert: Ja, Washington State heeft vlak voor het einde van hun zitting twee grote wetsvoorstellen doorgedrukt. Illinois heeft meer dan een dozijn AI-wetten in behandeling, waaronder eentje specifiek over chatbots — de Companion AI Protection Act. Utah heeft negen AI-wetten aangenomen, over alles van deepfakes tot AI in het onderwijs. En Virginia heeft drie wetten goedgekeurd rond fraude, AI-verificatie en de zorgplicht van sociale media voor minderjarigen.

Linda: Dat is best indrukwekkend voor individuele staten. Maar is het niet een beetje een lappendeken?

Siert: Dat is het precies. Of, nou ja, dat is het probleem. Er is geen federale AI-wet in de VS. Dus elke staat doet z'n eigen ding. Voor een techbedrijf betekent dat: vijftig potentieel verschillende regelsets. Als je een AI-product op de markt brengt, moet je per staat checken wat er wel en niet mag.

Linda: En dat raakt ook Nederlandse bedrijven, toch? Als je als Nederlandse startup AI-producten verkoopt in de VS, dan krijg je daarmee te maken.

Siert: Klopt. Maar er is ook een voordeel. Wij hebben in Europa de AI Act, die nu gefaseerd in werking treedt. Nederlandse bedrijven die al compliant zijn met de EU-regels, hebben een voorsprong. Ze zijn gewend om met strenge eisen om te gaan. Maar het blijft complex, want de Amerikaanse staatsregels overlappen niet altijd met de Europese aanpak.

Linda: Wat me opvalt is dat kinderbescherming in bijna elke staat terugkomt. Chatbots, sociale media, deepfakes van minderjarigen — dat is duidelijk een breed gedeelde zorg.

Siert: Daar heb je gelijk in. En dat is logisch. De publieke druk rondom AI en kinderen is enorm. Ouders maken zich zorgen, er zijn genoeg voorbeelden van chatbots die ongepaste gesprekken voerden met tieners. Het is een van de weinige onderwerpen waar Republikeinen en Democraten het redelijk over eens zijn.

Big Tech plant 650 miljard dollar AI-investering in 2026 — maar investeerders vrezen een bubbel.

Linda: Even de cijfers op een rij: zeshonderdvijftig miljard dollar. Dat is wat Alphabet, Amazon, Meta en Microsoft samen willen investeren in AI dit jaar. Zestig procent meer dan vorig jaar.

Siert: En dat gaat voornamelijk naar datacenters en AI-chips. Maar hier is het ding — de beurs reageert niet enthousiast. Zowel Amazon als Alphabet zag koersdalingen na de aankondigingen. Investeerders vragen zich af: wanneer levert dit geld op?

Linda: En is dat terecht? Want je kunt ook zeggen — het internet leverde ook niet meteen geld op, en kijk waar we nu zijn.

Siert: Dat klopt, maar de schaal is echt ongekend. Zeshonderdvijftig miljard in één jaar, dat is meer dan het BBP van veel landen. En de vergelijking met de dot-com-bubbel wordt steeds vaker gemaakt. Niet omdat AI niet waardevol is — dat is het zeker — maar omdat de verwachtingen misschien sneller groeien dan de daadwerkelijke inkomsten.

Linda: In Nederland merken we dit ook heel direct. Datacenters schieten uit de grond, vooral in de regio Amsterdam. Het stroomnet piept en kraakt.

Siert: Inderdaad. Nederlandse datacenterbouwers en energieleveranciers profiteren enorm van deze boom. Maar gemeenten en provincies worstelen met de ruimtelijke impact. Datacenters slurpen energie, nemen ruimte in, en leveren relatief weinig banen op. Dat debat wordt alleen maar heftiger naarmate de investeringen groeien.

Linda: Dus aan de ene kant economische kansen, aan de andere kant een enorme druk op infrastructuur.

Siert: En de grote vraag blijft: wat als die AI-inkomsten niet materialiseren op de termijn die investeerders verwachten? Dan praat je over een correctie die niet alleen Silicon Valley raakt, maar de hele wereldeconomie. Dit zijn bedragen die het Amerikaanse BBP beïnvloeden.

Midea investeert bijna negen miljard dollar in AI en robotica — terwijl Azië de chipinfrastructuur uitbreidt.

Linda: We sluiten af met nog een groot China-verhaal. Midea, de Chinese elektronicagigant — je kent ze misschien van wasmachines en airco's — gaat acht komma zeven miljard dollar investeren in AI en robotica. Over drie jaar.

Siert: En dat is evenveel als hun totale R&D-uitgaven van de afgelopen vijf jaar. Dat is een enorme versnelling. Midea kocht in 2017 al Kuka, de Duitse robotfabrikant. Dus die basis was er al, maar nu trappen ze het gaspedaal echt in.

Linda: En tegelijkertijd zien we dat de chipinfrastructuur in Azië ook uitbreidt. Nieuwe fabrieken, nieuwe capaciteit.

Siert: Ja, JCET, de grootste chipverpakker van China, opende een nieuwe fabriek in Shanghai specifiek voor auto- en robotica-chips. En ASE Holdings in Taiwan, de grootste chipverpakker ter wereld, begon met de bouw van een faciliteit van vijfhonderdveertig miljoen dollar voor AI- en high-performance computing verpakking.

Linda: En als we het over chips hebben, dan komen we al snel bij ons eigen ASML in Veldhoven.

Siert: Dat is de directe Nederlandse connectie. ASML levert de machines waarmee de meest geavanceerde chips worden gemaakt. Elke verschuiving in de Aziatische chipketen raakt Veldhoven. Als China erin slaagt om meer chipproductie lokaal te doen, ook de verpakking, dan verandert dat de dynamiek. En vergeet niet: de westerse exportbeperkingen op chiptechnologie naar China zijn nog steeds van kracht. Maar verpakking valt daar niet altijd onder, en dat is precies waar China nu op inzet.

Linda: Slim gespeeld eigenlijk. Als je de machines niet kunt kopen, focus je op de stappen in de keten die je wél kunt doen.

Siert: En Midea laat zien dat het niet alleen om chips gaat. De combinatie van AI en robotica is de volgende grote golf. Als China daar een eigen ecosysteem voor opbouwt — van chips tot robots tot de AI-software die ze aanstuurt — dan is dat een strategische verschuiving die we serieus moeten nemen.

Linda: Goed, dat waren onze zes onderwerpen voor vandaag. Vandaag hadden we het over: Chinese satellietbeelden van Amerikaanse militaire operaties, Perplexity's fysieke AI-computer, Meta dat haar AI-model uitstelt en naar Google lonkt, Amerikaanse staten die AI-wetten aannemen, de zeshonderdvijftig miljard dollar techbubbel-zorgen, en Midea's miljardengok op AI en robotica.

Siert: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Siert: State of Tech — de techwereld in 15 minuten.