AI abstract denken, Trump verbiedt Anthropic & OpenAI haalt 110 miljard op — The State of Tech

Linda: Hallo, welkom bij The State of Tech. Het is zaterdag 7 maart 2026, ik ben Linda Duursma.

Siert: En ik ben Siert de Groot. Vandaag hebben we het onder meer over hoe AI-modellen van binnen denken, over het Pentagon-drama waarbij Trump Anthropic verbiedt terwijl OpenAI net een deal sluit met het leger, en over de recordbedragen die China en OpenAI tegelijk inzetten in de AI-race. Maar we beginnen ergens anders. Kom mee.

Nieuw onderzoek onthult hoe grote taalmodellen intern 'denken' — en het antwoord is verrassend.

Linda: Oké Siert, dit vind ik echt fascinerend. De grote vraag: denkt een AI-model eigenlijk in het Engels?

Siert: Ja, dat is precies de titel van het stuk op Tweakers en het is een hele goede vraag. Want we weten inmiddels best goed wat grote taalmodellen kúnnen. Maar hoe ze dat doen, van binnen, dat was lang echt een raadsel. Een black box noemen onderzoekers dat.

Linda: En nu hebben onderzoekers daar meer grip op gekregen?

Siert: Klopt. Ze hebben methodes ontwikkeld om als het ware in het brein van zo'n model te kijken. En wat blijkt: die modellen werken niet per se in een specifieke taal. Ze bouwen intern abstracte representaties op van concepten. Dus als jij in het Nederlands vraagt wat de hoofdstad van Frankrijk is, dan activeert het model een soort intern concept van Parijs — los van de taal.

Linda: Dus het denkt niet in woorden, maar meer in betekenissen?

Siert: Zo kun je het zien, ja. Het model weegt verschillende concepten tegen elkaar af, combineert informatie uit z'n trainingsdata, en vertaalt dat dan pas op het laatst terug naar de taal waarin jij je vraag stelde.

Linda: En dat is belangrijk, want als we AI steeds meer inzetten voor serieuze toepassingen — denk aan medische diagnoses of juridisch advies — dan wil je weten waaróm een model iets zegt. Niet alleen dát het iets zegt.

Siert: Absoluut. En voor ontwikkelaars is dit ook heel waardevol. Als je snapt welke interne stappen een model neemt, kun je gerichter bijsturen. Je kunt het model beter trainen, beter afstemmen.

Linda: Wat ik me dan afvraag: als zo'n model intern niet echt in het Engels denkt, maar eerder in abstracte concepten, maakt het dan eigenlijk nog uit in welke taal je je vraag stelt?

Siert: Toch wel, want de kwaliteit van de trainingsdata per taal verschilt enorm. Er is veel meer Engelse tekst gebruikt bij het trainen. Dus hoewel het intern abstract werkt, is de kennis die het heeft over Engelstalige onderwerpen gewoon rijker. Maar dit onderzoek geeft wel hoop dat je met slimme technieken die kloof kleiner kunt maken.

---

Trump verbiedt de hele Amerikaanse overheid het gebruik van Anthropic-AI — terwijl OpenAI dezelfde week een deal sluit met het Pentagon.

Linda: Dit is echt een opmerkelijk verhaal. Anthropic — het bedrijf achter Claude — wordt per presidentieel besluit buitengesloten van alle overheidsopdrachten in de VS. Hoe kan dat?

Siert: Ja, en het is extra opvallend als je weet wie Anthropic heeft opgericht. Dat zijn mensen die weggingen bij OpenAI, juist omdat ze zich zorgen maakten over AI-veiligheid. Ze zijn misschien wel het meest voorzichtige grote AI-bedrijf ter wereld. En nu worden ze door het Pentagon gezien als een risico.

Linda: Terwijl OpenAI, dat in het verleden juist bekritiseerd werd om zijn commerciële koers, wél een deal krijgt.

Siert: Precies. En dat zegt eigenlijk meer over politiek dan over technologie. OpenAI heeft de afgelopen maanden hard gelobbyd in Washington. Sam Altman stond naast Trump bij de aankondiging van het Stargate-project. Dat soort relaties tellen mee als je een overheidscontract wilt.

Linda: En voor de AI-industrie als geheel is dit een signaal. Het gaat er niet alleen om hoe goed je model is. Het gaat er ook om of je de juiste politieke relaties hebt.

Siert: Zo werkt het helaas. En Anthropic zegt dat ze in beroep gaan, maar dat kan lang duren. In de tussentijd lopen ze een enorm marktaandeel mis.

Linda: En het is ook gewoon een fascinerend verhaal over macht. Twee bedrijven die hetzelfde product verkopen, maar compleet andere uitkomsten krijgen op basis van wie ze kennen in Washington.

Siert: Het is Silicon Valley meets The West Wing.

---

Linda: Even een kleine onderbreking. Luister je vaker naar The State of Tech? Druk dan op de likeknop en abonneer je — zo mis je nooit een aflevering. Het helpt ons enorm. Oké, verder.

---

OpenAI haalt honderdtien miljard dollar op in de grootste investeringsronde uit de AI-geschiedenis.

Linda: Van politiek naar geld. OpenAI haalt honderdtien miljard dollar op. Ik zeg het nog maar een keer: honderd tien miljard dollar.

Siert: Het is bijna niet voor te stellen, hè. Het bruto binnenlands product van Nederland is zo'n duizend miljard dollar per jaar. OpenAI haalt in één financieringsronde dus een tiende van onze hele economie op.

Linda: En wie steken dat geld er in?

Siert: SoftBank is de grootste investeerder. Dat is hetzelfde Japanse bedrijf dat eerder miljarden verloor op WeWork. Maar ze gaan all-in op AI. Verder doen Amazon en Nvidia ook mee — wat opvallend is, want Nvidia levert de chips waar OpenAI van afhankelijk is. Dat zijn nu ook mede-eigenaren.

Linda: Een leverancier die mede-eigenaar wordt van zijn klant. Dat zijn interessante verhoudingen.

Siert: Zeker. En het maakt duidelijk dat iedereen in de techwereld bang is de boot te missen. OpenAI wordt gezien als het bedrijf dat de richting bepaalt van wat kunstmatige intelligentie gaat worden. En dan wil je als investeerder aan boord zijn, wat het ook kost.

Linda: En tegelijkertijd zag je gisteren dat China een biljoen yuan inzet voor eigen AI-ontwikkeling. De cijfers worden bijna surrealistisch.

Siert: Dat is ook precies de context. De VS en China voeren een technologische wapenwedloop. En terwijl wij hier praten, stroomt er meer geld naar AI dan naar hele industriesectoren die decennia geleden ooit de wereld domineerden.

Linda: Dat is een mooie link. Wij profiteren indirect van elke dollar die in AI-datacenters gestopt wordt.

Siert: Zolang de exportbeperkingen ons dat niet onmogelijk maken, tenminste. Maar dat is een verhaal voor een andere dag.

---

China lanceert een durfkapitaalfonds van bijna honderdvijfenveertig miljard dollar om technologische onafhankelijkheid van het Westen te versnellen.

Linda: En dan het spiegelbeeld vanuit China. Terwijl OpenAI honderdtien miljard ophaalt bij private investeerders, pompt de Chinese overheid nog meer geld in een staatsfonds voor AI en chips.

Siert: En de bedragen zijn vergelijkbaar. Een biljoen yuan is bijna honderdvijfenveertig miljard dollar. Dit is geen klein fonds — dit is een strategisch programma om de afhankelijkheid van westerse technologie te elimineren.

Linda: Wat betekent dat concreet? Waar gaat dat geld naar toe?

Siert: Chips zijn de prioriteit nummer één. China is erg afhankelijk van Taiwanese en Nederlandse chipproductie — dus van TSMC en ASML. Met dit fonds wil Peking dat doorbreken. Verder gaat het naar AI-modellen, robotica en geavanceerde materialen.

Linda: En lukt dat? Want chips maken is ongelooflijk complex.

Siert: De meest geavanceerde chips nog niet, nee. China loopt op dat gebied nog vijf tot tien jaar achter. Maar voor minder geavanceerde toepassingen — en veel AI-inferentie hoeft niet op cutting-edge hardware — kunnen ze steeds meer zelf. En met honderdvijfenveertig miljard dollar kun je veel inhalen.

Linda: En dat raakt ook aan het verhaal van eerder vandaag over het Europese inkoopbeleid. Europa zit er een beetje tussenin.

Siert: Precies. En Europa moet snel beslissingen nemen. Want hoe langer je wacht, hoe moeilijker het wordt om een eigen positie te claimen tussen twee dominante blokken.

Linda: Veldhoven als geopolitiek strijdtoneel.

Siert: Niet eens zo gek als metafoor.

---

Brussel wil dat Europese overheden voortaan Europees inkopen — Chinese techbedrijven en autofabrikanten dreigen buiten de boot te vallen.

Linda: Als laatste: Brussel komt met een flink statement. Europese overheden moeten Europees gaan inkopen.

Siert: Ja, dit is een wetsvoorstel dat al lang verwacht werd. En het gaat verder dan alleen auto's, hoewel dat het meest aansprekende voorbeeld is. Geen Chinese BYD's meer in het wagenpark van de overheid. Maar denk ook aan servers, netwerkapparatuur, cloudinfrastructuur.

Linda: En daar zit de link met AI. Want als je AI-systemen gaat draaien bij de overheid, wil je niet afhankelijk zijn van Chinese hardware of clouddiensten.

Siert: Dat is het precies. Digitale soevereiniteit noemen ze dat in Brussel. Europa wil niet in dezelfde situatie terechtkomen als met Russisch gas — totaal afhankelijk van een externe partij die op een dag de kraan kan dichtdraaien.

Linda: En de timing is niet toevallig. Met alle geopolitieke spanningen wil Europa gewoon minder kwetsbaar zijn.

Siert: Absoluut. En het gaat ook om economische belangen. Door Europees in te kopen, versterk je de eigen industrie. Dat creëert banen, kennis en innovatiekracht. En voor AI specifiek betekent het dat er meer geld naar Europese chipmakers en cloudbedrijven kan gaan.

Linda: En vergeet niet dat de Nederlandse overheid zelf ook grote IT-aanbestedingen doet. Dit voorstel kan dus direct invloed hebben op welke partijen hier contracten binnenhalen.

Siert: Inderdaad. Het wordt spannend om te zien hoe dit voorstel door het Europees Parlement komt. Want er zijn ook lidstaten die vinden dat dit te protectionistisch is.

Linda: We houden het in de gaten.

---

Linda: Vandaag hadden we het over: hoe AI-modellen intern denken, het Pentagon-drama rond Anthropic en OpenAI, de recordinvestering van honderdtien miljard in OpenAI, China's biljoen-yuan AI-fonds, en Europees inkoopbeleid vanuit Brussel.

Siert: Meer weten of reageren? Ga naar thestateoftech.nl of mail ons op info@doorzetters.net.

Siert: State of Tech — de techwereld in 15 minuten.